آمیخته‌ای از رضایت و امید؛ نتایج نظرسنجی جدید در افغانستان

حامد کرزی
Image caption ۷۲ درصد از پرسش شوندگان گفته اند که آقای کرزی را رهبری 'توانا' یا 'مناسب' برای افغانستان می‌دانند

نتایج یک نظرسنجی در افغانستان نشان می دهد که علی‌رغم تشدید خشونت‌ها در بخش‌های بزرگی از این کشور، افغان‌ها در مقایسه با چند سال اخیر با امید بیشتری به آینده نگاه می‌کنند.

همچنین بر اساس این نظر سنجی رییس جمهوری افغانستان که در ماه‌های اخیر با انتقادهای زیادی از طرف حامیان بین المللی خود روبرو بوده، در کشورش از حمایت بالایی برخوردار است.

این نظر سنجی در چند سال اخیر همه ساله به سفارش بی.بی.سی، ای.بی.سی نیوز و ای.آر.دی (ARD) آلمان انجام شده که نتایج آن در چهار سال اخیر با خوشبینی همراه نبوده است.

وضعیت امروز

بیش از هزار و پانصد نفر از سراسر افغانستان در این نظر سنجی شرکت کرده اند و به مجموعه تقریبا کاملی از سئوال ها درباره وضعیت زندگی خود در افغانستان و نگاه خود در رابطه با مسائل جاری این کشور پاسخ داده اند.

دو سوم پاسخ دهندگان، وضعیت فعلی زندگی خود را "عالی" یا "خوب" توصیف کرده اند. بر خلاف ارزیابی هایی که گفته می شود وضعیت زندگی در مقایسه با سال قبل بدتر شده، این رقم حدود ده درصد بالاتر از سال گذشته است، اگرچه به آمارهای پنج سال پیش نمی رسد.

بر اساس نتایج سالانه این نظر سنجی، پنج سال پیش امیدواری های زیادی به بهبود وضعیت زندگی در افغانستان بسته شده بود، که بعد از آن تقریبا همه ساله از این امیدواری کاسته شد.

آنهایی که راضی هستند، می گویند که مثلا در پنج سال اخیر دسترسی مردم به جاده و برق دو برابر شده، استفاده از خدمات بهداشتی و امکانات ارتباطی مثل تلفن همراه آسانتر شده و کشاورزی رشد کرده است.

همچنین۷۰ درصد از شرکت کنندگان در این نظر سنجی فکر می کنند که افغانستان مسیر درستی را انتخاب کرده که این رقم سی درصد بالاتر از پارسال و البته کمی کمتر از ۷۷ درصد پنج سال پیش است.

علاوه بر اینها امید به آینده هم در مقایسه با سال قبل بیشتر شده و حدود دو سوم مردم فکر می کنند که آینده بهتری خواهند داشت.

در ماههای گذشته، تحلیل ها بر خلاف این نتایج بوده، به طوری که "دیوید کولینگ" رئیس بخش پژوهش‌های سیاسی بی.بی.سی را غافلگیر کرده است: "چیزی که خیلی باعث تعجب من شد، افزایش خوشبینی عمومی در سراسر افغانستان است. شرکت کنندگان در این نظر سنجی از سراسر این کشور بودند. بعد از انتخابات ریاست جمهوری من انتظاری غیر از این داشتم ولی ظاهرا افغان ها تصویر دیگری در ذهن دارند."

دولت و رئیس جمهوری

اگرچه حامد کرزی رییس جمهوری افغانستان یک انتخابات جنجالی را پشت سر گذاشت، ولی این ارزیابی وضعیت او را چندان بد نشان نمی دهد.

۶۰ درصد گفته اند که از عملکرد دولت او راضی هستند، ۷۲ درصد گفته اند که شخص خود او را رهبری "توانا" و یا "مناسب" برای افغانستان می دانند و بالاتر از اینها، ۸۰ درصد گفته اند که از دولت مرکزی به رهبری او "حمایت" می کنند. ولی جالب اینجاست که در همین حال، نزدیک ۶۰ درصد می گویند که انتخاب آقای کرزی همراه با تقلب بوده است.

ولی چطور می شود این نتیجه ها را کنار هم گذاشت؟

"دیوید کولینگ" رئیس بخش پژوهش‌های سیاسی بی.بی.سی می گوید که در این باره باید به وضعیت ویژه ای نگاه کرد که افغانستان با آن روبرو است: "گمان می کنم که این دیدگاه می تواند به تجربه تاریخی افغان ها ربط داشته باشد. شاید برای کشورهای دیگر این موضوع دور از انتظار باشد. ولی افغانستان سال ها درگیر جنگ بوده و این کشور هر لحظه می تواند دچار مشکل شود. احتمالا خیلی از کسانی که موافق آقای کرزی نبودند نظرشان را عوض کردند، چون این انتخابات به فروپاشی دولت و خشونت های بیشتر منجر نشد، چیزهایی که احتمالش وجود داشت."

منازعه طالبان و نیروهای خارجی

شکی نیست که در سال های اخیر حمله های طالبان بیشتر و بی مهاباتر شده، ولی شرکت کنندگان در این نظر سنجی گفته اند که این گروه در مقایسه با سال های قبل، خیلی قویتر نشده است. حتی حدود نیمی از پاسخ دهندگان، فکر می‌کنند که طالبان در مقایسه با سال گذشته، ضعیفتر هم شده اند.

البته آنها گفته اند که هنوز طالبان به عنوان یک خطر جدی به حساب می آید.

علاوه بر این، اکثریت بالایی از پاسخ دهندگان یعنی هفتاد درصد آنها، طالبان را مسئول بالاگرفتن خشونت ها می دانند و تقریبا همین تعداد، یعنی (۶۸ درصد) از حضور نیروهای خارجی خصوصا آمریکائی ها در افغانستان حمایت می کنند. همینطور تعداد کسانی که فکر می کنند باید علیه نیروهای خارجی جنگید، از ۲۵ درصد به کمتر از ۱۰ درصد کاهش پیدا کرده که کمترین رقم در مقایسه با نظرسنجی های چند سال اخیر بوده است.

آمریکا، ایران و پاکستان

درباره کشورهایی که در صحنه سیاسی افغانستان نقش دارند هم یافته های این نظر سنجی جالب توجه است. در مجموع نگاه نیمی از پاسخ دهندگان به نقش آمریکا در افغانستان کاملا مثبت و یا مثبت است. در حالیکه ایران در نقطه مقابل آمریکا قرار دارد و خواهان خروج سربازان این کشور از افغانستان است، ولی همین شمار از پاسخ دهندگان گفته اند که نگاهشان به ایران هم مثبت است. در همین حال دیدگاه ها درباره متحد منطقه ای آمریکا یعنی پاکستان تا ۸۱ درصد منفی است.

مشکلات موجود

در پاسخ به این سئوال که بزرگترین مشکل افغانستان را چه می دانید، فقر و بیکاری در درجه اول قرار گرفته و نا امنی و خشونت در درجه دوم.

همینطور تقریبا همه پاسخ دهنده ها گفته اند که شاهد فساد اداری در افغانستان بوده اند ولی فقط حدود ۱۵ درصد گفته اند که فساد اداری و دولت ناکارآمد از بزرگترین مشکلات افغانستان است. شکی نیست که نتایج این نظرسنجی برای رئیس جمهوری افغانستان که سال سختی را پشت سر گذاشته دلگرم کننده است. ارزیابی هایی که اگر درست باشد، نشان می دهد که بار دیگر به او فرصت داده شده است تا وضعیت را تحت کنترل خود درآورد.

نگاهی به جدول ها:

آیا مسیری که افغانستان در پیش گرفته درست است یا نادرست؟

از نظر شما بزگترین مشکل افغانستان کدام دسته است؟

در مجموع وضعیت زندگی خود را چگونه ارزیابی می کنید؟

ترجیح می دهید که چه کسانی بر افغانستان حکومت کنند؟

مطالب مرتبط