جهانی شدن واثرات آن بر هنر، ادبیات و موسیقی

در مجله فرهنگی این هفته نگاهی داریم به پدیده جهانی شدن واثرات آن بر هنر، ادبیات و موسیقی در افغانستان، یادی خواهیم کرد از نادر نادرپور شاعر بزرگ زبان فارسی در دهمین سالگرد درگذشتش، از پنجمین جشنواره قند پارسی و مراسم نخستین جایزه ادبی نوروز می گوییم، و در پایان هم سری می زنیم به دنیای موسیقی: لیدی گاگا و دریافت سه جایزه موسیقی بریتز.

جهانی شدن و بویژه اثرات این پدیده بر فرهنگ، هنر و موسیقی از بحثهای نسبتاً نو در کشورهای مختلف جهان است. در مجله این هفته در آغاز نگاهی خواهیم داشت به دیدگاهها در مورد این پدیده، بویژه سه موج مطرح در این بحث: دیدگاه جهانگرایان که معتقدند این پدیده همه چیز را تحت تأثیر قرار خواهد داد و نقش دولت ملی یا دولت-ملت را کمرنگ خواهد کرد، دیدگاه شکاکیون که جهانی شدن را صرفاً یک اسطوره می پندارند و دیدگاه سوم با این باور که جهانی شدن اتفاق می افتد و مرز نمی شناسد، اما دیگر عناصر نیز نقش خود را دارند.

در این بحث همچنین نگاهی شده است به کثرت گرایی و پلورالیزم فرهنگی که بخشی از مبحث جهانی شدن را تشکیل می دهد، و اثرات این پدیده بر جریان فرهنگ، هنر و موسیقی در افغانستان با شرکت دهقان زهما پژوهشگر در علوم اجتماعی و صدیق رهپو طرزی نویسنده و محقق.

آقای زهما معتقد است که گسترش داد و ستد فرهنگی به ایجاد فرهنگ پیوندی می انجامد و در همین رابطه موسیقی رپ بر موسیقی سنتی تأثیر می گذارد. در این روند عناصر فرهنگی از بیرون جذب می شوند، ولی برجستگی اصلی را همان فرهنگ بومی خواهد داشت.

آقای طرزی هم بر این باور است که در کشوری متشکل از دهها قوم و فرهنگ گونه گون مانند افغانستان، پدیده جهانی شدن به تعامل بیشتر فرهنگ و هنر در این حوزه می انجامد که حاصل آن شکسته شدن تابوهای گذشته و شکل گیری پدیده های نو فرهنگی خواهد بود.

در ادامه این برنامه به بهانه دهمین سال درگذشت نادر نادرپور شاعر بزرگ زبان فارسی یادی شده است از این شاعر و اثرگذاریهایش بر جریان شعر در منطقه و افغانستان. لطیف ناظمی شاعر و منتقد ادبی در گفتگو با ما می گوید که نادرپور یکی از متمایزترین شاعران زبان فارسی و یک تصویرگر بزرگ است که شعرش هم از نظر ساختار و هم از نظر ویژگیهای هنری شعری پاکیزه و مستحکم و پر از تصویرهای زیباست. او نادرپور و فروغ فرخزاد را از اثرگذارترین شاعران بر جریان شعر در افغانستان در دهه چهل خورشیدی و پس از آن می داند.

در همین برنامه محمد حسین محمدی داستان نویس و منتقد از برگزاری پنجمین دوره جشنواره قند پارسی می گوید و یکی از ویژگیهای این دوره را در مقایسه با دوره های پیشین حضور پررنگ شاعران جوان می داند. اهدای جوایز ادبی نوروز به بهترین رمان و بهترین مجموعه داستان، و نامزدهای این جوایز از مطالب دیگر مجله فرهنگی هفته است.

در پایان هم به جوایز بین المللی موسیقی بریتز و به ویژگیهای هنری لیدی گاگا برنده سه جایزه به عنوان بهترین خواننده و بهترین اجرا پرداخته شده است. بهزاد بلور همکار ما در برنامه های موسیقی و تفریحی معتقد است که نوآوری و سنت شکنی یکی از ویژگیهای بارز این خواننده جوان امریکایی است و همین امر از دلایل مهم کسب چنین جوایزی بوده است.

تهیه کننده و گرداننده: اسدالله شفایی