گزارشگران بدون مرز نگران 'محدودیت' پوشش خبری در افغانستان است

محل انفجار روز هفتم حوت
Image caption برخی از تلویزیون‌های خصوصی جریان حادثه روز هفتم حوت را به طور زنده پخش کردند

سازمان گزارشگران بدون مرز از وزارت کشور افغانستان خواسته که در باره وضع محدودیت پوشش مستقیم اخبار حملات شورشیان توسط رسانه‌ها تجدید نظر کند.

درخواست این سازمان پس از آن مطرح می شود که روز سه شنبه این هفته، فرماندهی پلیس کابل در نامه‌ای به رسانه‌ها از آنها خواست تا به دلایل امنیتی، از پوشش زنده جریان حملات تروریستی در این شهر خودداری کنند.

نامه در پی پخش زنده جریان حملات شورشیان به چند نقطه شهر کابل، از جمله حمله روز هفتم حوت به مرکز شهر کابل، ارسال شد.

در جریان این حمله، که ۱۶ کشته و ۳۸ زخمی بجا گذاشت، برخی رسانه به ارسال لحظه به لحظه گزارش از صحنه ماجرا پرداختند که، به گفته مقامات پلیس، می توانست اطلاعات مهمی را برای ادامه عملیات در اختیار شورشیان قرار دهد.

به گفته آنان، گزارش زنده اینگونه وقایع جان شهروندان را به مخاطره بیشتری می اندازد.

درخواست فرماندهی پلیس از حمایت وزارت داخله/کشور و اداره امنیت ملی افغانستان هم برخوردار بوده است و همان روز، اداره امنیت ملی هم چنین درخواستی را در ملاقات حضوری با مسئولان رسانه‌ها به طور انفرادی مطرح کرد.

سازمان گزارشگران بدون مرز، که مقر آن در پاریس است، در اعلامیه خود گفته که منع پوشش زنده این گونه حملات نوعی "پنهان‌کاری" در راستای کمک به دولت افغانستان و نیروهای ائتلاف بین‌المللی است.

در این اعلامیه آمده است: "ما حفاظت از جان شهروندان را، که یکی از اصلی‌ترین وظایف دولت است، درک می کنیم. با این حال، حق مطلع شدن شهروندان از چگونگی عملیات انجام شده را نیز اصل می‌دانیم. ما نگرانیم که این ممنوعیت منجر به گزارش " نمایشی" از حملات شود. ما تصمیم وزارت داخله را نوعی پنهان‌کاری و بزک کردن رویدادها به نفع دولت افغانستان و نیروهای ائتلاف می‌دانیم." سازمان گزارشگران تاکید کرده که تصمیم اخیر نهادهای امنیتی افغانستان مغایر ماده‌های ۳۴ و ۵۰ قانون اساسی و ماده‌های چهارم و پنجم قانون رسانه‌های این کشور است.

این سازمان همچنین گفته است که از "ابتکار" سید مخدوم رهین، وزیر اطلاعات و فرهنگ افغانستان برای فراهم کردن زمینه گفتگو میان مسئولان رسانه‌ها و مقامات امنیتی حمایت می کند.

'سانسور'؟

تصمیم اخیر نهادهای امنیتی با واکنش گسترده رسانه‌های داخلی و حتی محافل بین المللی مواجه شده است.

رسانه‌های داخلی افغانستان این تصمیم را "نوعی سانسور" و محدودیت در کار خود تلقی کردند و مغایر قوانین این کشور دانستند.

اکنون در محافل رسانه ای افغانستان این نگرانی به میان آمده است که ممکن است این تصمیم مقدمه‌ای برای اعمال فشارها و محدودیت‌های بیشتر بر رسانه های همگانی باشد.

ریچارد هولبروک، فرستاده ویژه آمریکا برای افغانستان و پاکستان هم گفته است که شخص او و هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا مخالف وضع این گونه محدودیت‌ها هستند.

در مقابل، نهادهای امنیتی افغانستان گفته‌اند که این تصمیم را برای جلوگیری از آسیب رسیدن به خبرنگاران و جلوگیری از افشای "اسرار نظامی" هنگام اجرای عملیات اتخاذ کرده‌اند.

ژنرال عبدالغفار سیدزاده، رئیس تحقیقات جنایی پلیس کابل به بی بی سی گفت که این تصمیم به دستور شورای امنیتی ملی افغانستان گرفته شده است.

مقامات امنیتی همچنین گفته اند که پوشش زنده جریان حملات شورشیان توسط رسانه ها، به شورشیان کمک می کند و عملیات نیروهای امنیتی برای جلوگیری از این گونه حملات را با مشکل مواجه می سازد.

از سویی برخی از کارشناسان هم گفته اند که پوشش زنده این گونه حملات، علاوه بر مشکلاتی که مقامات نظامی مطرح کرده اند، اشکالات دیگری هم دارد.

به نظر آنان، حضور خبرنگاران رسانه های داخلی به دلیل اینکه آموزش‌های لازم امنیتی را ندیده و وسائل ایمنی لازم برای حضور در محل عملیات نظامی را به همراه ندارند، برای خود آنها هم "خطر" دارد.

برخی از کارشناسان گفته‌اند که پخش زنده برخی "صحنه‌های تکان‌دهنده و مشکلات در پوشش حرفه‌ای و همه‌جانبه" این گونه حملات، از لحاظ حرفه‌ای مناسب نیست.

اما رسانه‌های افغانستان گاه گفته‌اند که مقامات و ماموران امنیتی در برخی موارد هنگام پوشش خبری عملیات نظامی برخورد مناسبی با آنان ندارند.

گزارشگران بدون مرز گفته که "بارها خشونت، آزار و اذیت خبرنگاران از سوی قوای دولتی به هنگام پوشش خبری عملیات نظامی را محکوم کرده است".

مطالب مرتبط