به روز شده:  17:24 گرينويچ - پنج شنبه 11 مارس 2010 - 20 اسفند 1388

ترجمه رباعیات خیام به زبانهای مختلف

در مجله فرهنگی این هفته بحثی داریم در مورد ترجمه رباعیات خیام به زبانهای مختلف و دلایل استقبال از خیام در خارج از حوزه زبان فارسی، از مراسم سالیانه جشن رنگها در هند می گوییم و سری هم می زنیم به سمپوزیوم تجلیل از زبان و فرهنگ بلوچی در جنوب غرب افغانستان.

سال جاری خورشیدی شاهد برگزاری یک رشته مراسم باشکوه در کشورهای مختلف جهان در بزرگداشت از حکیم عمر خیام شاعر بزرگ زبان فارسی بود. از ایران و ممالک آسیای میانه تا امریکا و از هند و پاکستان تا کشورهای اروپایی.

در بریتانیا نیز از صدوپنجاهمین سالگرد ترجمه رباعیات خیام به زبان انگلیسی در مراسم ویژه ای با شرکت خیام شناسان در دانشگاه کمبریج تجلیل شد.

ترجمه فیتزجرالد از رباعیات خیام سرآغاز روندی برای برگردان وسیع این اثر به زبانهای مختلف جهان شد که اکنون به حدود 50 زبان دنیا ترجمه شده است.

تهیه کننده و گرداننده برنامه: اسدالله شفایی

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش با "ریل پلیر" یا "ویندوز میدیا پلیر"

شاعران بزرگ دیگر زبان پارسی چون مولانا و عطار نیز اکنون جایگاه جهانی دارند و برگردان آثارشان به اغلب زبانها منتشر شده است.

اما دلیل روی آوری دیگر زبانها و فرهنگها به شعر خیام چیست و ترجمه آثار وی تا چه اندازه می تواند زیبایی و مفاهیم نهفته در آنها را به سایر حوزه های فرهنگی و زبانی منتقل کند. این پرسشها را در مجله فرهنگی هفته در بحثی با دو شاعر و منتقد ادبی در میان گذاشته ایم: شریف سعیدی و صبورالله سیاسنگ.

آقای سعیدی بر این باور است که خیام یکی از پیشقدمان شعر فارسی است که مردم جهان با افکار و اندیشه های عمیقش آشنایی پیدا می کنند و از آن لذت می برند. ویژگی فکری خیام این بوده که به افکار و دردهای بشری پرداخته و درگیریهای زندگی انسان را خلاصه کرده است. نکته دیگر کار خیام به نظر آقای سعیدی این است که او از عنصر قصه و داستان که در غرب نقش مهمی در جذب مخاطب و انتقال اندیشه دارد، به خوبی در رباعیات خود به شکل فشرده استفاده کرده است. از سوی دیگر نقش مترجم کمتر از نقش خود شاعر نیست و بسیاری از مترجمان اشعار خیام توانسته اند زیباییهای زبان مبدء را به خوبی در ترجمه های خود انتقال دهند.

آقای سیاسنگ معتقد است که علاوه بر زیبایی شعر و بیان خیام، اندیشه های او که روح زندگی دارد و سرشار از طروات است، موجبات استقبال از آثار او را در باختر زمین فراهم آورده است. در عین حال فراگیر بودن باورها و وجود نوعی دید جهانی از دیگر ویژگیهای شعر خیام است که زمینه انتقال این مفاهیم را به حوزه فراتر از زبان فارسی به وجود آورده است. به باور آقای سیاسنگ، بازی با صنایع بدیع در شعر خیام کمتر از دیگر شاعران بزرگ زبان فارسی است، و این امر ترجمه آثار شعری او را به دیگر زبانها آسانتر کرده است.

در ادامه مجله سری می زنیم به هند که هفته گذشته شاهد مراسم جشن هولی بود، مراسمی که به جشن رنگها نیز شهرت دارد.

هولی یکی از بزرگترین مراسم مذهبی و فرهنگی هندوان است که در سراسر این کشور به استقبال بهار با شکوه خاصی برگزار می شود.

در همین حال در سالیان اخیر جشنهای مشابهی در میان هندوان بریتانیا نیز به عنوان نمادی از فرهنگ و هنر هند رواج یافته است.

در پایان مجله فرهنگی هفته از سمپوزیوم تجلیل از فرهنگ و زبان بلوچی در شهر زرنج در جنوب غرب افغانستان مطلبی داریم.

در این سمپوزیوم، با شرکت زبان شناسان نسبت به بی توجهی به زبان بلوچی هشدار داده شده و در عین حال وعده داده شد تا قدمهایی برای تقویت این زبان برداشته شود، که تهیه فرهنگ بلوچی-دری-پشتو و نیز احیای دپارتمنت زبان بلوچی در آکادمی علوم افغانستان بخشی از این تلاشها خواهد بود.

mg8

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.