به روز شده:  19:12 گرينويچ - پنج شنبه 13 مه 2010 - 23 اردیبهشت 1389

برگزاری نخستین نمایشگاه کاریکاتور در هرات

برای نخستین بار در هرات، نمایشگاه کاریکاتوری از سوی کانون هنرهای تجسمی هرات برگزار شده است.

در این نمایشگاه، ده ها اثر از هفت کاریکاتوریست، با سوژه های مختلف اجتماعی، اقتصادی و سیاسی به نمایش گذاشته شده است.

کاستی ها، نقایص و واقعیت های تلخ جامعه چیزی است که در بیشتر این آثار هدف نیشخند و اعتراض واقع شده است.

آنچه که بیشتر در این نمایشگاه جلب توجه می کند، تصاویری طنزآمیز از سیاستمداران افغان به ویژه شخصیت های برجسته سیاسی و فرهنگی هرات است.

شماری از فرهنگیان بازدید کننده از این نمایشگاه، جرات برگزار کنندگان آن را ستایش کرده و می گویند کاریکاتوریست ها توانسته اند تلخی های جامعه را به صورت هنری به تصویر کشند.

عزیزه خیراندیش، فعال حقوق زنان در غرب افغانستان و یکی از این بازدیدکنندگان این نمایشگاه، ادامه حمایت از کاریکاتوریست ها و نحوه برخورد مردم و نقد شوندگان با آنها را در ادامه فعالیت آنها موثر می داند.

برگزار کنندگان این نمایشگاه می گویند، پیش از برگزاری این نمایشگاه، هشدارهایی مبنی بر پرهیز از نمایش چهره ها و انتقاد از شخصیت های قدرتمند دریافت کرده و از آنها خواسته شده تا از برانگیختن حساسیت برخی افراد، پرهیز کنند.

به نظر می رسد که برگزار کنندگان این نمایشگاه کمتر توجهی به این هشدارها کرده اند.

محبوبه جمشیدی، مسئول این نمایشگاه می گوید: "این امکان وجود دارد که مزاحمت هایی از سوی برخی افراد صورت گیرد و ما با کسانی طرف و درگیر شویم، اما کاری که باید می شد، شده است."

به گفته خانم جمشیدی، نمایش کاریکاتور نوعی مبارزه است و کاریکاتوریست باید تا رسیدن به هدف خود و رفع نقایص اجتماع، نترسد و مبارزه کند.

نقاشی و نمایش تصاویر طنزآمیز افراد، نوعی تابو در جامعه افغانستان شمرده می شود و به گفته محمود محب، کاریکاتوریست، بزرگترین مشکل بر سر راه این هنر، برخورد سنتی جامعه افغانستان است.

طنز نویسان افغان بر این باورند که رسانه های چاپی کشور باید مردم را با کاریکاتور بیشتر آشنا سازند تا در برابر این هنر واکنش منفی نشان ندهند.

سید عبدالقادر رحیمی، رییس کمیسیون حقوق بشر در هرات که خود یکی از طنز نویسان هرات است، هنگام بازدید از این نمایشگاه گفت: "رسانه های افغانستان معمولا از کاریکاتور برای تفریح و خندان مخاطبان استفاده می کنند، در حالیکه کاریکاتور نمی خنداند بلکه می گریاند."

به گفته آقای رحیمی، هدف کاریکاتور اصلاح جامعه است و در صورتی که کسی چهره دگرگون خود را در کاریکاتوری می بیند باید در اصلاح عیب خود اقدام کند نه اینکه بر کاریکاتوریست خشمگین شود.

برخی از کاریکاتوریست های شرکت کننده در این نمایشگاه می گویند خلق و نمایش کاریکاتور در صورتی که به هدف اهانت و افترا صورت نگیرد، توسط قوانین افغانستان مجاز است.

مسعود حسن زاده، یکی از کاریکاتوریست است، او می گوید: بر اساس قوانین افغانستان، این آزادی وجود دارد که کاریکاتورهای شخصیت های حقیقی و حقوقی توسط افراد کشیده شود، مگر اینکه مشخص شود که توهین یا افترا صورت گرفته باشد.

برگزار کنندگان این نمایشگاه می گویند قرار است از این به بعد، هر ساله نمایشگاه های مشابهی در هرات برگزار شود.

هنر کاریکاتور در افغانستان پیشینه چندانی ندارد، میزان تاثیر گذاری این آثار به عوامل و زمینه های متعددی بستگی دارد.

هم اکنون فرهنگ تحمل کاریکاتور در کشور وجود ندارد و ترس از برخورد افراد قدرتمند با کاریکاتوریست ها باعث می شود تا کاریکاتوریست ها به نوعی خودسانسوری بپردازند.

علت دیگری که کاریکاتور به عنوان پدیده ای نو در افغانستان کمتر شناخته شده است، شمار اندک و تیراژ پایین نشریات چاپی به عنوان منتشر کنندگان اصلی کاریکاتور و میزان پایین خوانندگان نشریات چاپی در این کشور است.

تصور می شود ،با رشد رسانه های چاپی، دایره مخاطبان این نوع هنر توسعه یابد و اهدافی که توسط کاریکاتوریست ها دنبال می شود تحقق یابد.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.