جنگ یا صلح؛ انتخاب با طالبان است

درگیری مسلحانه شورشیان و نیروهای افغان در کابل

دولت مردان افغان با «جرگه مشورتی صلح» که یک هفته دیگر برگزار خواهد شد، تلاش می کنند شورشها را در افغانستان مهار کنند و اگر بتوانند هراس حمله های مسلحانه در مراکز شهر ها و بمب گذاری های انتحاری را از دل شهروندان افغان بزدایند.

حامد کرزی رئیس جمهوری افغانستان و طراح این مذاکرات، تلاش زیادی کرده که حامیان خارجی اش را با خود همگام کند و در تازه ترین مورد هم موافقت باراک اوباما، همتای آمریکایی اش را گرفته است.

برای مشروعیت طرح «آشتی ملی» در داخل افغانستان اما، دولت این کشور نیاز به اجماع نظر در میان گروه های سیاسی و اقوام مختلف دارد و چه وسیله ای بهتر از «جرگه مشورتی صلح».

در این جرگه که در کابل برگزار می شود، 1500 نفر از سراسر این کشور دعوت شده اند.

تمامی اعضای شورای ملی، والی ها، اعضای شورای ولایتی، نمایندگان افغانهای مقیم ایران و پاکستان، فعالان حقوق زن و حقوق بشر، سران قومی از تمام ولسوالی ها و نمایندگان معلولان برای مشوره دادن به دولت افغانستان در «خیمه لویه جرگه» گردهم می آیند.

در این جرگه نمایندگان گروه های شورشی حضور نخواهند داشت.

سوال اصلی

اما مسائلی اصلی که در این جرگه سه روزه به میان خواهد آمد، این است که آیا جنگ افغانستان را می توان با توسل به گفتگو با شورشیان حل کرد؟ اگر پاسخ به این سوال مثبت بود، آن وقت شیوه های مذاکره با طالبان و این که با چه کسانی در میان شورشیان باید گفتگو شود، مشخص خواهد شد.

دولت افغانستان برای برنامه آشتی ملی 140 میلیون دلار تعهد کمک از جامعه جهانی در کنفرانس پنج ماه پیش لندن گرفت. در بدل آن اما، متعهد شده است که شرایط مذاکره با طالبان را به گونه ای ترسیم کند که رنج های هشت سال گذشته بیش از 40 کشور حامی افغانستان، نقش بر آب نشود.

ترک خشونت و احترام به قانون اساسی افغانستان که آزادیهای مدنی و حقوق بشر را تضمین می کند، در صدر این شرایط قرار دارد.

دولت افغانستان شورشیان را «برادران ناراضی» می دانند و باور دارند که بدرفتاری با این افراد و فقر اقتصادی و بی کاری، بسیاری از آنها را به صفوف طالبان کشانده و با این بودجه زمینه بازگشت و ادغام مجدد شان در جامعه فراهم خواهد شد.

مهمترین مساله ای ذهن افغانها را به خود مشغول ساخته این است که چگونه طالبانی که در این هشت سال حتی یک وجب از خواسته های شان کوتاه نیآمده اند، حالا حاضر خواهند شد سلاح شانرا به زمین بگذارند.

افراد نزدیک به رئیس جمهوری افغانستان می گویند که شورشیان تنها در بدل گرفتن سهم شان در دولت افغانستان حاضر به دست برداشتن از خشونت خواهند شد.

معین مرستیال، نماینده قندوز در مجلس نمایندگان می گوید: «تمامی گروه های سیاسی و جهادی در دولت افغانستان سهم دارند. از چهره های حکومت کمونیستی تا تنظیم های مجاهدین. این سوال پیش طالبان وجود دارد که چرا آنها در حکومت وجود نداشته باشند؟»

گزینه دوم

اما حتی در میان خود سازندگان طرح گفتگو با طالبان، این تردید وجود دارد که رهبران تندرو شورشی که رابطه تنگاتنگ با افراطگرایی منطقه ای دارند، هیچگاه حاضر به ترک خشونت و پیوستن به برنامه آشتی ملی نخواهند شد.

از این رو است که مارک سیدول، دیپلمات ارشد ناتو در افغانستان می گوید که اگر طرح گفتگو با طالبان به نتیجه هم برسد، «عده ای از عناصر آشتی ناپذیر» باقی خواهند ماند که باید از بین برده شوند.

هرچند شریکان خارجی آقای کرزی می گویند که از طرح او حمایت می کنند، اما از سوی دیگر، آنها یک گزینه دیگر را هم باز گذاشته اند.

ناتو هم اکنون آمادگی عملیات نظامی را در ولایت قندهار، مرکز شورشهای افغانستان، به مراحل نهایی رسانده است. این عملیات در ماه جون، درست چند روز بعد از جرگه مشورتی صلح برنامه ریزی شده است.

در مذاکره به روی طالبان باز است. توپ حالا در زمین شورشیان است. این طالبان اند که از این دو گزینه یکی را انتخاب کنند. گفت و گو یا صلح یا ادامه جنگ و شورش.

مطالب مرتبط