بیم ها و امیدهایی که با معادن افغانستان گره خورده

سنگ های قیمتی
Image caption افغانستان سرشار از معادن دست نخورده است

نتایج پژوهشهای زمین شناسان آمریکایی ارزش معادن زیرزمینی افغانستان را بیش از یک هزار میلیارد دلار تخمین زده است.

وزارت معادن و صنایع افغانستان می گوید که استخراج این معادن و سرمایه گذاری روی این بخش می تواند افغانستان را به خودکفایی مالی برساند و از کمک های اقتصادی جامعه جهانی بی نیاز کند.

این مسئله خبر خوشی برای افغانستان تعبیر می شود زیرا افغانستان کشوری است که در پی سالها جنگ داخلی، بیش از هر چیز دیگری به توسعه و تقویت اقتصاد خود نیاز دارد.

کارشناسان آمریکایی می گویند ذخایر بالقوه معادن زیرزمینی افغانستان می تواند حتی قبل از آغاز استخراج، توجه سرمایه گذاران را به خود جلب کند.

از سوی دیگر، آگاهان امور باور دارند که در گرماگرم جنگ های فرساینده در افغانستان، این مسئله می تواند برای جامعه جهانی نیز تا حدی امیدوار کننده باشد و این اطمینان را ایجاد کندکه مصرف پول و نیروی آنها در افغانستان، در صورتی که این کشور بتواند به یکی از مهمترین مراکز معدنی جهان تبدیل شود، به هدر نرفته است.

امنیت شکننده

اما واقع بینانه نیست اگر تصور شود که تخمین ارزش معادن افغانستان و خوشبینی مقامات مسئول در این عرصه می تواند سرنوشت افغانستان را یک شبه تغییر دهد.

به سالها وقت و سرمایه گذاری های گسترده نیاز است تا بخش معدن در افغانستان رشد کرده و این کشور بتواند عملا از معادن غنی خود سود ببرد.

امنیت شکننده افغانستان از یک سو، و حکومتداری ضعیف و عدم ثبات سیاسی این کشور از سوی دیگر، چالشهای اصلی بر سر راه سرمایه گذاری خارجی در این عرصه تلقی می شود.

در شرایطی که افغانستان با درگیری های گسترده میان شورشیان مخالف دولت و نیروهای دولتی و بین المللی روبروست، دشوار بتوان انتظار داشت سرمایه گذاران خارجی حاضر به هزینه کردن پولهای هنگفتی در افغانستان شوند.

ستیفن سنوک، پژوهشگر ارشد در مرکز مطالعات استراتژیک بین المللی می گوید: "بهره برداری از ذخایر زیرزمینی (افغانستان) کار آسانی نخواهد بود. من نمی توانم تصور کنم که چگونه شما از این معادن در افغانستان، در حالی که عملیات های سنگین نظامی در آنجا جریان دارد، بهره برداری خواهید کرد."

او می گوید: "آنها (افغانها) نه تنها زیرساخت های لازم چون راههای ارتباطی، خطوط آهن و شبکه تامین آب ندارند، بلکه قوانین و مقررات اساسی نیز در آنجا وجود ندارد که بتواند سرمایه گذاران را به خود جلب کند."

رقابت های منطقه ای؟

از سوی دیگر، در حالیکه هنوز در افغانستان انگیزه های زیادی برای ادامه جنگ وجود دارد، انتشار گزارش مربوط به وجود معادن با ارزش در این کشور، این خطر را نیز می تواند به همراه داشته باشد که به نا امنی ها در افغانستان بیشتر دامن زند.

در صورتیکه ارزش استراتژیک افغانستان به یکبارگی افزایش یابد، این احتمال وجود دارد که تلاش کشورهای منطقه و قدرتهای بزرگ جهان بر سر افزایش نفوذ شان در این کشور شدت گیرد.

در شرایطی که افغانستان گرفتار مشکلات داخلی و ضعف تشکیلات اداری است، افزایش رقابت های منطقه ای برای نفوذ بیشتر در این کشور می تواند دردسرهای بزرگی را برای افغانها در پی آورد.

اما اگر بتوان بر تمامی چالشهای موجود، از جمله ضعف و فساد اداری، غلبه کرد، آنگاه سرمایه گذاری و استخراج معادن غنی افغانستان و ایجاد زمینه های وسیع اشتغال، می تواند این کشور را در خاتمه دادن به شورشگری ها کمک کند.

مطالب مرتبط