'طالبان پنجابی'، چهره تازه بنیادگرایی در منطقه

اخیرا بحث "طالبان پنجابی" آنچه شماری از حلقات سیاسی در پاکستان آن را نفوذ روز افزون بنیادگرایان مذهبی و ستیزه ‌جویان در ایالت پنجاب پاکستان می‌خوانند، به بحث داغی در این کشور بدل شده است.

برخی از حلقات سیاسی به ویژه احزاب ملی‌گرا و شماری از نهادهای مدنی در ایالت خیبر - پختونخواه (سرحد سابق) اخیرا در گردهمایی تحت عنوان " تروریسم و طالبان پنجابی" از حکومت ایالتی در پنجاب به شدت انتقاد کردند.

آنان بر این نکته تاکید داشتند که گروه های شورشی در ایالت پنجاب سرگرم فعالیت‌های خرابکارانه هستند، اما حکومت ایالتی پنجاب حتی با استفاده از عبارت "طالبان پنجابی" مخالفت می‌کند.

مختیار باچا، رهبر حزب موسوم به خیبر - پختونخواه در سخنرانی‌اش در این گردهمایی گفت سازمان‌های ستیزه‌جوی شورشی در ایالت پنجاب، تحت سرپرستی مقامات ایالتی فعالیت می‌کنند.

او گفت: "شمار مدارس دینی در پنجاب سه برابر بیشتر از آمار رسمی، یعنی بیست هزار مدرسه است و حزب مسلم لیگ شاخه نواز و گروه‌های مذهبی از ستیزه‌جویان طالب حمایت می‌کنند."

سید عالم محسود، از رهبران حزب پختوانخواه عوامی نشنال (پارتی)، ابراز عقیده کرد که روند طالبانی شدن پنجاب پس از آن شدت گرفت که گروه های "جهادی" برای استخدام افراد در مناطق پشتون‌نشین با مشکل روبه‌رو شدند.

برخی از کارشناسان پاکستانی می‌گویند بحث طالبان پنجابی زمانی داغ شد که دامنه خشونت‌ها از مناطق قبایلی و ایالت خیبر پختونخواه به ایالت پنجاب گسترش یافت.

آگاهان امور به این باورند که حالا طالبان پنجابی تهدیدی به مراتب جدی تر از ستیزه‌جویانی هستند که در شمال غرب پاکستان، یعنی در مناطق قبایلی این کشور فعالیت می‌کنند.

پیشتر بشیر بلور، از رهبران عوامی نشنال پارتی در اظهاراتی گفته بود که "حدود دو هزار و پانصد جوان پنجابی در مناطق قبایلی سرگرم آموزش حملات انتحاری هستند."

تحلیل‌گران پاکستان به این عقیده اند که با توجه به اینکه آقای بلور از رهبران مهم سیاسی در ایالت خیبر پختونخواه است و در حکومت نیز سمت مهمی را به عهده دارد، این اظهارات او می‌تواند بر اساس اطلاعات منابع استخباراتی باشد و در نتیجه اطلاعاتی موثق.

به دنبال حملات طالبان به مرکز ارتش پاکستان در شهر راولپندی، فرودگاه اسلام آباد، دفاتر نهادهای استخباراتی در شهر لاهور و مولتان و دهها حمله دیگر در این مناطق برای اولین بار انگشت اتهام به سوی آنچه که طالبان پنجابی خوانده می شود اشاره رفت.

پروفسور خادم حسین و عایشه صدیقه، از پژوهشگران پاکستانی که مسایل بینادگرایی را در پاکستان و منطقه دنبال می‌کنند، بارها تاکید کرده‌اند که مراکز گروه‌های ستیزه‌جوی اسلامی از قبیل سپاہ صحابه، لشکر محمد، لشکر جنگهوی و لشکرِ طیبه، در پنجاب است و هزاران نفر از مناطق جنوبی، مرکزی و شمالی پنجاب با این سازمان‌های مذهبی در ارتباط اند.

افزون بر این، مقامات ارشد پاکستان نیز از "طالبان پنجابی" نام می‌برند و از تهدیدهایی که این گروه‌ها می‌توانند متوجه امنیت پاکستان کنند، سخن می‌گویند.

قمرالزمان کائرہ، وزیر اطلاعات پاکستان گفته است "پنجاب مرکز ستیزه‌جویان است و آنان از آن جا نه تنها در پنجاب بلکه در تمام نقاط پاکستان دست به حملاتی می‌زنند."

در عین حال، رحمان ملک، وزیر داخله/کشور پاکستان پیشتر گفته بود "طالبان پنجابی مربوط به گروه‌های سپاه صحابه، لشکر جنگهوی، لشکر محمد و برخی دیگر گروه‌های مذهبی که قبلا غیر قانونی اعلام شده‌اند، در حملات مرگبار در شهرهای پنجاب ، راولپندی و پایتخت دست داشته‌اند.

بحث طالبان پنجابی نه تنها سبب نگرانی دولت مرکزی پاکستان و حلقات سیاسی در ایالت خیبر پختونخواه شده بلکه این امر منجر به بروز تنش و دو دستگی میان مقامات ارشد این کشور نیز شده است.

شهباز شریف، سر وزیر ایالت پنجاب و برادر نواز شریف نخست وزیر پیشین پاکستان و رهبر حزب مسلم لیگ به دنبال اظهارات رحمان ملک مبنی بر دست داشتن طالبان پنجابی در خشونت‌های اخیر، آقای ملک را به دامن زدن به مسایل قومی و ایالتی متهم کرد.

به دنبال آن شهباز شریف چند ماه قبل در سخنرانی‌اش در یک مدرسه دینی از طالبان خواست تا از حمله به پنجاب خودداری کنند.

او گفت: "طالبان و حزب مسلم لیگ شاخه نواز، هر دو مخالف حکومت دیکتاتور نظامی سابق ژنرال پرویز مشرف بودند و بنابر این، او بسیار متعجب است که این نقطه اشتراک نتوانسته است باعث شود تا طالبان به اهدافی در پنجاب حمله نکنند و اگر طالبان برای هدفی مشابه مبارزه می‌کند، نباید دست به حملات تروریستی در پنجاب بزند."

این اظهارات آقای شریف واکنش‌های تندی را به دنبال داشت. در این زمینه سلمان تاثیر، والی ایالت پنجاب در صحبت با بی‌بی‌سی گفت که "طالبان پنجابی" وجود دارند اما حکومت ایالتی از نام گرفتن آن‌ها ابا می‌ورزند.

گزارشگر بی‌بی‌سی در شهر لاهور پاکستان می‌نویسد که از ابراز نظرهای شهباز شریف، چنین بر می‌آید که نه گروهی به نام طالبان پنجابی وجود دارد و نه طالبان در پنجاب فعالیت دارند، اما وضعیت در این ایالت کاملا طور دیگری است.

مطالب مرتبط