کار نامزدان پایان یافت، نوبت رای دهندگان است

پوسترهای تبلیغاتی
Image caption نزدیک به سه هزار داوطلب برای دو ماه رقابت کرده اند

بیش از دو هزار و پانصد نفر که حدود چهارصد تن از آنها زن هستند، در روز دوم سرطان/ تیر (۱۸ سپتامبر) برای شرکت در یک رقابت تنگاتنگ و نفس گیر کمر بستند. از آن روز دو ماه می گذرد. دو ماه پر هیاهو و پر خبر.

در این دو ماه بازار چاپخانه های عکس، هتل های بزرگ و شرکت های که دست اندر کار نشر و چاپ و تبلیغات هستند گرم بود. مردم از شهر های بزرگ گرفته تا دور افتاده ترین روستاها شاهد گرد همایی های تبلیغاتی بودند.

در و دیوار شهر ها پر از عکس شده اند عکسهای بزرگ و عکسهای کوچک، عکسهای رنگی و سیاه و سفید. عکسهای ثابت بر تیرهای برق و پیشانی ساختمانهای بزرگ و عکسهای متحرک و نصب شده بر پشت و پهلوی ماشینها.

پای عکسها، تزئین شده با شعار های امیدوار کننده، شعارهای انتقادی، شعار های جذاب، شعار های اصلاح طلبانه و یا شعار های انقلابی.

و ظهر و شب هم گرد هم جمع شدن بر گرد سفره ها، از سفره های عادی تا سفره های آنچنانی تبلیغاتی و آنگونه که در افغانستان سر زبانها افتاده سفره های انتخاباتی.

دو ماه رقابت نزدیک به سه هزار داوطلب برای 249 کرسی یعنی ده ممیز سه نفر برای هر کرسی. رقابت آسانی نیست. شاید کمتر کشوری را بتوان یافت که در آن مدت رقابت انتخاباتی دو ماه باشد.

حالا زمان رقابت به پایان رسیده اما نتیجه هنوز مشخص نیست و حتی مشخص نیست که نتیجه نهایی کی معلوم خواهد شد. آنچه تا حالا معلوم است این است که نوبت نامزدان تمام شده، آنها حالا باید منتظر بنشینند و ببینند در نهایت مبارزات دو ماهه چقدر کار ساز بوده است.

رقابت فردی

سیستم انتخاباتی افغانستان سیستم رای واحد غیر قابل انتقال است. یعنی هر شهروند افغان حق دارد به یکی از نامزد ها رای دهد و این رای قابل انتقال به هیچ کس دیگر نیست. اگرچه شماری از نامزدها در افغانستان از سوی برخی از احزاب حمایت شده اند. در نهایت به دلیل این سیستم انتخاباتی در افغانستان مردم و رای دهندگان مستقیما با خود نامزد طرف هستند و نامزد نیز ناگزیر است بیش از هر چیز دیگر به ابتکار و توانایی فردی خود متکی باشد. و به لحاظ مادی و معنوی از کیسه خود خرج کند.

نمایندگان مجلس پیشین

از میان کسانی که در حال حاضر نماینده مجلس هستند، کمتر کسی را می توان یافت که بار دیگر نامزد راهیابی به مجلس بعدی نباشد.

عزیز نوری یکی از رای دهندگان در ولایت غور می گوید:" وکلای محترم پارلمان در پنج سال گذشته هم با مقام های دولتی آشنا شده اند و هم با مردم و موکلان شان و هم وضع شان به لحاظ مالی خوب است از اینرو آنها امکان بیشتری برای پیروزی دارند."

شماری دیگری هم معتقدند که نمایندگان مجلس در دوره پیشین کارنامه چندان درخشانی نداشتند و نتوانستند توقعات موکلان شان را برآورده کنند. از اینرو شانس آنها اندک است.

نصیره نوروزی یکی از کسانی است که فکر می کند نمایندگان پیشین شانس چندانی ندارد او می گوید:" من به کسی که در انتخابات گذشته رای دادم دیگه به او رای نمی دهم او وقتی به مجلس رفت همه چیز را فراموش کرد وعده هایش را- ما را و فقط به فکر خودش بود و همه کارش این بود که فامیل و اقارب خود را در اینجا و آنجا مقرر ( منصوب) کند.

درک ملموس

یکی از تفاوت های عمده ای که انتخابات کنونی که با انتخاباتی پارلمانی در پنج سال پیش دارد این است که پنج سال پیش بسیاری از رای دهندگان در مورد مجلس و جایگاه آن در نظام سیاسی افغانستان چیز زیادی نمی دانستند. از این رو بسیاری از نامزدان در آن دوره شعارهایی داده بودند که عمل کردن به آنها در صلاحیت یک وزیر یا یک رئیس جمهور و خلاصه در صلاحیت یکی از مقام های اجرایی بود نه در صلاحیت یک نماینده مجلس.

در دور قبلی چه بسا که وعده های این چنینی در بسیاری موارد کارگر افتاد، اما این بار و با توجه به این که مجلس نمایندگان افغانستان در پنج سال گذشته کاملا زیر زره بین رسانه ها بود و مردم در مورد مجلس، حدود و صلاحیت و جایگاه آن می دانند، ممکن است غیر از شعار های نامزدان دلایل و عوامل دیگری نیز در پیروزی یا شکست نامزد ها موثر باشد.

نوبت مردم

کسانی که نامزدان انتخابات در این دو ماه برای جلب توجه آنها زحمت کشیدند تا حالا خاموش بودند و ناظر، بدون شک عده زیادی از آنها در گرد همایی های انتخاباتی شرکت کرده اند و بارها سخنان و استدلال نامزدان را در مورد ضرورت برگزاری انتخابات و رای دادن به آنها شنیدند.

Image caption آیا دو ماه مبارزه نامزدان انتخابات، رای دهندگان را قانع کرده است که علی الرغم تهدید های امنیتی به پای انتخابات بروند

حالا سوال اول این است که آیا آنها قانع شده اند تا علی الرغم تهدید های امنیتی به پای صندوقهای رای بروند؟ و اگر قانع شده اند وضعیت شان در روز شنبه هجدهم سپتامبر مشخص خواهد بود؟

در مجلس پیشین بیشتر کرسی ها را افراد محافظه کار وابسته به احزاب جهادی به خود اختصاص داده بودند، از رهبران جهادی گرفته تا فرماندهان این احزاب شماری زیادی به مجلس راه یافتند. بعد از انتخابات نهادها و افرادی بودند که گفتند آنها زور و پول داشتند، اما خود رهبران و فرماندهان جهادی می گویند، مردم به آنها اعتماد دارند.

این بار نسبت طیف های اجتماعی در مجلس نمایندگان چطور خواهد بود؟

آیا در این پنج سال چیزی عوض شده است؟ پاسخ این سوال هرچه باشد روز شنبه مشخص و حدود یکماه دیگر اعلام خواهد شد.

مطالب مرتبط