مجله فرهنگی هفته

در مجله فرهنگی این هفته نگاهی افگنده ایم به نقشی که انترنت در اشاعه ادبیات افغانستان در سال های اخیر داشته است.

شاعران و نویسندگان را از راه کتاب هایی که منتشر می کنند می توان شناخت و به ارزش و بهای کارهای شان پی برد. اما کتاب تا کجا می تواند برسد؟ اگر شما در استرالیا باشید چقدر این امکان را در اختیار خواهید داشت تا همه ی آثار شعری را که مثلا تنها امسال در هرات منتشر شده است بدست بیاورید و بخوانید؟

مسلما چنین چیزی خیلی ممکن نیست اما حالا در روزگاری بسر می بریم که گسترش استفاده از انترنت توانسته این امکان را پدید بیاورد.

وقتی قهار عاصی در سالهای جنگ مجاهدین از سرزمین خویش برای مدتی دوری اختیار کرد و وارد مشهد ایران شد تنها یکی دو شاعر افغان او را می شناختند نه همه ی شان تا چه رسد به آنکه انتظار داشته باشیم او را همه ی شاعران آن سرزمین بشناسند.

او هفتمین کتاب شعر خود را تا آن زمان چاپ کرده بود و در تقریبا همه ی شهرهای کشورش او را می شناختند.

اما اکنون اوضاع بسیار تغییر کرده و از این نظر انترنت انقلابی پدید آورده است.

می خواهیم در اینجا به اثراتی که استفاده از انترنت در اشاعه ی ادبیات ما داشته اندکی درنگ کنیم.

شریف سعیدی شاعر افغان که در سویدن بسر می برد، پیش از آنکه به غرب بیاید در ایران می زیست، او در روزهایی که راه مهاجرت را در پیش می گرفت نگران این بود که مبادا دوری از محیط ادبی فارسی به دوری او از شعر و ادبیات منجر شود. اما دیدیم که چنین نشد و در عوض کار او رونق بیشتری هم یافت.

دستگیر نایل شاعر و نویسنده 63 ساله افغان مقیم لندن نخستین روزهای ورودش به حریم شعر را به یاد می آورد که ناگزیر بود برای چاپ شعری از خودش در نشریات محلی زحمت های فراوانی را متحمل شود.

اما حالا چنین نیست و انترنت دسترسی به همه گونه آثار ادبی را آسان کرده است و این امر در اشاعه ادبیات افغانستان نقش چشمگیری داشته است. سایت های انترنتی زیادی هستند که زمینه کار شان معرفی ادبیات و شناساندن چهره های جدید و قدیم شعر فارسی اند.

خالد نویسا از داستان نویسان پرکار افغان در کابل هم اظهاراتی در همین باره داشت.

همین چند روز پیش یک منتقد شعر در لندن شعرهای ابراهیم امینی شاعر اهل بلخ را نقد کرد و متن نقد خود را نیز در یک سایت انترنتی منتشر کرد. میان نقد نویس و شاعر هزاران کیلومتر فاصله است اما این فاصله با کمک انترنت از میان برداشته شده. همین شاعر سال گذشته سفری به مشهد ایران داشت در آنجا افغان های اهل ادبیات مجلسی برایش برپا کردند و تقریبا همه با کارهای ابراهیم امینی از پیش و از طریق وبلاگش آشنا بودند.

نسیم فکرت گرداننده یک سایت انترنتی که از مدتی بدینسو در امریکا مشغول تحصیل است، می گوید در وطن با شاعران نشست و برخاست هایی داشته و پیوسته در انجمن های شعری شرکت می جسته اما اکنون ارتباط با شعر و شاعران و قصه نویسان و قصه هایشان را از راه انترنت برقرار نگه داشته است.

گزارش های خبری

انجمن قلم افغان ها در سویدن می گوید به دلیل محدودیت های مالی که داشته اند، امسال در دومین جشنواره فیلم های افغانی نتوانسته اند سینماگران بیشتری را دعوت کنند.

قرار است این انجمن در روزهای 27 و 28 ماه جاری میزبان این جشنواره باشد که عتیق رحیمی، صدیق برمک، نیلوفر پذیرا، ملک شفیعی و چندین فیلمساز دیگر با آثاری در آن شرکت خواهند کرد. قرار است امسال 18 فیلم در جشنواره سویدن به نمایش در آید.

صدیق سینماگر سرشناس افغان مقیم کابل در مورد اهمیت های این جشنواره گفت:

"خوبی این جشنواره ها در این است که افغانستان و زندگی در آن را با رنج های و مشقت هایش از چشم خود افغان ها به جهان نشان می دهند"

نویسنده مطرح 41 ساله افغان داکتر سمیع حامد برنده جایزه کورت توخولسکی از سوی انجمن قلم سویدن شد. قلم سویدن این جایزه را هر ساله به نویسندگان و ژورنالیست های شجاع و فعال میدهد و دلیل اعطای جایزه امسال به سمیع حامد را « فعالیت در زمینه آزادی بیان و کارطولانی و شجاعانه در زمینه ادبیات سرزمینش» ذکر کرده است.

این جایزه هر سال از سوی انجمن قلم سویدن برای نویسندگان، روزنامه نگاران و ناشرانی که زندانی شده باشند، مورد خشونت قرار گرفته باشند و یا کار شجاعانه شان در زمینه آزادی بیان ستایش برانگیز باشد، اعطا میشود. انجمن قلم سویدن به صورت ویژه از کتاب هایی مثل « اوباما گم شده پشت اسامه » و «جلد ِ دوم ِ روح من» که به زبان دانمارکی و نارویژی است و نیز کارتون های سمیع حامد به عنوان آثار شایسته تقدیر یاد کرده است.

فرهاد دریا در ادامه سفر "زندگی زیباست" برای برگزار کردن کنسرتی به هلمند ناآرام ترین ولایت در جنوب افغانستان رفته است. او در روزهای پیش در ولایت شمالی بلخ و ولایت غربی هرات هم چنین کنسرت هایی برپا کرده بود. مخاطب فرهاد دریا جوانان کشورش است که بر مبنای گزارش های سازمان ملل متحد، 70 درصد جمعیت افغان ها را جوانان زیر 25 سال تشکیل می دهد. دریا که مقیم امریکاست از مدتی سفیر صلح سازمان ملل برای افغانستان است و این سفر او نیز با هدف ترویج دوستی و صلح انجام شده است.