کابل 'امن‌تر از لندن' یا 'بدترین محل زندگی' برای کودکان؟

کودکان کابلی
Image caption مارک سدول گفته که کابل برای کودکان امن تر از نیویورک، لندن و گلاسکو است

نماینده غیرنظامی ناتو در افغانستان کابل را برای کودکان امن تر از نیویورک و لندن دانسته اما سازمان ملل این شهر را "بدترین محل" برای زندگی کودکان دانسته است.

مارک سدوِل، نماینده سیاسی ناتو در کابل در گفتگویی با بی بی سی گفته که شهر کابل برای کودکان امن تر از برخی شهرهای غربی مانند، نیویورک، لندن و گلاسکو است.

اما صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل، یونیسف، گفته که مرگ و میر کودکان، جنگ، فقر و محرومیت میلیون ها کودک از آموزش، افغانستان را به "بدترین" محل برای زندگی کودکان تبدیل کرده است.

بدترین جای روی زمین؟

عزیز فروتن، سخنگوی یونیسف به بی بی بی گفت: "یونیسف بر این باور است که افغانستان بدترین جای در روی زمین برای کودکان است. این کشور بالاترین رقم مرگ و میر کودکان در جهان را دارد و از هر پنج نوزاد یکی از آنها پیش از رسیدن به پنج سالگی به سبب بیماری‌های قابل علاج جان خود را از دست می دهد."

آقای فروتن همچنین گفت: "مادران افغان هم وضعیت خوبی ندارند و بالاترین رقم مرگ و میررا دارند و این می تواند بر وضعیت زندگی کودکان هم تاثیر بدی به جا بگذارد."

Image caption کمیسیون حقوق بشر افغانستان اظهارات نماینده ناتو را "ساده انگارانه" خوانده است

بر اساس آمار رسمی، پنج میلیون کودک در افغانستان نمی توانند به مدرسه بروند. بیشتر این کودکان را دختران تشکیل می دهند. شماری از این کودکان در شهر کابل زندگی می کنند اما آمار دقیق آنها مشخص نیست.

سخنگوی یونیسف در کابل افزود: "چهل درصد جمعیت این کشور با فقر رو به رو هستند. افغانستان سی سال جنگ را پشت سر گذاشته و جنگ تاثیرات بسیاری بدی بر وضعیت زندگی کودکان به جا گذاشته است."

آقای فروتن همچنین گفت: "از سپتامبر سال ۲۰۰۸ تا آگوست سال ۲۰۱۰ هزار و ۷۹۵ کودک در اثر خشونت ها در افغانستان یا کشته و یا زخمی شده اند. این آمار نشان می دهد که کودکان وضعیت خوبی ندارند."

کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان هم اظهارات آقای سدول را "ساده انگارانه" خوانده و گفته است که کودکان افغان هم در شهر کابل و هم در دیگر مناطق افغانستان با "تهدید انواع مصائب" مواجهند.

کودکان و حملات انتحاری

نادر نادری، سخنگوی کمیسیون حقوق بشر افغانستان گفت: "اطفال در کابل و در مجموع در افغانستان در کنار این که روزمره قربانی جنگ می شوند و یا درگیر منازعات هستند، در هر حادثه انتحاری که در شهر کابل به وقوع پیوسته هم صدمه دیده اند."

Image caption "در هر حادثه انتحاری که در شهر کابل به وقوع پیوسته کودکان هم صدمه دیده اند"

آقای نادر افزود: "در ولسوالی های (شهرستانهای) اطراف کابل کودکان از دسترسی به آموزش در اکثر موارد محروم شده اند. کودکان بیشتر از بزرگسالان قربانی جرایمی مثل آدم ربایی هستند." سخنگوی کمیسیون حقوق بشر گفت: "بیشتر از ۶۰ هزار کودک در کابل مشغول انجام کارهای شاقه هستند، در شرایط بدی زندگی می کنند، هیچ نوع مصونیت اجتماعی ندارند و خطر هر لحظه آنها را تهدید می کند."

کودکان کابلی می گویند آنها به دلائل گوناگون در زندگی روزمره خود احساس ترس می کنند و آرامش خود را در سایه همین احساس ترس از دست می دهند.

پسر دوازده ساله ای که خود شاهد انفجار انتحاری بوده است، گفت: "از حملات انتحاری، آدم ربایی و تصادم موتر (خودرو) می ترسم. از همان وقتی که از خانه بیرون می روم، ترس در دلم جا می گیرد که نکند بازهم حمله انتحاری شود و ما از بین برویم، یا زخمی شویم."

پسرک یازده ساله ای گفت می ترسد که گم شود یا آدم ربایان او را بدزدند و او را به جاهای بد ببرند و پسر دوازده ای دیگر گفت که ترس از گرسنه ماندن آرامش او را گرفته است.

وژمه دختر ده ساله، ترس از ضرب و شتم به وسیله معلمش را به عنوان نگرانی عمده در زندگی خود عنوان کرد و گفت که در خیابانها هم به دلیل تردد تیز خودروها احساس آرامش نمی کند.

از سوی دیگر، شماری از روانشناسان هم گفته اند که کابل از لحاظ روانی برای کودکان شهر ناامنی است. به گفته آنها، ترس از دادن اعضای خانواده، معلولیت و فقر، همواره کودکان کابلی را تحت فشار روانی قرار می دهد

تیمور شاه مصمم، رئیس بیمارستان "صحت روانی" در کابل گفت: "در طول روز از صد تا ۱۲۰ بیمار روانی به شفاخانه (بیمارستان) ما مراجعه می کنند که حدود ۳۰ درصد آنها را کودکان زیر سن هجده سال دختر و پسر، تشکیل می دهند."

آقای مصمم افزود: "اینها اشکال مختلف بیماری های روانی دارند که بیشترین موارد آن را افسردگی، اضطراب و نگرانی های بعد ازجنگ تشکیل می دهد. بالاتر از ۸۰ درصد مراجعه کنندگان شفاخانه ما مردم خود شهر کابل هستند."

مقامهای دولت افغانستان هم می پذیرند که هزاران کودک کابلی کار شاقه انجام می دهند و از دسترسی به غذای کافی و دیگر نیازمندی های اساسی زندگی محروم هستند.

'امنیت اجتماعی'

ولی مقامهای وزارت کار و امور اجتماعی افغانستان گفته اند که کودکان افغان در مقایسه با کودکان برخی کشورهای دیگر از حمایت بیشتر اعضای خانواده، خویشاوندان و حتی همسایگان خود برخوردارند و افراد بزرگتر در برابر آنها احساس مسئولیت می کنند.

ناظران معتقدند که احتمالا نماینده سیاسی پیمان ناتو در کابل با اشاره به همین "امنیت اجتماعی" کودکان در کابل، این شهر را محل امنی برای کودکان دانسته باشد.

البته همه کودکان کابلی در شرایط دشوار به سر نمی برند، هستند کودکان زیادی در این شهر که در زندگی آرام و مرفه خود از امکانات فراوانی برخوردارند.