سنت‌های نوروزی دوره غزنویان در غزنی زنده می‌شود

جشن نوروز سال 1389 در غزنی حق نشر عکس BBC World Service
Image caption سنت های نوروزی دوره سلسله غزنویان در افغانستان در حال فراموشی است.

مقامات محلی در ولایت غزنی گفته‌اند که تصمیم دارند که برخی برنامه‌های جشن نوروز را که در زمان سلطنت غزنویان معمول بوده دوباره زنده کنند.

مقامات در غزنی گفته‌اند که در گذشته ها جشن نوروز در این ولایت برای چندین روز و بسیار با شکوه برگذار می شد ، اما در سالهای اخیر این برنامه ها تقریبا فراموش شده است.

حمیدالله سروری، رئیس اطلاعات و فرهنگ غزنی گفته است که راه اندازی شب شعر، مسابقات ورزشی و برگزاری جلسه‌های موسیقی، از برنامه‌هایی به شمار می‌رود که قرار است بعد از این همه ساله در روزهای نوروز برگزار شود.

آقای سروری گفت:"ما تصمیم داریم که در روزهای نوروز محافل شعرخوانی برگزار کنیم و در کنار آن بررسی می‌کنیم که در گذشته ها نوروز به عنوان یک جشن و سنت در غزنی چگونه تجلیل می‌شده تا این جشن‌ها را دوباره زنده کنیم؛ چون غزنی گذشته‌ای پربار فرهنگی داشته است. از این جهت ایجاب می‌کند که برخی از همایش‌ها و جشن‌های نوروزی که در زمان سلطنت عزنویان مرسوم بوده، دوباره زنده شوند".

مقامات محلی در غزنی گفته‌اند که زنده کردن جشن‌های دوره غزنویان به پیشواز سال ۲۰۱۳ میلادی صورت می‌گیرد - سالی که غزنی به عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام انتخاب شده است.

'مقامات توجه نداشته اند'

Image caption دولت افغانستان تلاش دارد که میراث سلسله غزنویان را زنده کند، اما این تلاش‌ها به دلیل موثریت کم مورد انتقاد قرار گرفته است.

حمیدالله سروری، رئیس اطلاعات و فرهنگ غزنی گفت که در سالهای گذشته برگزاری نشست‌های فرهنگی و جشن‌های باستانی بسیار محدود بوده است؛ به دلیل این که از یک سو امنیت لازم وجود نداشته و از طرف دیگر مقامات دولت افغانستان توجه چندانی در راستایی تقویت برنامه‌های فرهنگی در غزنی نداشته‌اند.

آقای سروری گفت:"ما تلاش داریم تا حد اقل بخش‌هایی از برنامه‌های فرهنگی گذشته را، که جشن نوروز یکی از آنها است، دوباره زنده کنیم، مقامات مرکزی هم به ما وعده داده‌اند که محلات تفریحی و زمینه‌های برگزاری همایش‌های فرهنگی را در غزنی فراهم می‌کنند."

جشن نوروز در غزنی سابقه طولانی دارد. تاریخ‌نویسان می‌گویند که جشن‌های باستانی بیشتر از هر نقطه دیگر افغانستان در غزنی باشکوه‌تر تجلیل می‌شده است. شاهان غزنوی، به ویژه سلطان محمود و پسرش سلطان مسعود به جشن‌های تاریخی از جمله چشن‌های نوروز، سده و مهرگان توجه ویژه‌ای داشته‌اند.

پادشاهان غزنوی نخبگان ادبی و فرماندهان نظامی را با دادن جوایز و بخشش‌هایی در روزهای نوروز ستایش و تشویق می‌کرده‌اند.

عبدالاحد ستاک سروری، نویسنده کتاب جشن‌های آریایی در این مورد می‌گوید: "پادشاهان غزنوی در روز اول نوروز فراخوان عمومی می‌دادند و شعرا، نویسندگان، موسیقی‌دان‌ها، سپهسالاران و بهترین نظامی‌ها در حضور شاهان غزنوی می‌‎آمدند و کارنامه‌های خود را تقدیم می‌کردند. شاه برای افراد برتر جوایز زیادی می‌داد، بعد از آن شاه با نزدیکان و اعیان به نشاط می‌نشستند و تا پنج روز دیگر موسیقی می‌شنیدند و شعرسرایی می‌کردند."

نوروز با نخبگان

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption اخیرا انتقادهایی مطرح شده که از میراث های دوره غزنوی ها در شهر غزنی به درستی نگهداری نمی شود.

به گفته آقای سروری، جشن نوروز در زمان سلطنت غزنویان برای چندین روز ادامه می‌یافت و از مناطق مختلف هند و ایران امروزی نخبگان سیاسی، نظامی و فرهنگی به غزنی می‌آمدند. آقای سروری گفته است که شاعران و دانشمندان برای دریافت جوایز نوروزی در دربار شاهان عزنوی با هم رقابت می‌کردند.

او گفت:" از مناطق مختلف هند تحت تسلط سلطان محمود، اصفهان، کرمان و دیگر منطقه‌های تحت تسلط و حمایت غزنویان مقامات بلندپایه و شاعران و نویسندگان به غزنی می‌آمدند و سردمداران لشکر کارنامه‌های یک ساله خود را در حضور شاه غزنوی تقدیم می‌کردند."

برخی از فرهنگیان در افغانستان به این باورند که زنده کردن جشن‌‎های گذشته می‌تواند از نظر فرهنگی میان غزنی امروز و گذشته‌های تاریخی و تمدنی آن رابطه ایجاد کند و این شهر بار دیگر به عنوان مرکز رشد و شکوفایی هنر و فرهنگ مبدل شود.

جشن نوروز در سالهای اخیر مورد توجه بیشتر برخی کشورها و نهادهای بین‌المللی قرار گرفته است. سال گذشته سازمان ملل متحد هم نوروز را به عنوان یک مناسبت جهانی به رسمیت شناخت.