از نگاه دیگر، بررسی وضعیت افغانها در یونان

Image caption برگزار کنندگان این نشست تلاش دارند تصویر واقعی تری از افغانها و به افغانستان به مردم یونان ارائه کنند

اخیراً در شهر آتن پایتخت یونان کنفرانسی با شرکت جمعی از فعالان و پژوهشگران افغان و نهادهای دولتی و غیردولتی یونان زیر عنوان افغانستان از نگاه دیگر برگزار شد.

سازمان دهندگان این نشست، هدف از برگزاری آن را ارائه تصویری واقعی از مردم افغانستان و نیز پناهجویان افغان در اروپا در شرایطی خوانده اند که دامنه بحران بزرگ مالی در یونان بر وضعیت پناهجویان در این کشور نیز سایه افکنده است.

یونان در آغاز راه

در این کنفرانس، شرکت کنندگان افغان و یونانی به موضوعات مختلف درباره شرایط کنونی افغانستان و ارتباط آن با جریان پناهندگی افغانها پرداختند.

ماریا استراتیغیکی معاون وزیر داخله/کشور یونان ابراز خوشحالی کرد که برای نخستین بار در کنفرانس سازمان دهی شده از سوی پناهندگان افغان شرکت می کند. او در عین حال نسبت به بهبود وضعیت زنان در افغانستان اظهار امیدواری کرده و از تلاشهای سیما سمر رئیس کمیسیون حقوق بشر افغانستان، که پیامی به این کنفرانس ارائه کرده بود، قدردانی کرد.

مایا چوکلی از نمایندگان پارلمان یونان از علاقه افغانهای مقیم یونان به کشورشان تمجید کرد و گفت که نشست هایی از این قبیل که تصویری واقعی از افغانستان ارائه می کند به نزدیکی مردم یونان و افغانستان کمک خواهد کرد.

حمزه واعظی، پژوهشگر افغان و از سخنرانهای این کنفرانس، تصویر جوامع غربی از افغانستان و واقعیت های آن را تصویر کلیشه ای و نوعا مبهم و تاریک خواند. تصویری که به گفته او صرفا مبتنی بر جنگ، خشونت، سنگسار زنان و نظایر آن است. او گفت که به وجود آمدن فضای باز در افغانستان، سهم زنان در پارلمان، ادارات دولتی و توجه جوانان به آموزش و تحصیلات از دستاوردهای مثبتی است که جوامع غربی باید به آن توجه کنند.

اسدالله شفایی، مترجم و روزنامه نگار تأکید کرد که رسانه های غربی چهره ای ناقص و منفی از جامعه و مردم افغانستان ارائه کرده و بر رنج و محرومیت افغانها تمرکز کرده اند و پای این نحوه برخورد به عرصه سینما و فیلمهای مستند نیز کشیده شده است. به گفته وی، در مرحله گذار جامعه افغانستان از سنت به نوگرایی، نباید به جنبه های امیدبخش تحولات اجتماعی و فرهنگی عظیم در این کشور بی توجهی شود. آقای صادقی زاده از دیگر سخنرانان اصلی کنفرانس مطالبی درباره اسلام و خشونت ارائه کرد و گفت که برداشت خشونت گرایانه گروههای تندرو چون القاعده و طالبان نباید به عموم مسلمانان تعمیم داده شود. او درباره جایگاه زنان در اسلام تأکید کرد که آیینهای توحیدی به شمول اسلام مقام رفیعی برای زنان قایلند، ولی برخی سنتهای ناپسند و غیردینی، ذهنیتی منفی در مورد نقش زنان در جامعه اسلامی به وجود آورده است. در این میان سخنان کاترینا فوتو نماینده نهاد حمایت از زنان پناهنده و مهاجر بیشتر فضای موجود در یونان را بازتاب می داد. او ضمن ابراز خوشحالی در این مورد که در این نشست زنان بیشتر از مردان سهم گرفته اند، گفت فعالیتهای نهادهای غیریونانی و مربوط به پناهجویان باید در یونان مورد استقبال قرار گیرد و نباید آن را نوعی تهدید برای جامعه یونان به شمار آورد.

در حالی که در بسیاری از کشورهای اروپایی، کثرت گرایی به عنوان یک اصلی مورد قبول گرفته و حتی اشارات تلویحی حاکی از نژادپرستی به عنوان یک جرم قابل تعقیب است، به نظر می رسد یونانیان در آغاز راه برای پذیرش نهادهای فعال مربوط به گروههای خارجی، که از یک جامعه کثرت گرا نمایندگی می کند، قرار دارند.

افغانستان را بهتر بشناسید

شماری از فعالان افغان در یونان در سالهای اخیر دست به ایجاد نهادی تحت عنوان «اتحادیه افغانهای مقیم یونان» زده اند، تا هم در رسیدگی به امور پناهجویان افغان در این کشور سهمی داشته باشند و هم به عنوان پلی ارتباطی میان آنان از یک طرف و نهادهای دولتی و گروههای حقوق بشری یونانی از طرف دیگر عمل کنند.

یونس محمدی مسئول این اتحادیه می گوید، افزایش شمار افغانهایی که به یونان می آیند و همچنین کسانی که در این کشور ماندگار می شوند، ضرورت ایجاد نهادی برای هماهنگی در امور آنان را ایجاب می کرد.

به گفته آقای محمدی، برگزاری چنین نشستهایی باعث خواهد شد تا علاوه بر جنگ به دستاوردهای مثبت یک دهه اخیر در افغانستان در عرصه های فرهنگی و اجتماعی نیز اشاره شود و مردم و رسانه های یونان، افغانها را صرفا به دید القاعده و طالبان ننگرند.

اثرات بحران اقتصادی بر وضعیت پناهجویان

یونان با سابقه تمدنی درخشانش در گذشته به عنوان مهد دموکراسی، اندیشه و فلسفه، اکنون درگیر بحران اقتصادی عظیمی است که به نظر می رسد توجهات اتحادیه اروپا و مساعدتهای صندوق بین المللی پول نیز، دست کم در آینده نزدیک، تغییر بزرگی در شرایط دشوار آن به وجود نخواهد آورد.

Image caption یونانیان شناخت درستی از جامعه و مردم افغانستان ندارند

از سوی دیگر این کشور دروازه اروپا به شمار می رود و سیل ورود پناهجویان از کشورهای مختلف از جمله افغانستان باعث شده است تا یونانیان، مردمان کشورهای مختلف را بیشتر در چهره پناهجویان و پناهندگان ببینند.

فعالیت قاچاقبران انسان نیز در این کشور به همین دلیل گسترده بوده و رویدادهای ناشی از قاچاق نظیر واژگون شدن قایقهای و کشتیهای حامل پناهجویان در آبها و سواحل یونان هر از چندی در این کشور خبرساز شده است.

علاوه بر آن، رویدادهایی نظیر تجمع گروههای پناهجو در صفوف غذای رایگان کلیسا، استفاده آنان از خانه های متروک به عنوان پناهگاه و درگیریها بین دسته جات مختلف پناهجو در بنادر خروجی مورد استفاده قاچاقبران بهانه های بیشتری به دست گروههای نژادپرست برای تحریک اذهان عمومی علیه پناهجویان داده است.

از سوی دیگر بحران عظیم اقتصادی که تغییرات سیاسی زیادی را نیز به دنبال داشته، به رشد و تقویت گروههای نژادپرست و نفوذ آنان به درون نهادهای دولتی در این کشور دامن زده و همین امر باعث شده است تا برخی از نهادهای مدافع حقوق پناهجویان فعالیت خود را کاهش دهند.

ضرب و شتم شدید شماری از پناهجویان افغان در یونان در ماههای گذشته که برخی از آنها را روانه بیمارستانها کرد، مثال روشنی از افزایش فعالیت گروههای نژادپرستانه و توسل آنان به خشونت را ارائه می کند.

مجموع این شرایط در کنار ارائه تصویری ناقص در رسانه های یونان از جنگ در افغانستان و شورشیان طالبان، که بیشتر بنیادگرایی مذهبی را تداعی می کند، باعث شده تا فعالان یونانی و افغان به تلاش برای زدودن غبار از چهره مردم افغانستان دست بزنند.

مطالب مرتبط