آیا انتقال مسئولیت امنیتی به نیروی های افغان ممکن است؟

تظاهرات مزار شریف حق نشر عکس AP
Image caption هشت کارمند خارجی سازمان ملل متحد در جریان خشونتهای این تظاهرات کشته شدند

تظاهرات خشونت آمیز روز جمعه در مزار شریف، برای بسیاری یک حادثه غیرمنتظره بود. نه نیروهای ناتو، نه دولت افغانستان و نه هم سازمان ملل متحد، انتظار داشتند در شهری چون مزار شریف که از جمله آرام ترین مناطق این کشور بوده، با چنین وضعیتی روبرو شوند.

تظاهرات در شهر مزار شریف که در اعتراض به سوزاندن قران، کتاب مقدس مسلمانان در آمریکا صورت گرفت، به خشونت کشید و دفتر سازمان ملل متحد در این شهر مورد حمله قرار گرفت. هشت کارمند خارجی سازمان ملل متحد و سه شهروند افغان، در این خشونتها کشته شدند، اما چگونگی بروز این خشونتها و اینکه واقعا چه کسانی این تظاهرات را به خشونت کشاندند، هنوز در هاله ای از ابهام قرار دارد.

به باور مقامات دولتی در مزار شریف، "گروهی فرصت طلب" با رخنه در میان تظاهرکنندگان، این برنامه را به خشونت کشیده و به دفتر سازمان ملل متحد حمله کردند.

گزارشها حاکیست که برخی از کارمندان سازمان ملل متحد، در جریان این خشونتها به شکل بیرحمانه ای به قتل رسیده اند و مقامات پلیس می گویند که حداقل دو نفر از این کارمندان، سر بریده شده اند، اما سازمان ملل متحد، نسبت به این مسئله ابراز تردید کرده است.

زنگ خطر

این حوادث در شهری اتفاق می افتد که ظرف سالهای اخیر اقتصاد آن رو به رشد بوده، نشانه های بارزی از پیشرفت و بازسازی در آن مشاهده می شود و گروه طالبان، با وجود نفوذ در سایر مناطق شمالی افغانستان، نتوانسته اند در این شهر رخنه کنند.

با این حال، تظاهرات روز جمعه نشان داد که امنیت مصون ترین مناطق افغانستان نیز می تواند ظرف چند ساعت شکننده شود و این می تواند زنگ خطری برای استراتژی کلی نیروهای ناتو و نیز برنامه های دولت افغانستان باشد.

دولت افغانستان به برنامه انتقال مسئولیت های امنیتی از نیروهای خارجی به نیروهای افغان که قرار است ظرف حدود سه ماه دیگر عملا آغاز شود، خوش بین است.

شهر مزار شریف نیز در میان فهرستی از شش منطقه افغانستان است که انتظار می رود مسئولیت آن در نخستین مرحله به نیروهای افغان واگذارد شود.

'کمبود نیرو'

اما برخورد نیروهای امنیتی افغان در تلاش برای مهار خشونتهای روز جمعه در شهر مزار شریف، سوالهای جدی را در مورد ظرفیت نیروهای افغان به تامین امنیت این کشور بوجود آورده است.

این خشونتها، در حقیقت نخستین آزمون برای نیروهای افغان در مزار شریف بود که نشان می دادند آماده پذیرفتن مسئولیت امنیتی هستند، اما آیا این نیروها توانستند از این آزمون موفقانه بیرون شوند؟

مقامات ولایت بلخ می گویند که آنها ظرفیت تامین امنیت این ولایت را دارند، اما در کنترل تظاهرکنندگان خشمگین، با کمبود نیرو روبرو شدند.

یک مقام این ولایت گفت: "ما برای یک هزار نفر آمادگی داشتیم، اما بعدتر، حدود بیست هزار نفر به تظاهرات پیوستند و ما برای کنترل آنها نیروی کافی نداشتیم. زمانی که تظاهرکنندگان دفتر سازمان ملل را مورد حمله قرار دادند، نیروهای پلیس تلاش کردند تا سازماندهندگان این تظاهرات را بازداشت کنند تا از خشونتهای بیشتر جلوگیری شود."

اما یک مقام سازمان ملل متحد گفت که بررسی نقش پلیس افغانستان، شامل تحقیقات آنها در مورد این حادثه خواهد بود و اینکه چگونه نیروهای امنیتی نتوانستند مانع از بروز تلفات به کارمندان این سازمان شوند.

این خشن ترین حمله به سازمان ملل متحد در افغانستان از سال 2001 میلادی بوده است، اما یک سخنگوی این سازمان تاکید کرد که آنها در نظر ندارند ماموریت خود را در افغانستان متوقف کنند.

مطالب مرتبط