دیمستورا: تلاشهای سیاسی در افغانستان شدت می گیرد

حق نشر عکس AP
Image caption 'از دست رفتن دست آورد ها نا ممکن است. افغانستان هیچگاه دوباره زیر کنترل طالبان نخواهد بود'

استیفان دیمیستورا نماینده ویژه دبیر کل سازمان ملل متحد در افغانستان یک بار دیگر از حامد کرزی رئیس جمهوری افغانستان دفاع کرده تاکید کرده است که جهان نباید زیر نام انتقال مسئولیت های امنیتی به نیروهای افغانستان، حامد کرزی و کشورش را تنها بگذارند.

آقای دیمستورا در گفتگوی ویژه با برنامه "هارد تاک" بی بی سی گفت از اراده افغانها برای پذیرش مسئولیت های امنیتی از نیروهای خارجی مطمئن است.اما او تاکید کرد که جهان نباید مانند اواخر دهه هشتاد میلادی افغانستان را فراموش کند.

نماینده ویژه سازمان ملل درین مورد از قتل داکتر نجیب الله رئیس جمهوری پیشین افغانستان به عنوان مثال نام برده وگفت او پس از آن بدست طالبان به قتل رسید که جامعه بین المللی او و افغانستان را تنها گذاشتند.

در آغاز این گفتگو از آقای دیمستورا سوال شد که آیا نیروهای افغانستان توانایی تامین امنیت مردم را دارند.

من به دو دلیل مطمئن هستم که آنها توانایی حفظ امنیت را دارند. اولتر از همه، افغانها جنگجویان خوبی هستند. آنها به آموزش زیاد نیاز ندارند. این را در ٤٠٠٠ سال تاریخ خود ثابت کرده اند. دوم اینکه این موضوع را ما در ماه جولای/ژوئیه به دنبال آغاز روند انتقال، آزمایش خواهیم کرد.

پس شما می خواهید تا آنها را آزمایش کنید، از قابلیت آنها مطمئن نیستید؟

من خود آنها را آزمایش کرده ام. بطور مثال دوماه پیش، مرکز عملیاتی سازمان ملل در هرات با چهار مهاجم انتحاری مورد حمله قرار گرفت. هر چهار تن از آنها تلاش کردند تا به داخل رخنه کنند. می دانید کی از ما محافظت کردند. نیروهای افغان.

این تنها یک مورد است و شما گفتید که آنها به آموزش زیاد نیاز ندارند اما انور جگدلک والی قندوز با این نظر همنوا نیست، او خودش به عنوان یک افغان گفته است برای آموزش نیروها کار کافی انجام نشده است و وزارت داخله و دفاع امکانات کافی لژستیکی ندارند تا نیاز های نیروهای افغانی را تامین کنند.نظر شما چیست.

حق نشر عکس Reuters
Image caption توانایی نیروهای افغان در برنامه آزمایشی در ماه جولای آزموده خواهد شد

من به این اظهارات احترام میگذارم. انسان وقتی که در راس همچو یک عملیات قرار می گیرد، اهداف بزرگی را در سر می پروراند. بطور مثال داشتن تانک، هواپیما، آموزش بیشتر. افغانها مردمان بسیار باافتخار و جنگجویان مغروری هستند. آنها از قلمرو خود دفاع خواهند کرد. آنها مسوولیت امنیت چهار منطقه را به تدریج عهده دار خواهند شد و به این ترتیب از سرزمین خود و از خانه خود دفاع خواهند کرد.

چهار شهر در سه ولایت به شمول کابل جایی که شما خودتان زنده گی می کنید. پس شما برای مواظبت از خود به نیروهای افغان متکی خواهید بود.

بلی

مطمئن هستید؟

خوب تا اندازه ای مطمئن هستم و ما باید این را در ماه جولای آزمایش کنیم.

به هرترتیب من می خواهم چیزی را خدمت تان یاد آورشوم که یکی ازمشاوران شناخته شده وزارت دفاع آمریکا بنام انتونی کوردسمن که در ماه اکتبر گذشته مطالعه همه جانبه را انجام داده است می گوید اینکه نیروهای افغانستان بتوانند تا نیمه سال ٢٠١١ قابلیت فعالیت مستقلانه را پیدا کنند زیاد واقع بینانه نیست او می گوید زمان بندی از ٢٠١٢ تا ٢٠١٥ برای انجام این کار به واقعیت نزدیکتر خواهد بود، نظر شما چیست؟

شما می توانید تا هر اندازه که مایل باشید با این اعداد و ارقام بازی کنید. واقعیت اینست که قطار به راه افتاده است. وقتی در لیسبون بر سر انتقال مسئولیت به نیروهای افغان تصمیم گرفته شد.

این تصمیم در همنوایی با افغانها اتخاذ شد که ازین پس مسئولیت امنیتی به نیروهای افغانی داده خواهد شد و این به معنی این است که هردو طرف تلاش کنند تا راه باقی مانده را طی کنند. افغانها خود خواهان این مسئولیت بوده اند.

دوم اینکه بجای این پندار که در افغانستان جنگ همچنان ادامه خواهد یافت، بیائید تصور کنیم که بین سال ٢٠١٢ و ٢٠١٤ فعالیت های سیاسی خود را تشدید می بخشیم در صورتی که مذاکرات شروع شده باشد، آیا افغان ها به یک ارتش بزرگ نیازدارند تا با کدام ارتش دیگر بجنگد. یا اینکه در عوض به نیروهای پلیس ضرورت خواهند داشت.

از جانب دیگر ٢٠١٤ پایان ماجرا نخواهد بود. شما میدانید یک موافقتنامه استراتژیک عقد خواهد شد که بر اساس آن به احتمال قوی این اطمینان به افغانها داده خواهد شد که در صورتیکه کار ها دوباره برهم خورد، جامعه بین المللی این بار افغانها را تنها رها نخواهد کرد.

آیا شما نگران نیستید؟ من می خواهم دوباره به گفته های انتونی کوردسمن اشاره کنم که در گزارش خود می گوید آمریکائیان جنگ را خواهند باخت هرگاه تلاش کنند تا نیروهای افغانستان را به سرعت توسعه دهند.

استدلال من این است که جنگ دیگر وجود نخواهد داشت. بلکه موجی از فعالیت های سیاسی به میان خواهد آمد که در نتیجه آن بخش نظامی مساله در آینده کم اهمیت تر خواهد شد.

درآن صورت قضاوت روی اوضاع افغانستان به شمار نیروهای افغانی و حضور خارجی نه، بلکه روی میزان گفتگوها متکی خواهد بود و من با کمال تواضع به این عقیده هستم که سال کنونی سال تکانه و موج سیاسی است. طوری که همین اکنون شما شاهد شدت گرفتن عملیات نظامی و همچنین شدت گرفتن آموزش پلیس محلی هستید. به همین ترتیب شاهد تشدید یا تکانه فعالیت های سیاسی خواهید بود.

در سال ٢٠١٠، بیش از ٢ هزار و ٧٠٠ غیرنظامی در افغانستان کشته شدند. این رقم از تلفات سال ٢٠٠٩ بیشتر است. آیا شما فکر نمی کنید که تلفات غیرنظامیان می تواند نشانه خوبی باشد برای تعین سطح امنیت در کشور؟ آیا فکر نمی کنید که در کشور امنیت کافی وجود ندارد.

هرگاه شما بخواهید از این ارقام به منظور تخمین میزان امنیت در کشور استفاده کیند من با شما هم عقیده هستم. به گمان من تلفات غیر نظامی به این دلیل متاسفانه روی می دهد که ما در دورانی قرار داریم که فعالیت ها برای گفتگوهای داغ براه انداخته شده است. اما توجه کنید که هرگاه بتوانیم ازین راه به یک راه حل بهتر سیاسی از طریق گفتگو برسیم، در آن صورت همه ماجرا می تواند به سرعت تغیر کند. ما بودیم که گزارش در مورد تلفات غیرنظامیان را تهیه کردیم.این ماهستیم که شدت گرفتن فعالیت های نظامی که در حال وقوع است و همچنان شدت گرفتن فعالیت های سیاسی را تقاضا کرده ایم.

حق نشر عکس AFP
Image caption قرار است تا دوماه دیگر روند انتقال تامین امنیت از نیروهای ناتو به نیروهای افغان رسما آغاز شود

حرف شما درست است که غیرنظامیان نباید بهای فعالیت های نظامی را بپردازند. آنچه را که من عقیده دارم و می خواهم بیان کنم این است که تلفات نظامیان متاسفانه پیش می آید و باید پیش نیاید. اما سرانجام نمی توان همه را از زاویه صرفا نظامی نگاه کرد. نشانه هایی وجود دارد که مردم خسته هستند. طالبان خسته اند. ما خسته شده ایم و جامعه بین المللی خسته شده است. این چیزی است که می تواند به یک راه حل سیاسی منتهی شود.

شما در یک گفتگوی تلویزیونی در مورد رئیس جمهور کرزی گفتید که وظیفه آقای کرزی دشوارترین و خطرناکترین وظیفه در تاریخ معاصر است و او هم از نظر سیاسی و هم از نظر جسمانی باید توانایی آن را داشته باشد تا زنده بماند. شما گفتید که منتقدین آقای کرزی را درک می کنید اما آنها باید خود را در جای او قرار بدهند. شما این همه را در ماه مارس گفتید. آیا وظیفه شما این است تا به موقف مردی صحه بگذارید که انتقاد هایی زیادی هم در داخل و هم در خارج از او می شود.

وظیفه من این نیست. وظیفه من با حضور در کابل این است تا روشن کنیم که افغانها به شمول آقای کرزی با چه چالشهایی روبرو هستند. بیایید خود را لحظه در موقف او قرار دهیم. وضعیت که او و بسیاری از افغانها در آن قرار دارند، دوگانه و متضاد است. مشابهی وضعیتی که دکتر نجیب الله با آن روبرو بود. نجیب الله رئیس جمهوری افغانستان در دوران اتحاد شوروی بود. به یاد داشته باشید او به حال خودش رها شده و کشته شد. مننظور تنها رئیس جمهور کرزی نیست، بلکه هدف من تمام مردم افغانستان است. آیا ما میخواهیم افغانها رایکبار دیگر تنها رها کنیم. در این صورت مردم می پرسند که شما پس از ظهور مجاهدین آمدید و برای دو سه سال فوق العاده فعال شدید و پس از مجاهدین مارا رها کردید و حالا باردیگر پس از طالبان ما را رها می کنید.

شما بارها از حضور زنان در پارلمان حرف زده اید و اما اخیرا یک مقام آمریکایی که اظهاراتش در واشنگتن پست چاپ شده، گفته که ما باید این همه را رها کنیم برای اینکه از افغانستان خارج می شویم. در این صورت دست آورد هایی که شما از آن حرف می زنید شاید حفظ نشوند.

از دست رفتن دست آورد ها نا ممکن است. افغانستان هیچگاه دوباره زیر کنترل طالبان نخواهد بود.

پس چه مشوقی برای طالبان وجود دارد تا آنها از جنگ دست بکشند؟ سلف شما کای آیده با طالبان گفتگو کرده بود این گفتگو ها ادامه دارد؟

مشوق اصلی این است که در غیر آن جنگ دوام خواهد کرد. جنگی که طالبان هیچگاه پیروز آن نخواهد بود. دوم اینکه طالبان باید این درس را از گذشته آموخته باشند. و سوم اینکه ما در افغانستان جامعه داریم که ٥١ در صد آن زن است و آنها در نقش شان روز بروز نیرومند تر می شوند. ٦٩ زن در پارلمان حضور دارند.

این بارداستان و به باور من داستان واقعی این است که نیروهای خارجی شاید از شمار شان کاسته شود. اما جامعه بین المللی بار دیگر افغانستان را تنها نخواهند گذاشت.

به مجرد خروج نیروهای خارجی، طالبان که در حال حاضر تا اندازه ای به عقب رانده شده اند، دوباره ظاهر خواهند شد. این چیزی است که بسیاری از مردم به شمول تحلیلگران آنرا بیان می کنند.

این بستگی به واکنش افغانها به همچو رویداد ها خواهد داشت. دوم اینکه جامعه بین المللی و موافقتامه های بین المللی که عقد خواهد شد، در صورتیکه افغان ها خود شان خواهان آن باشند، افغان ها می توانند روی چگونگی هرتصمیم و رخدادی کنترل داشته باشند.

آیا شما با طالبان در گفتگو هستید؟

چنین به نظر می آید که همه با طالبان مذاکره می کنند. بلی ما هم با آنها گفتگو می کنیم. اما ما این گفتگوها را به شرطی انجام می دهیم که حکومت افغانستان را از چگونگی این گفتگو ها اطلاع می دهیم. اما بیایید ببینیم که آیا طالبان و القاعده یکی هستند؟ به نظر من آنها یکی نیستند. آنها در گذشته هم عین چیز نبودند و امید واریم در آینده هم آنها عین چیز نباشند.

آیا وضع در افغانستان بهتر شده است.

بیایید به ارقام نگاه کنیم. بیایید ببینیم در چند سال گذشته چه روی داده است. پنج میلیون موبایل راه افتاده و کار می کند. چهار میلیون دانش آموز به مکتب می روند که ٤٨ در صد آنها جوانان هستند که به آموزش سواد روی آورده اند و ٣٦ دانش آموزان دختر اند. این یک افغانستان بهتر است.