تحولات فرهنگی و هنری در جهان عرب

حق نشر عکس Reuters

در مجله فرهنگی نوزدهم حمل به ابعاد تحولات فرهنگی و هنری در مصر و کشورهای عربی پرداخته ایم، سری زده ایم به نمایشگاه کتاب در دانشگاه کابل و نمایشگاه کاریکاتور در شهر تاریخی بامیان.

تحولات گسترده سیاسی در مصر، تونس و سایر کشورهای عربی، تغییرات در عرصه های فرهنگی و هنری را نیز به همراه داشته است. ملموس ترین شکل این تغییرات، از نظر بسیاری از کارشناسان، در رسانه های این کشورها و در زبان و قلم اهالی مطبوعات مشهود بوده است.

این هفته به بررسی این موضوع می پردازیم که تحول در ادبیات، شعر، فیلم و سایر عرصه های هنری در مصر چگونه بوده و با توجه به نقش برجسته این کشور در عرصه های فکری و فرهنگی، اثرات آن بر سایر جهان عرب را چگونه می توان ارزیابی کرد.

در این مجله همراه با محمد محق نویسنده، پژوهشگر و دیپلمات افغانستان در مصر و حسیب عمار همکار ما که تحولات جهان عرب را دنبال می کند، تلاش شده است تا دامنه و ریشه های این تحولات ارزیابی شود. آقای محق بر این باور است که رژیم سابق مصر موضع ایدیولوژیک خاصی نداشت و از همین رو سانسور خاصی بر فکر و اندیشه اعمال نمی کرد. از همین رو، باید دیرتر منتظر بازتاب تحولات سیاسی در این کشور در عرصه های فکری و فرهنگی باشیم.

با توجه به این که تحولات فرهنگی و اجتماعی به بستر سازی در دوره ای طولانی نیازمند است، اثرگذاری تغییر رژیم در مصر بر این روند قابل تأمل است. حسیب عمار بر این باور است که ادبیات تازه ای در حال شکل گرفتن است و بویژه این تحول بیشتر از همه بر ادبیات سیاسی تأثیر گذاشته، که جلوه بارز آن در رسانه ها مشهود است.

در این بحث همچنین به بررسی این موضوع پرداختیم که با توجه به نقش ویژه مصر در عرصه های گونان فکری، فرهنگی و هنری در جهان عرب، باید انتظارداشت که تحولات در این عرصه ها بر سایر کشورهای عربی نیز اثرگذار باشد.

در ادامه این شماره از مجله فرهنگی هفته به دو نمایشگاه سری زده ایم.

این هفته یک نمایشگاه کتاب درکتابخانه دانشگاه کابل برگزارشد. گفته می شود بیست ناشر، بیش ازپنجا هزارجلد کتابهای مختلف را دراین نمایشگاه به نمایش گذاشتند. این نمایشگا ازسوی مسئولان دانشگاه کابل باهمکاری وزارت اطلاعات وفرهنگ برگزار شده است.

بسیاری از محصلان به همکار ما محمد رضایی، در جریان دیدار از این نمایشگاه گفته اند که وضعیت کتاب و کتابخوانی در افغانستان چندان رضایتبخش نیست.

بنیاد اجتماعی توازن به مناسبت روز جهانی کاریکاتور روز پنجشنبه یک نمایشگاه کاریکاتور را در بامیان برگزار کرد. در این نمایشگاه سیزده اثر از محمد روحانی هنرمند و کاریکاتوریست به نمایش گذاشته شد.

آقای روحانی می گوید که با این کاریکاتورها احساسات و چشم دیدهای خود را از مشکلات و نارسایی های موجود در بخش های مختلف زندگی مردم بازتاب داده است.