روزنامه‌های کابل: چهارشنبه، ۷ ثور

روزنامه‌های چاپ امروز کابل سی و سومین سالگرد کودتای هفتم ثور (اردیبهشت) ۱۳۵۷ و نوزدهمین سالگرد پیروزی مجاهدین در هشتم ثور ۱۳۷۱ را بررسی کرده‌اند.

در هفتم ثور ۱۳۵۷ حزب دموکراتیک خلق، دولت به رهبری سردار محمد داوود را سرنگون کرد و در هشتم ثور ۱۳۷۱ گروه‌های مجاهدین با سقوط دولت دکتر نجیب‌الله وارد کابل شدند. روزنامه افغانستان در سرمقاله خود تاکید کرده است که از تحولات گذشته باید درس آموخت و اشتباه‌ها را نباید تکرار کرد. به نظر نویسنده یکی از اشتباه‌ها دامن زدن دولت به رهبری حزب دموکراتیک خلق پس از آغاز شورش گروه‌های جهادی علیه رژیم حمات شوروی سابق بود.

این روزنامه افزوده است که دولت کابل تلاش کرد که برای فرونشاندن جنگ‌ها، با دامن زدن به مسائل قومی، میان رهبران اصلی و فرماندهان این گروه‌ها فاصله ایجاد کند. به نظر نویسنده، در آغاز این کار به عنوان "تاکتیک سیاسی" روی دست گرفته شد، اما در نهایت اختلافات قومی را در کشور توسعه داد.

سردبیر روزنامه افغانستان افزوده است که تاکید دولت بر تفاوت‌های قومی در کشور که از آن علیه مجاهدین استفاده شد، کم کم دامن خود دولت را هم گرفت و ایده‌های "قوم‌مدارانه" به گونه ویروسی در دستگاه سیاسی دولت رخنه کرد و کشور را برای مدتی طولانی با چالش‌هایی مواجه کرد.

این روزنامه افزوده است که "انحصارگرایی، امتیازخواهی و قوم‌پرستی با رویکردهای حذفی" با تحولات سیاسی و اجتماعی همراه شد و به مردم اجازه نداد که از دستاوردهای جنگ و جهاد بهره ببرند.

آرمان ملی هفتم ثور را "زادروز مرگ آزادی" خوانده و نوشته است که چه کسی می‌دانست که کودتای هفتم ثور ۱۳۵۷ "منجلابی از خون" را در کشور می‌گشاید که در آن مردم بیچاره افغانستان دست و پا می‌زنند و راه نجات به رویشان بسته می‌ماند.

این روزنامه، سی و سه سال جنگ در افغانستان را ناشی از همین کودتا دانسته و افزوده است که در این مدت "فوران خون" دمی هم فرو ننشسته و یک سر، سر به آسمان داشته است. به نظر آرمان ملی، اکنون همه می‌دانند که مردم افغانستان به خاطر اشتباه هفتم ثور چه "قربانی عظیمی" داده‌اند.

سرمقاله‌نویس این روزنامه افزوده است که کودتای هفتم ثور "نفاق، فرار از زندان، کشتار، شکنجه، آوارگی و فاجعه ممتدی" در پی داشته است و از این روز باید "عبرت تلخی" گرفت و آن این که نمی‌توان مردم را نابود کرد و سیل مردم سرانجام بنیاد هر نظام مقتدری را سرنگون خواهد کرد.

وحید مژده در مقاله‌ای در افغان جرگه زمینه‌های کودتای هفتم ثور را بررسی کرده و نوشته است که یکی از این زمینه‌ها خلاء صنعت چاپ و نشر کتاب در بازارهای کتاب کشور بود که به وسیله کتاب‌های وارداتی از ایران، چین و شوروی سابق پر می‌شد.

به نوشته آقای مژده، بیشتر این کتاب‌ها "ضدآمریکایی" بودند و این مساله به تقویت گرایش به شوروی پیشین تمام شد و علاوه بر آن بازگشت دانشجویان افغان از کشورهای کمونیستی و استخدام آنها در نهادهای دولتی و به ویژه ارتش و پلیس هم به تقویت جبهه چپی در کشور انجامید.

مقاله‌نویس افغان جرگه در ادامه کودتای ۲۶ سرطان (تیر) سال ۱۳۵۲ به رهبری سردار محمد داوود را که منجر به سرنگونی نظام سلطنتی و روی کار آمدن نظام جمهوری شد، هم از زمینه‌های مهم کودتای هفتم ثور دانسته است. به نظر نویسنده، کودتای داوودخان تجربه‌ای بود برای رسیدن به قدرت.

آقای مژده نوشته است که دولت داوودخان و گروه‌های اسلامی برای سرکوب چپی‌ها زمانی اقدام کردند که حزب دموکراتیک خلق به قدر کافی در داخل و خارج نظام نیرو داشت و ترور میراکبر خیبر در روزهای پیش از هفتم ثور باعث شد که این حزب واکنش نشان دهد و در پی آن دولت به دست حزب سقوط کرد.

میراکبر خیبر یکی از نظریه‌پردازان اصلی حزب دموکراتیک خلق افغانستان بود که قتل او باعث خشم گسترده رهبران این حزب شد و در روز خاکسپاری او آنها به نمایش قدرت پرداختند، اما دولت داوودخان آنها را زندانی کرد و این امر باعث شد که حزب زودتر دست به کودتاه بزند.

اراده در سرمقاله خود هشتم ثور ۱۳۷۱، سالروز ورود مجاهدین به کابل را بررسی کرده و نوشته است که پیروزی مجاهدین نتیجه ریختن خون میلیون‌ها نفر بود و این پیروزی را نباید تنها از نظر قدرت سیاسی در کشور دید. نویسنده تاکید کرده است که هشتم ثور حاصل جهاد مردم برای نجات کشور و حفظ نوامیس ملی بود.

اراده به این نظر است که تحولات پس از هشتم ثور ناشی از "بی‌تجربگی، ملیت‌‎پرستی، دخالت‌های همسایگان، قدرت‌های فرامنطقه‌ای و کشورهای عربی" بود که مانع تشکیل حکومت پایدار، باثبات و فراگیر در کشور شد و پیامدهای این تحولات تا اکنون دیده می‌شود.

به نظر نویسنده اراده، هشتم ثور از این نظر مهم است که در پی آن به اشغال کشور به وسیله شوروی سابق پایان داده شد و دولت تحت حمایت آن سرنگون شد و چیزی که این امر می‌توان آموخت آن است که مردم افغانستان به اشغال هیچ قدرتی درنمی‌آید و مردم این کشور "بیگانه‌ستیزند".

روزنامه‌های دولتی که معمولا به گونه سیاه و سفید چاپ می‌شوند، امروز صفحات بیرونی خود را به پیشواز هشتم ثور به رنگ سبز چاپ کرده و روزنامه اصلاح عکس‌های احمد شاه مسعود، عبدالعلی مزاری، عبدالحق و حاجی عبدالقدیر، رهبران و فرماندهان فقید مجاهدین را در صفحه نخست خود چاپ کرده است.

اصلاح در مطلبی نوشته است که هر چند پس از هشتم ثور ۱۳۷۱ تلخکامی‌ها و تحولات ناگواری اتفاق افتاد اما هیچ یک از آنها نمی‌تواند این روز را به عنوان "سند افتخار" و بر حق بودن مجاهدین کمرنگ کند.

انیس نوشته است که هشتم ثور روز پیروزی ملتی پابرهنه است که با دست خالی و با جاذبه‌های ایمانی ابرقدرت متجاوز قرن بیستم را با شکست مواجه کرد. این روزنامه تاکید کرده است که این روز باید مایه عبرتی باشد برای "متجاوزان و بی‌خدایان تاریخ".

مطالب مرتبط