روزنامه های کابل: سه شنبه، ۱۳ ثور

حق نشر عکس AFP
Image caption بن لادن در اثر عملیات چهل دقیقه ای کوماندوهای آمریکایی در پاکستان کشته شد.

کشته شدن اسامه بن لادن، رهبر گروه القاعده در پاکستان، در روزنامه های چاپ امروز کابل بازتاب گسترده ای داشته است.

بن لادن یکشنبه شب، اول مه، در پی عملیات چهل دقیقه ای کوماندوهای ویژه آمریکایی در شهر آبوت آباد در صد کیلومتری اسلام آباد، پایتخت پاکستان کشته شد. هشت صبح در سرمقاله خود نوشته که مرگ اسامه مرگ تروریسم نیست و برای از بین بردن تروریسم به عنوان میراث او، نیاز به زمان زیاد و مبارزه جدی است. به باور روزنامه، هنوز هم پیروان او می توانند از "ناآگاهی مردم" در جوامع اسلامی به عنوان پشتوانه زمینه کار خود "سوء استفاده کنند".

به نظر نویسنده، گروه های تروریستی از جوامعی مانند افغانستان و بخشهایی از پاکستان و چندپارچگی قومی در این کشورها، به عنوان زمینه ای برای رشد و پرورش برداشت های "متحجرانه" از اسلام به سود "شبح هولناک تروریسم" استفاده می کند.

هشت صبح همچنین افزوده که بدون تردید مرگ بن لادن، گروه القاده را با چالش هایی مواجه خواهد کرد و نخستین چالش مساله جانشینی او است و با مشکلاتی که در این زمینه پیش خواهد آمد، گروه القاعده "دچار آشفتگی و پراگندگی خواهد شد".

به نظر نویسنده، مساله بعدی این است که با کشته شدن بن لادن در نزدیکی پایتخت پاکستان، مشخص شد که دیگر این کشور "محل امنی برای گروه های تروریستی" نخواهد بود. هشت صبح افزوده این در حالی است که مقامهای پاکستانی سالها از حضور بن لادن و همدستان او در خاک این کشور انکار می کردند.

روزنامه افغانستان هم در سرمقاله خود ضمن تاکید بر این که کشته شدن رهبر گروه القاعده پایان تروریسم نخواهد بود، نوشته که این امر بیش از آن که ضربه ساختاری بر این گروه وارد کند، تاثیر روانی بر اعضای این گروه خواهد داشت.

سردبیر روزنامه به این باور است که در حال حاضر گروه القاعد تنها یک گروه نظامی نیست، بلکه صاحب یک نظام فکری هم است که در سراسر جهان پیروانی دارد و تا زمانی که این نظام فکری تضعیف نشود، با کشته شدن یک یا چند فرد از اعضای آن، این نظام فکری از بین نمی رود.

حفیظ الله زکی در ادامه این مطلب نوشته که به همین دلیل ممکن است که حس انتقام جویی در میان پیروان بن لادن در سراسر جهان علیه آمریکایی ها برانگیخته شود و خشونت ها افزایش یابد. به نوشته روزنامه، دولت آمریکا هم به همین دلیل به شهروندان خود در سراسر جهان گفته که جانب احتیاط را بگیرند.

سردبیر روزنامه افغانستان کشتن بن لادن را "بازی" آمریکا با گروه القاعده خوانده و نوشته که ممکن است آمریکا پس از این هم در ادامه این بازی رهبران عمده این گروه را بکشد و هدف از این گونه بازی به نظر نویسنده، کوتاه تر و کم تر کردن هزینه جنگ با تروریسم و در افغانستان است.

این روزنامه این امر را هم محتمل دانسته که کشته شدن بن لادن تغییراتی را در روابط سیاسی و سنتی کشورها پدید آورد و قطب بندی های تازه ای را در درون ساختار سیاسی برخی از کشورها به وجود آورد.

ماندگار در مطلب نخست خود با عنوان "بود نبود اسامه بود"، تلویحا کشته شدن او را پایان افسانه ای دانسته که در آن مردی برای ده سال جهان را به مبارزه طلبید و در طول این مدت به عنوان "جنجالی‌ترین چهره قرن بیست و یکم" در محور خبرهای رسانه های جهان قرار داشت.

ولی این روزنامه در سرمقاله خود تاکید کرده است که کشته شدن اسامه پایان داستان او نیست و این امر می تواند فعالیت های گروه القاعده را "جهشی" سازد و میزان فعالیت های این گروه و گروه های همسو با آن را چند درصد بالا ببرد.

حق نشر عکس AFP
Image caption بن لادن مدتی در افغانستان هم حضور داشته است.

ماندگار در مطلب دیگری نوشته که با کشته شدن بن لادن در شهر آبوت آباد در نزدیکی اسلام آباد، پایتخت پاکستان، این کشور "رسوا شد". به نظر نویسنده، حالا سوالهای زیادی در مورد موضع دولت پاکستان در قبال تروریسم به وجود آمدده است.

آرمان ملی نوشته که مرگ اسامه بن لادن زنگ خطر را برای ملا عمر رهبر گروه طالبان به صدا درآوده است. سرمقاله نویس روزنامه یقین دارد که اگر فشار بیشتری بر پاکستان وارد شود، پایان عمر اعضای شورای کویته، که رهبری گروه طالبان را به دوش دارد، هم فراخواهد رسید.

به باور این روزنامه، حالا مردم افغانستان با کشته شدن بن لادن در پاکستان امیدوارتر شده اند که آمریکا چنین فشاری را بر پاکستان به زودی وارد خواهد کرد و به نظر نویسنده، صرف هزینه و کشته شدن نظامیان آمریکایی در افغانستان، آمریکا را متوجه پیامدهای این مساله کرده است.

فهیم دشتی در مطلبی در همین روزنامه نوشته که حامد کرزی با تاخیر چند ساعته به کشته شدن رهبر گروه القاعده واکنش نشان داد، اما در سخنرانی خود نخواست که دولت پاکستان را در مورد "حمایت از گروه های تروریستی" مقصر بداند.

به تعبیر نویسنده آرمان ملی، کشته شدن بن لادن نشان داد که پاکستان او را "در خاکش و در یکی از محفوظ ترین مناطق این کشور نگهداری می کرده است" و رئیس دولت افغانستان حاضر نشد که این موضوع را به گونه صریح مورد انتقاد قرار دهد.

خدمتگار هم به این نظر است که کشته شدن رهبر گروه القاعده زنگ خطر را به گوش ملا عمر رهبر گروه طالبان به صدا درآورده است و به گمان اغلب آمرکا در آینده رهبر گروه طالبان را در صدر اهداف خود به جای بن لادن قرار خواهد داد.

نویسنده از مولوی جلال الدین حقانی، رهبر شبکه حقانی و گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی به عنوان اهداف بعدی آمریکا در منطقه نام برده و نوشته که احتمال آن وجود دارد که آنها هم مانند بن لادن نتوانند از حملات نیروهای آمریکایی مانند بن لادن جان به سلامت ببرند.

به نظر خدمتگار ممکن است که کشته شدن رهبر گروه القاعده این باور را در میان اعضای گروه طالبان تقویت کند که دیگر حمایت ارتش و سازمان اطلاعات پاکستان را از دست داده اند و در آینده به مصونیت جان خود باور نداشته باشند.

خدمتگار در ادامه مطلب خود افزوده که این امر ممکن است که حالا آخرین گزینه در برابر اعضای گروه طالبان این باشد که به برنامه آشتی با دولت افغانستان رو بیاورند و در برابر آن تضمین جان رهبران خود را درخواست کنند.

اراده در مطلب اصلی صفحه نخست خود نوشته است که مرگ اسامه بر وضعیت روانی، مالی و تشکیلاتی گروه القاعده در سراسر جهان اثر خواهد گذاشت و فرماندهان این گروه را تحت فشار سنگین روانی قرار خواهد داد.

به نظر این روزنامه، بن لادن از منابع "بسیار پرسود و پردرآمد" گروه طالبان هم بود و او بخش مهمی از کمک های شیخ نشین های حاشیه خلیج فارس را جمع می کرد و در اختیار شاخه های گروه القاعده قرار می داد.

اراده به این باور است که در آینده بر سر جانشینی بن لادن میان اعضای گروه القاعده کشمکش هایی به وجود خواهد آمد. به نظر روزنامه، با این که گمان بر این است که ممکن است یکی از اعضای خانواده بن لادن جای او را پر کند، سخن از جانشینی ایمن الظواهری نیز در میان است.

به نوشته اراده با این که ایمن الظواهری از یک سال به این سو رهبری گروه القاعده را عملا به دست دارد، ولی تاثیر روانی مرگ القاعده بر اعضای آن به عنوان "شیخ ارشد" همچنان پا برجا خواهد ماند و ممکن نیست که این مساله در درازمدت بر تشکیلات القاعده اثر نگذارد و حتی آن را به چنددستگی نکشاند.

روزنامه های دولتی بیشتر واکنش حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان به کشته شدن اسامه بن لادن را در صدر مطالب خود قرار داده اند.

حق نشر عکس AP
Image caption برخی روزنامه های کابل نوشته اند که جانشینی بن لادن گروه القاعده را با چالشهایی مواجه خواهد کرد.

انیس در تتر نخست خود از قول آقای کرزی نوشته که کشته شدن بن لادن در پاکستان، بر حق بودن موضع افغانستان در مورد جغرافیای جنگ و این که رهبران تروریسم در افغانستان نیستند را ثابت کرد.

این روزنامه همچنین متن سخنرانی آقای کرزی در واکنش به کشته شدن بن لادن را چاپ کرده است که در آن آقای کرزی ابراز امیدواری کرده که پس از مرگ رهبر گروه القاعده جهان و افغانستان از "شر تروریسم نجات یابد".

انیس در سرمقاله خود نوشته که مرگ بن لادن با هشداری در باره برانگیخته شدن حس انتقام جویی در میان پیروان بن لادن هم در افغانستان و سراسر جهان به همراه است. روزنامه تاکید کرده که نیروهای امنیتی باید وضعیت آماده باش را حفظ کنند.

هیواد دیگر روزنامه دولتی در سرمقاله خود نوشته که کشته شدن رهبر گروه القاعده در نزدیکی پایتخت پاکستان این موضوع را ثابت کرد که مراکز اصلی آموزش و پرورش فکری و نظامی تجهیز و حمایت از تروریسم در افغانستان نه بلکه در خارج از آن است.

هیواد تاکید کرده است که مراکز تروریسم در دهات افغانستان نیست و حامد کرزی هم همواره بر همین موضوع تاکید داشته و دیروز هم گفت که سرانجام بن لادن در افغانستان نه بلکه در شهر آبوت آباد پاکستان پیدا شد. اصلاح یکی دیگر از روزنامه های دولتی هم متن سخنرانی آقای کرزی را به زبان پشتو چاپ کرده و گزارشی از سخنان او، در کنفرانس ملی شوراهای توسعه ای در باره کشته شدن بن لادن را در صدر مطالب خود قرار داده است.

افغان جرگه موضوع کشته شدن رهبر گروه القاعده را در سرمقاله و مطلب اصلی صفحه نخست خود جای نداده و در مطلب کوتاهی در صفحه نخست خود نوشته که در مورد عملیات نظامیان آمریکایی به محل مخفی گاه و کشتن او "ابهامهای زیادی" وجود دارد.

این روزنامه افزوده که عکس هایی که از جسد بن لادن در رسانه های آمریکایی منتشر شده هم "به وضوح نشان می دهند که جعلی و مونتاژ شده هستند".

مطالب مرتبط