روزنامه های کابل: شنبه، ۳۱ ثور

تظاهرت خشونت‌آمیز در ولایت تخار، در شمال افغانستان از موضوع‌های اصلی مورد بحث روزنامه‌های چاپ امروز کابل است.

این تظاهرات روز چهارشنبه، ۲۸ ثور/ادیبهشت در اعتراض به کشته شدن چهار تن در اثر عملیات نظامیان خارجی در این ولایت آغاز شد و تا روز پنجشنبه ادامه یافت. در جریان این تظاهرات خشونت‌آمیز ۱۲ تن کشته و نزدیک به ۹۰ تن دیگر زخمی شدند.

نیروهای خارجی با انتشار جزئیات عملیات شبانه خود در تخار گفته‌اند که آنها چهار شورشی را کشته‌اند، اما تظاهرکنندگان این چهار نفر را غیرنظامی دانسته‌اند. حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان هم آنها را "غیرنظامی" خوانده و هیاتی را برای بررسی تحولات تخار، به آنجا فرستاده است.

"تظاهرات تخار، سازماندهی‌شده یا خودجوش؟" تیتر اول روزنامه هشت صبح است که در آن نوشته است کسانی که در این تظاهرات شرکت کرده‌اند، آن را "خودجوش" می‌دانند، اما به باور روزنامه، برخی افراد بانفوذ در "سازماندهی" آن به عنوان "سازمان دهندگان اصلی" نقش داشته‌اند.

نویسنده، برخی از اعضای شورای ولایتی و شماری از فرماندهان سابق جهادی را از جمله این افراد دانسته و افزوده که "گزارش‌های موثقی" وجود دارد که یکی از این افراد "فتوا" صادر کرده و مردم را به "مقاومت علیه نظام و حتی جنگ مسلحانه" تشویق ‌کرده است.

هشت صبح در سرمقاله خود "سوء استفاده افراد فرصت‌طلب و برخوردهای غیرحرفه‌ای پلیس با تظاهرکنندگان" را از عوامل اصلی خشونت در این گونه تظاهرات دانسته و نوشته که این چندمین بار است که تظاهرات مردمی به خشونت کشیده می‌شود و تلفاتی به جا می‌گذارد.

روزنامه افزوده است که در ده سال گذشته بارها این گونه تظاهرات به آسانی از مسیر اصلی‌اش منحرف شده و به خشونت کشیده شده است، ولی نیروهای امنیتی نتوانسته‌اند که عوامل اصلی "پشت صحنه" را پیدا کنند.

به باور هشت صبح، پلیس افغانستان بیشتر برای جنگ رو در رو آموزش دیده و برای کنترل تظاهرات خیابانی آموزش کافی ندیده است و به همین دلیل آمار تلفات تظاهرات بالا می‌رود.

اراده در تیتر اول خود این پرسش را مطرح کرده که "رئیس جمهوری صلاحیت دارد یا نه؟" و تلفات غیرنظامیان در عملیات نظامیان خارجی را به شدت مورد انتقاد قرار داده و خطاب به آقای کرزی و نیروهای خارجی نوشته که "دیگر بس کنید، صبر مردم افغانستان از دادن این همه قربانی لبریز شده است".

به نظر روزنامه، زمانی که غیرنظامیان در عملیات نیروهای خارجی کشته می‌شوند، در آغاز این نیروها مسئولیت کشتن افراد غیرنظامی را به دوش نمی‌گیرند، اما زمانی که این مساله به اثبات رسید، آنها به عذرخواهی می‌پردازند و رئیس جمهوری هم آن را محکوم می‌کند.

اراده افزوده که عذرخواهی‌ها و محکوم کردنها هیچ دردی را درمان نمی‌کند. به نوشته این روزنامه، در حالی که خارجی‌ها خود بارها گفته‌اند که ارتش و پلیس افغانستان توانایی به دوش گرفتن مسئولیت تامین امنیت را پیدا کرده‌اند، باز هم دست به عملیات "خودسرانه" می‌زنند.

نویسنده با انتقاد از این که نظامیان خارجی در اجرای این گونه عملیات با نیروهای داخلی هماهنگی ندارند و بدون اجازه رئیس جمهوری افغانستان دست به عملیات می‌زنند، تاکید کرده که اگر که آقای کرزی اختیار محدود کردن محدوده کارکردهای نظامیان خارجی را داشته باشد، از این اختیار خود استفاده کند.

ویسا تظاهرات تخار را "راهپیمایی علیه وحشت" توصیف کرده و نوشته که سبب اصلی این تظاهرات عملیات شبانه نیروهای بین‌المللی بود که در اثر آن چهار تن "غیرنظامی" کشته شدند و مردم در اعتراض به همین موضوع دست به تظاهرات زدند.

روزنامه عملیات شبانه نیروهای خارجی در تخار را "خودسرانه" خوانده و افزوده که این گونه عملیات در گذشته باعث تنش‌هایی در روابط مقامهای دولت افغانستان و نیروهای خارجی شده است، ولی با وجود این نظامیان خارجی به عملیات خود کماکان ادامه می‌دهند.

به نظر ویسا، عملیات تخار در حالی اجرا شده که اخیرا بحثها در باره پیمان استراتژیک میان افغانستان و آمریکا داغ شده است. به نوشته روزنامه، در صورتی که چنین عملیات در آینده ادامه یابد، نگرانی‌ها در میان مردم در ارتباط به آینده حضور نیروهای خارجی افزایش خواهد یافت.

این روزنامه دولت افغانستان را متهم کرده است که در مورد دفاع از سر، مال و آبروی شهروندان خود ناتوان است و نویسنده در ادامه این احتمال را مطرح کرده که ممکن است نیروهای خارجی با ادامه بحران در کشور قصد ادامه حضور خود در افغانستان را داشته باشند.

آرمان ملی در سرمقاله خود با اشاره به اظهارات اخیر سخنگوی اداره امنیت ملی افغانستان نوشته که شماری از مسئولان مدارس دینی در افغانستان به عوض آموزش طلبه‌ها و تبلیغ دوستی، مشغول "ترویج خشونت، آدمکشی و همکاری با تروریستان" هستند.

لطف‌الله مشعل اخیرا گفته است که شماری از بمبگذاران انتحاری از امکانات مساجد و مدارس دینی استفاده کرده‌اند و برخی روحانیون با آنها همکاری داشته‌اند.

آرمان ملی نوشته که سازمان اطلاعات پاکستان، آی اس آی، و برخی گروههای تندرو پاکستانی از مدارس دینی به مقاصد سیاسی "سوء استفاده" می‌کنند و به همین دلیل جایگاه این اماکن مقدس در میان مردم تنزل کرده است.

نویسنده افزوده که در حال حاضر در شماری از مساجد در افغانستان هم "خشونت" تبلیغ می‌شود و در میان افرادی که اخیرا به اتهام دست داشتن در حملات تروریستی در افغانستان بازداشت شده‌اند هم یا با مدارس و مساجد سر و کار داشته‌اند یا خود مسئولیت مدارس را به دوش داشته‌اند.

آرمان ملی از وزارت حج و اوقاف و روحانیون افغانستان خواسته است که به کمک روحانیونی که محبت خدا، مردم و کشور را در دل دارند، نشست‌هایی را با حضور امامان و خطیبان مساجد برگزار کنند و از آنها بخواهند که مسائل اسلامی را تبلیغ کنند. روزنامه‌های دولتی انیس، اصلاح و هیواد تصمیم اخیر شورای وزیران افغانستان در مورد چاپ و انتشار شناسنامه‌های ملی در این کشور را در صدر مطالب شماره‌های امروز خود قرار داده‌اند.

انیس در این مطلب نوشته که شورای وزیران در نشست روز پنجشنبه گذشته خود تصمیم گرفت که شناسنامه جدید باید از سوی وزارتخانه‌های مخابرات و داخله (کشور) در اسرع وقت چاپ و توزیع شود و هزینه آن از بودجه ملی تامین شود.

این در حالی است که روز چهارشنبه گذشته شماری از دانشجویان در کابل در اعتراض به این که گفته شده این شناسنامه به زبانهای پشتو و انگلیسی چاپ شده و زبان فارسی چاپ نشده، اقدام به راهپیمایی کردند.

پروژه آماده‌سازی این شناسامه را وزارت مخابرات افغانستان اجرا می‌کند و گفته شده که این شناسنامه الکترونیک است و مشخصات بیومتریک شهروندان افغانستان در آن ثبت می‌شود. هنوز جزئیات کامل این شناسنامه در اختیار رسانه‌ها قرار نگرفته است.

مطالب مرتبط