مجله رادیویی: جایگاه تحصیلکردگان افغانستان در غرب

اخیراً دانشگاه یو.سی.ال لندن میزبان کنفرانسی بود زیر عنوان پژوهشهای علمی، تجربه دوره دکترا. دهها تن از پژوهشگران و اهل قلم در این کنفرانس، که از سوی کانون پژوهشگران افغانستان برگزار شده بود، به تجزیه و تحلیل عرصه های گوناگون پژوهشی میان تحصیلکردگان افغانستان در کشورهای مختلف و تبادل تجربیات در زمینه تحقیقات و پژوهشهای دانشگاهی پرداختند.

دیدگاهها درباره هستی از نظر علوم جدید، شیوه های تحقیق عملی در شوروی سابق، پژوهش درباره نظام آموزشی افغانستان و دشوارهای پژوهشهای تاریخی در این کشور از موضوعات مهم مورد بحث در این کنفرانس بود و شرکت کنندگان سعی داشتند به مقایسه شیوه های پژوهش علمی در کشورهای مختلف بپردازند.

هستی از منظر فیزیک مدرن از نخستین موضوعات مورد بحث در این نشست علمی بود که در آن دکتر طاهر شاران، استادیار دانشگاه یو.سی.ال در لندن به مقایسه نظریه های کلاسیک و مدرن در این عرصه پرداخت و گفت که تلاشها بر آن است تا تئوری واحدی در این باره عرضه شود.

در این نشست، سلطانعلی کشتمند، رییس کانون پژوهشگران افغانستان و صدر اعظم پیشین در این محفل به ارزیابی وضعیت تحقیق و پژوهش در دوره های مختلف در افغانستان پرداخت و بر نیاز به سرمایه گذاری و توجه بیشتر به پژوهشهای علمی در شرایط حاضر با توجه به رشد آموزش عالی و دانشگاهی تأکید کرد.

دکتر نجیب الله مسیر، از دیگر سخنرانان این نشست، به مقایسه شیوه های پژوهش علمی در شوروی سابق و مقایسه آن با کشورهای غربی پرداخت. او گفت که سیستم پژوهش دانشگاهی در کشورهای جهان تا حدود زیادی همگون است و به ساختار کلاسیک پژوهش اشاره هایی داشت.

پژوهشی در معارف و نظام آموزشی افغانستان از دیگر موضوعات مورد بحث در این نشست بود. افزایش شمار کمی شارگردان و محصلان، که اکنون حدود شش میلیون تن برآورد می شود، ارزیابی کمی و کیفی مواد و امکانات آموزشی، و همچنین نهادها و نیروهای فعال در عرصه های مختلف آموزشی را می طلبد، و کاستیها در کار آموزش بی تردید بر رشد اجتماعی و فرهنگی در این کشور اثرات جدی خواهد گذاشت. در این نشست یحیا بیضا، کهدکترای خود را در باره همین موضوع از دانشگاه آکسفورد دریافت کرده به بررسی نظام آموزشی افغانستان و نقاط ضعف و قوت آن پرداخت.

در این کنفرانس علمی به موضوع دشواریهای پژوهشهای تاریخی در افغانستان نیز پرداخته شد. حاج کاظم یزدانی، مورخ و پژوهشگر به مشکلات پیش روی تاریخ نویسان پرداخت و نبود نهادهای حمایتی را از مشکلات اصلی در این عرصه عنوان کرد.

پروفسور عبدالخالق لعل زاد، گرداننده این کنفرانس و مسئول کانون مطالعات و پژوهشهای خراسان در لندن برگزاری چنین نشستهایی را در عرصه تشویق پژوهشهای علمی میان تحصیلکردگان افغانستان در خارج از کشور مفید و ارزنده خواند.

در این محفل عرصه صحبتها به شعر و ادبیات نیز کشیده شد. علم وهستی، از دیدگاه مولانا جلال الدین محمد بلخی از دیگر موضوعات مطرح در این نشست علمی بود. دستگیر نایل، شاعر و پژوهشگر ادبی گفت مولانا بحر اندیشه و فکر است و می توان گوهرهای سخن و اندیشه و هستی شناسی در آثار او یافت.

پایان بخش این محفل، خوانش شعری از همکار شهباز ایرج، شاعر و پژوهشگر ادبی بود.

در این همایش همچنین از سه تن از تحصیلکردگان افغانستان که اخیراً دکترای خود را از دانشگاههای بریتانیا دریافت کرده اند، تقدیر شد: طاهر شاران فارغ التحصیل دکترای فیزیک اتمی از دانشگاه یو.سی.ال لندن، یحیا بیضا که دکترای خود را در مورد نظام آموزشی افغانستان از دانشگاه آکسفورد دریافت کرده و همچینن ناصر سازش که به اخذ درجه دکترا در علوم کامپیوتر از دانشگاه برونل نایل شده است.

در مجله فرهنگی هفته همچنین به مسئله تحولات سیاسی در جهان عرب و اثرگذاری آن بر عرصه های فرهنگی و هنری در لبنان پرداخته ایم. در برنامه های گذشته همین موضوع با تکیه بر مصر و تونس به بررسی گرفته شد. در این برنامه خواهیم دید که لبنان، به عنوان یکی از مراکز علمی و فرهنگی خاورمیانه شاهد چه تحولی در این عرصه بوده است.

پایان بخش محفل فرهنگی هفته یک گزارش فرهنگی از غرب افغانستان است. مسئولان فرهنگی در ولایت هرات از ایجاد طرحی به هدف کمک به هنرمندان معلول خبر داده اند. ریاست اطلاعات و فرهنگ هرات گفته است سعی می کند با جذب کمکهای مالی، زمینه های رشد هنری و معرفی آثار هنرمندان معلول را فراهم کند. یک مرکز توان بخشی معلولین در هرات از این اقدام استقبال کرده و خواستار اقداماتی به هدف تقویت اقتصادی معلولین شده است. همکار ما محمد قاضی زاده در گزارشی به این موضوع پرداخته است.