کنفرانس بررسی وضعیت رسانه‌های افغانستان در لندن

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.

مدرسه مطالعات شرق شناسی دانشگاه لندن، سواز، روز ۱۷ سرطان/تیر میزبان کنفرانسی بین المللی با نام "حکومت داری خوب و رسانه" بود.

در این نشست فعالیت رسانه های افغانستان از زمان سقوط طالبان و همچنین چالشها و مشکلات برسر راه رسانه های داخلی افغانستان، به ویژه پس از خروج نیروهای خارجی از این کشور بررسی شد.

رشد کمی رسانه ها در سالهای اخیر یکی از دست آورد هایی است که دولت افغانستان و متحدان بین المللی اش همواره از آن یاد می کنند، اما آیا رسانه های افغانستان به لحاظ کیفی نیز رشد داشته است؟ و آیا فضای سیاسی که سبب ایجاد ده ها رسانه صوتی، تصویری و چاپی در افغانستان شده است، پایدار خواهد بود؟

حدود ۳۵ تلویزیون، بیش از ۷۵ ایستگاه رادیویی که بیشتر شان محلی اند و همچنین دهها نشریه در ده سال اخیر در افغانستان به میان آمده اند، بیشتر این رسانه ها از نظر مالی هنوز روی پای خود نایستاده اند و هزینه آنها از سوی نهادهای بین المللی تامین می شود.

در کنفرانس سوآز، یکی از سوالات این بود که آیا بعد از خروج نیروهای خارجی از افغانستان این رسانه ها به لحاظ مالی قادر خواهند بود به حیات خود ادامه دهند یانه؟

تسلط افراد با نفوذ و جنگسالاران بر رسانه ها از موضوعات دیگری مطرح در این کنفرانس بود و اینکه به لحاظ کیفی رسانه های داخلی افغانستان چقدر به ارزشها و اخلاق روزنامه نگاری مدرن پایبند هستند.

اغلب شرکت کنندگان به این نظر بودند که اگرچه رسانه ها در افغانستان در مقایسه با بسیاری از کشورهای همسایه، از آزادی های نسبی بیشتری برخوردارند، اما عملکرد غیر حرفه ای شماری از روزنامه نگاران و رسانه ها سبب شده است تا این رسانه ها اعتبار لازم را در میان مخاطبان خود پیدا نکنند.

بررسی کلی شرکت کنندگان در این سمینار این بود که رشد کمی رسانه ها سبب شده است که شمار زیادی از روزنامه نگاران غیر حرفه ای به عنوان روزنامه نگار استخدام شوند و این امر باعث می شود که مردم به تولیدات این رسانه ها اعتماد نکنند.

یک ارزیابی که در اواخر سال ۲۰۱۰ میلادی توسط یو اس آی دی (اداره توسعه بین المللی آمریکا) منتشر شد نشان می دهد که هنوز ۷۵ درصد از مردم افغانستان به رسانه های داخلی در افغانستان اعتماد ندارند.

این ارزیابی همچنین نشان می دهد که در بسیاری از موارد هنوز این رسانه های خارجی هستند که با کشف و دریافت مساله یا مسائلی، خبرساز می شوند. در سال ۲۰۱۰ اغلب گزارشها تحقیقات و نظر سنجی های انجام شده توسط رسانه های عمدتا غربی، سرخط رسانه های داخلی در افغانستان بوده است.

صدیق برمک، سینما گر و کارگردان فیلم اسامه، که از سخرانهای این سمینار بود، گفت که عدم وجود یک سیاستگذاری دقیق و حساب شده فرهنگی از سوی دولت افغانستان سبب شده است که رسانه های جمعی و از جمله سینمای افغانستان نتواند بطور خلاق و فعال عمل کند و از نظر مالی نیز وابسته به نهاد های بین المللی و نیازمند حمایت های زود گذر و پروژه ای، باقی بمانند.

بخش اعظم از درآمد های رسانه ها در افغانستان وابسته به تبلیغ و آگهی برنامه و پروژه هایی است که از سوی نیروهای خارجی راه اندازی شده است و حالا سوال اساسی این است که در صورت خروج آنها از افغانستان این رسانه ها چگونه می توانند به حیات خود ادامه دهند.

اکثر رسانه های چاپی در افغانستان بصورت رایگان توزیع می شوند، بسیاری از برنامه های تلویزیونی و رادیویی نیز از سوی سازمان ملل، ناتو و یا نهاد هایی چون یونسکو، بانک جهانی و یا دفتر هیات نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان حمایت مالی می شوند.

در پایان این کنفرانس، بر آموزش بیشتر روزنامه نگاران و همچنین تقویت نهادهای نظارتی که از یک طرف بتوانند از حقوق روزنامه نگاران و ارزش هایی چون آزادی بیان و آزادی رسانه ها حمایت کنند و از طرف دیگر به بالا رفتن کیفیت محتوایی رسانه ها کمک کنند، تاکید شد.

قبلا اعلام شده بود که سید مخدوم رهین، وزیر اطلاعات و فرهنگ افغانستان و همچنین شماری از نمایندگان مجلس افغانستان نیز در این کنفرانس شرکت خواهند داشت. اما در روز کنفرانس صندلی های آقای رهین و نمایندگان مجلس افغانستان خالی بود.

مطالب مرتبط