روزنامه‌های کابل: یکشنبه، ۲۶ سرطان

Image caption آغاز روند خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان-روزنامه افغانستان، علی‌زاده

روزنامه‌های چاپ امروز کابل بیشتر به بررسی حذف نام‌های ۱۴ مقام پیشین طالبان از فهرست تحریم‌های سازمان ملل متحد پرداخته‌اند.

شورای امنیت سازمان ملل متحد روز جمعه، ۲۴ سرطان/تیر اعلام کرد که به درخواست دولت افغانستان، این اعضای سابق گروه طالبان را رفع تحریم کرده است. چهار تن از این افراد در حال حاضر عضو شورای عالی صلح افغانستان هستند.

روزنامه افغانستان حذف اسامی ۱۴ مقام پیشین طالبان را "پیشکش بی‌ثمر در جاده یک‌طرفه مصالحه" خوانده و نوشته است که دولت افغانستان برای آشتی با طالبان گام‌های زیادی برداشته است.

این روزنامه، برگزاری جرگه مشورتی صلح، تلاش‌ها برای جلب حمایت بین‌المللی از برنامه مصالحه و عفو طالبان را در شمار این گام‌ها دانسته است.

نویسنده اما به این نظر است که تمامی این تلاش‌ها "در مسیر یک‌طرفه و بدون چشم‌انداز روشن" بوده است و طالبان تا حال در برابر همه پیشکش‌های دولت افغانستان، همچنان بر مواضع قبلی خود پافشاری می‌کنند و دست از حملات انتحاری و اقدامات مسلحانه برنمی‌دارند.

نویسنده روزنامه افغانستان افزوده است که اگر واقعا مصالحه و مذاکره‌ای در کار هست، حذف اسامی ۱۴ مقام پیشین طالبان به علاوه "امتیازهای سیاسی و مالی" که دولت افغانستان به طالبان داده است، باید اعتماد لازم را در میان اعضای این گروه فراهم کرده باشد.

هشت صبح در مطلب اصلی خود با عنوان "باج‌دهی یک‌جانبه نمی‌تواند صلح به ارمغان آورد" نوشته است که هیچ تجربه‌ای ثابت نمی‌کند که رفع تحریم مقام‌های پیشین گروه طالبان، اعضای این گروه را تشویق به پیوستن به روند صلح کند.

نویسنده مدعی است که گروه طالبان از حمایت سازمان اطلاعات ارتش پاکستان (آی اس آی) برخوردار است و این سازمان به سادگی می‌تواند افراد زیادی مانند طالبان را بر اساس تجربه طولانی که دارد، جذب کند، آموزش دهد و به افغانستان بفرستد.

به نظر هشت صبح، رفع تحریم اعضای سابق گروه طالبان تنها این اطمینان خاطر را به اعضای این گروه خواهد داد که تحت پیگرد قرار نخواهد گرفت و اگر هم قرار بگیرند، "راهی برای نجات" آنها پیدا می‌شود و دولت افغانستان درخواست برداشتن نام‌های آنها از فهرست تحریم‌های سازمان ملل را مطرح خواهد کرد.

این روزنامه با نقد سخنان پیتر ویتیگ، سفیر آلمان در سازمان ملل متحد و رئیس دوره‌ای شورای امنیت در مورد رفع تحریم ۱۴ عضو پیشین طالبان، نوشته است که اظهارات او "پیام بدی" در مورد عدالت‌خواهی دارد. آقای ویتیگ گفته است که این اقدام، پیام قوی می‌دهد که شورای امنیت از تلاش‌های دولت افغانستان برای جذب اعضای آشتی‌پذیر طالبان حمایت می‌کند.

"نام‌های طالبان دولتی از فهرست تحریم‌ها خارج شدند"، تیتر اول روزنامه ماندگار است. این روزنامه نوشته است که اعلام فهرست‌هایی از نام‌های طالبان که از فهرست تحریم‌های سازمان خارج شده‌اند، "به هیچ عنوان نمی‌تواند قناعت گروه طالبان را فراهم کند".

نویسنده افزوده است که افرادی که رفع تحریم شده‌اند، "کمتر خطرساز" تشخیص داده شده و چهار تن از آنها عضو شورای عالی صلح هستند و "عملا رابطه چندانی با طالبان نداشته‌اند". به نوشته ماندگار، منظور طالبانی هستند که عملا می‌جنگند، برنامه سیاسی دارند و حرف اصلی را در جنگ می‌زنند، ولی آنها از آغاز اعلام برنامه صلح، با این برنامه مخالفت کرده‌اند.

این روزنامه تاکید کرده است که به همین دلیل باید به عمق "فاجعه" در برنامه صلح پی برد. به نظر ماندگار، دولت افغانستان "با در هم آمیختن مسائل با یکدیگر، می‌کوشد اذهان عمومی را از آنچه که واقعاً می‌گذرد، منحرف کند و از جانب دیگر می‌خواهد نشان دهد طالبان یک قشر خاصی نیستند".

چراغ در تبصره‌ای کودتای ۲۶ سرطان (تیر) ۱۳۵۲ را "نقطه آغاز بحران بزرگ" در افغانستان خوانده و نوشته است که از این تاریخ "قانون‌شکنی" در کشور آغاز شد و "نظام‌های کودتایی" روی کار آمدند. به باور نویسنده، همه تحولات و جنگ‌هایی که در طول ۳۸ سال گذشته روی داده، ریشه در همین کودتا داشته است.

محمد داوودخان پسر عم محمد ظاهر، شاه سابق افغانستان، با پیروزی در این کودتا نظام سلطنتی را لغو و پارلمان را منحل کرد و مطبوعات آزاد را بست و نظام "جمهوری" را در کشور اعلام کرد. داوودخان خود در کودتای دیگری در ۷ ثور/اردیبهشت ۱۳۵۷ کشته شد.

نویسنده چراغ به این باور است که محمد داوودخان با پیروزی در کودتای ۲۶ سرطان قانون اساسی را به "زباله‌دانی (آشغال‌دانی) تاریخ" انداخت و رسیدن به قدرت از طریق کودتا را به عنوان "راهی کوتاه و کم‌مصرف" در فرهنگ سیاسی کشور رایج کرد.

به نوشته چراغ، در طول نزدیک به چهار دهه پس از کودتای ۲۶ سرطان، "عقده‌گشایی" در محور بحران‌ها قرار داشته و شکاف میان دولت‌ها و مردم در افغانستان بزرگ بوده است.

این روزنامه در ادامه تاکید کرده است که حالا اولیای امور باید از گذشته تجربه بگیرند و به مردم اجازه دهند که با هم متحد باشند و به آنها اطمینان دهند که دوره کودتاها دیگر گذشته و مردمسالاری در فرهنگ سیاسی کشور ریشه‌دار شده است.

مطالب مرتبط