نقشه:مناطقی که مسئولیت امنیت آن به افغانها واگذار شد

مزار شریف

مزار شریف از شهرهای مهم در شمال افغانستان و مرکز ولایت بلخ است. این ولایت به خاطر نزدیکی به مرز چین و خاک جمهوری های آسیای میانه، وضعیت اقتصادی نسبتا خوبی دارد. برق ولایت بلخ از ازبکستان تامین می شود و شهر بندری در ساحل رودخانه مرزی حیرتان در خاک ازبکستان، یکی از گذرگاههای تجاری و از نقاط اصلی ورود کالا به ولایت بلخ است.

جمعیت ولایت بلخ حدود یک میلیون نفر است و بخشی از این جمعیت اهالی نقاط دیگر افغانستان هستند که در جستجوی کار به این ولایت مهاجرت کرده اند.

در ایام مذهبی و همچنین روز نوروز، هزاران نفر از زائران برای زیارت آرامگاه و مسجد بزرگ مزار شریف که منسوب حضرت علی امام اول شیعیان و خلیفه چهارم اسلام است، به این شهر می آیند.

شهر مزار شریف در مجموع امن و باثبات تلقی می شود. ولی در ماه آوریل در واکنش به خبر سوزاندن قرآن در آمریکا، یک جمعیت خشمگین به دفتر نمایندگی سازمان ملل متحد در این شهر حمله کرد که طی آن چندین نفر کشته شدند.

مسئولیت امنیت ولایت بلخ زیر نظر فرماندهی شمال نیروهای ایساف – ناتو است که فرماندهی آن با ارتش آلمان است. حدود دو هزار و ۵۰۰ نفر از نیروهای ارتش آلمان در شهر مزار شریف مستقر هستند، این حدود نیمی از تمامی نیروهای آلمانی مستقر در خاک افغانستان است.

هرات

ولایت هرات با دو کشور ایران و ترکمنستان هم مرز است و یکی از امن ترین مناطق افغانستان است.

ولایت هرات از نظر مواد معدنی بسیار غنی است، از جمله ذخایر گاز، نفت و مس. این منابع نیروی محرکه توسعه اقتصادی و بازسازی در این منطقه بوده اند. یک شهرک صنعتی که در سالهای اخیر در جنوب شهر هرات تاسیس شده هم اکنون بیش از ۳۰۰ کارخانه دارد و بیش از ۳۰ هزار کارگر در این مراکز صنعتی مشغول کار هستند.

ثبات و امنیت نسبی ولایت هرات باعث جلب سرمایه به این منطقه شده و اکنون یکی از پیشرفته ترین و صنعتی ترین مناطق افغانستان است. این وضعیت در عین حال باعث شده که جمعیت این منطقه به شکل چشمگیری افزایش یافته و تعداد کثیری از پناهجویان از ایران به این شهر بازگشته‌اند. جمعیت ساکن ولایت هرات اکنون به یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفر رسیده است.

شهر هرات دروازه افغانستان به سوی ایران است و از محل اخذ تعرفه های گمرکی درآمد زیادی کسب می‌کند. در عین حال در طول تاریخ این منطقه استراتژیک همواره منبعی برای بروز اختلاف و درگیری بوده است.

چند ماه پیش به دنبال قطع صدور بنزین از سوی ایران، بهای این محصول به شدت افزایش یافت . این مسئله باعث شد که بسیاری از اهالی این منطقه دولت ایران را به دخالت و اعمال نفوذ در اوضاع داخلی ولایت هرات متهم کنند.

در ماه مه بر اثر یک حمله انتحاری و حمله شورشیان در شهر هرات پنج نفر کشته شدند. وقوع این حملات خشونت آمیز در شهری که معمولا آرام و امن بوده است، مردم را به شدت متعجب کرد و این سئوال را به ذهن همه آورد که اگر نیروهای نظامی خارجی بروند چه آینده‌ای در انتظار ولایت هرات خواهد بود.

مسئولیت امنیت منطقه هرات زیر نظر فرماندهی غرب نیروهای ایساف- ناتو است که فرماندهی آن با ارتش ایتالیاست. حدود شش هزارو ۵۰۰ نفر از نیروهای ارتش ایتالیا در منطقه هرات مستقراند.

بامیان

شهر بامیان مرکز ولایت تاریخی بامیان، در دره‌ای در میان سلسله کوه های هندوکش و بابا واقع شده که بخشی از جاده ابریشم قدیم از آن می گذشته و شاهدی بر تاریخ هزاران ساله آن است. بامیان با قریب ۶۰۰ هزار نفر جمعیت مرکز هزاره جات یا سرزمین هزاره هاست، قومی بیشتر در مرکز افغانستان سکونت دارند.

در کوهستانهای نزدیک بامیان یک صومعه بودائی و دو مجسمه عظیم الجثه بودا قرار داشتند که قدمت آنها به قرن چهارم و پنجم میلادی باز می گردد. این بناها در سال ۲۰۰۱ توسط طالبان تخریب شدند. در غرب شهر بامیان بند (سد) امیر قرار دارد، منطقه‌ای که به خاطر دریاچه‌های آبی رنگ و کوهستانهایش شهرت فراوانی دارد.

همه این ویژگی ها به اضافه امنیت و ثباتی که در بامیان حاکم بوده است قاعدتا می‌بایست بامیان را به یک مقصد گردشگری بدل می کرد اما نگرانی در مورد امنیت راه های منتهی به بامیان باعث شده که مسافران و گردشگران اندکی به این منطقه بیایند و بنابر این اقتصاد منطقه بسیارعقب مانده است. بسیاری از مردم منطقه بامیان هنوز در فقر شدید زندگی می کنند و اکثریت آنها به برق دسترسی ندارند.

بامیان در ده سال گذشته شاهد حتی یک مورد خشونت نیز نبوده است مسئولیت امنیت در منطقه بامیان زیر نظر فرماندهی شرقی نیروهای مشترک ناتو- ایساف است که فرماندهی آن با ارتش آمریکاست. در عین حال یک واحد از نظامیان نیوزلند شامل حدود ۲۶۰ نفر پرسنل، در این منطقه مستقر هستند.

کابل

زمان تحویل مسئولیت امنیتی این منطقه هنوز مشخص نشده است.

کابل پایتخت افغانستان که به شدت از آن محافظت می شود، نقش مرکز عصب و کنترل بسیاری از فعالیت ها را در این کشور برعهده دارد. شهر کابل محل استقرار ده‌ها سفارتخانه و نمایندگی‌های دیپلماتیک کشورهای جهان و در عین حال محل استقرار سرفرماندهی نیروهای ایساف است.

با وجود اقدامات امنیتی شدید در تمام طول شبانه روز، بمبگذاران انتحاری طالبان توانسته اند به داخل این شهر نفوذ کرده و عملیات خود را انجام دهند. با این همه کابل جز مناطق نسبتا آرام افغانستان به شمار می‌رود.

در ۱۰ سال گذشته خیابانها و زیر ساخت های ویران شهر کابل تا حدود زیادی بازسازی شده و به دلیل آرامش و امنیت نسبی در این شهر و کمک‌های مالی خارجی، تجارت و فعالیت‌های اقتصادی در کابل رونق دارد.

ساختمان‌های جدید، مراکز خرید شیک به سبک کشورهای غربی، دهها باشگاه عروسی پر زرق و برق و رفت و آمد اتومبیل های آخرین مدل در سطح شهر همه نمادهایی از کابل جدید هستند که توجه هر مسافری را به خود جلب می کند.

اما این فقط یک روی سکه است، روی دیگر سکه بسیار تیره و تار است.

بسیاری از ساکنان کابل هنوز در فقر مطلق زندگی می کنند و دولت افغانستان و جامعه بین‌المللی را متهم می کنند که پس از گذشت این همه سال هنوز نتوانسته اند سرویس و خدمات اولیه شهری را برای مردم کابل تامین کنند.

احتمال یک آینده بهتر، حداقل برای این بخش از مردم افغانستان، چندان مطمئن به نظر نمی رسد. بسیاری می گویند که اگر دولت افغانستان نتواند به طور جدی با فساد مالی و اداری مبارزه کند کاستن از شکاف عمیق و روبه افزایش بین فقیران و ثروتمندان در این کشور جنگ زده بسیار دشوار خواهد بود.

جمعیت ولایت کابل اکنون به سه میلیون و ۵۰۰ هزار نفر رسیده است.

مسئولیت امنیت این منطقه زیر نظر فرماندهی مرکزی ایساف – ناتو است که ارتش ترکیه فرماندهی آن را برعهده دارد. حدود ۹ هزار نفر از سربازان ارتش ترکیه در این منطقه مستقر هستند.

پنجشیر

پنجشیر در شمال کابل واقع شده و در سال ۲۰۰۴ به عنوان یک ولایت جداگانه به رسمیت شناخته شد.

طبیعت این منطقه بسیار سرکش، با دره های عمیق و پرپیچ و خم و کوهستانهای سر به فلک کشیده است. این وضعیت طبیعی، پنجشیر را به یک منطقه صعب العبور و از نظر نظامی بسیار مستحکم بدل کرده است. در دهه ی ۱۹۸۰ دره پنجشیر یکی از مراکز اصلی مقاومت در برابر نیروهای شوروی بود.

پنجشیر در عین حال زادگاه و محل استقرار نیروهای یکی از فرماندهان معروف مجاهدین یعنی احمد شاه مسعود است که پس ازخروج ارتش شوروی و آغاز جنگ های داخل افغانستان جز رهبران اصلی جبهه مخالف طالبان بود.

اقتصاد ولایت پنجشیر به کشاورزی وابسته است. رودخانه پنجشیر که از دره‌های این منطقه عبور کرده و سپس به سمت نواحی شرقی افغانستان می رود ظرفیت های لازم برای تولید برق را دارد.

پنجشیر به عنوان یکی از امن ترین مناطق افغانستان شناخته می شود و به خاطر طبیعت زیبا و تابستانهای خنک آن، یکی از نقاط پرطرفدار برای مسافران و گردشگران کابلی است. جمعیت ولایت پنجشیر حدود ۱۴۰ هزار نفر است.

مسئولیت امنیت این منطقه زیر نظر فرماندهی شرق نیروهای ایساف – ناتو است که فرماندهی آن با ارتش آمریکاست.

مهترلام

مهترلام دومین شهر بزرگ در نواحی شرقی افغانستان و مرکز ولایت لغمان است. این شهر در دره‌ای واقع شده که محل عبور دو رودخانه علیشینگ و علینگار است و به همین خاطر این دره و نواحی اطراف شهر مهترلام همیشه سرسبز است. این رودخانه ها شریان حیات یکی از گرم ترین شهرهای افغانستان اند.

اقتصاد این منطقه به کشاورزی وابسته است و به خاطر آب و هوای آن محصولات کشاورزی در چهار فصل برداشت می شوند. قرار داشتن شهر مهترلام در حد فاصل کابل در غرب و جلال آباد در شرق، این امکان را فراهم کرده که کشاورزان این منطقه محصولات خود را به طور روزانه در بازارهای این دو شهر عرضه کنند.

نام این شهر از مقبره مهترلام بابا گرفته شده که جز اماکن مقدس به شمار می آید و مردم از سراسر افغانستان به زیارت آن می روند.

مهترلام به نسبت سایر مناطق افغانستان تقریبا امن تر است ولی هر سال چندین مورد از حملات شورشیان در این شهر نیز اتفاق افتاده است. در سال ۲۰۱۰ در جریان یک حمله انتحاری، عبدالله لقمانی معاون امنیت و اطلاعات ولایت لغمان کشته شد که ضربه بزرگی برای امنیت منطقه بود.

جمعیت کل ولایت لغمان کمی بیشتر از ۴۰۰ هزار نفر است .

مسئولیت امنیت در منطقه لغمان زیر نظر فرماندهی شرقی نیروهای ایساف- ناتو است که فرماندهی آن با ارتش آمریکاست.

لشگرگاه

لشکرگاه مرکز ولایت نا آرام هلمند است. این شهر در میان دو رودخانه هلمند و ارغنداب واقع شده است. شهری است سرسبز با باغهای میوه فراوان. انار هلمند شهرت زیادی دارد.

اقتصاد این منطقه به طور سنتی به کشاورزی و تولید میوه متکی است ولی در سالهای اخیر کشت خشخاش به یکی از منابع درآمد مهم کشاورزان منطقه بدل شده است.بزرگراه اصلی که شهر کابل را به جنوب افغانستان وصل می کند از لشکرگاه عبور می کند.

لشکرگاه یکی از ناامن ترین و خطرناک ترین شهرهای افغانستان است اما از سال گذشته و اعزام نیروهای آمریکایی و پیشرفت عملیات تهاجمی در جنوب افغانستان، این شهر آرام تر شده است. البته ناامنی و حملات خشونت آمیز در مناطق پیرامونی لشکرگاه هنوز ادامه دارد.

جمعیت ساکنان ولایت هلمند کمی بیشتر از ۸۰۰ هزار نفر است.

مسئولیت امنیت این منطقه زیر نظر فرماندهی جنوب شرقی نیروهای ایساف – ناتو است که فرماندهی آن با ارتش آمریکاست.

لغمان

به مهترلام (بالا) نگاه کنید.