پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.

مجله فرهنگی: کاپی رایت و چالش های آن

ناشران و کتابفروشانی در افغانستان هستند که کتاب های پرفروش ناشران دیگر را شناسایی می کنند و از آن به صورت غیر قانونی طوری کاپی برداری می کنند که تشخیص نسخه اصلی از نسخه کاپی آن بسیار دشوار است.

انتشار نسخه های کاپی شده هزینه کمتری دارد و با بهای پایین تر در بازار عرضه می شود و خریداران هم ترجیح می دهند به کتاب های ارزان تر روی بیاورند.

ما تا کنون نشنیده ایم که ناشران خارجی به ویژه ناشران ایرانی در این باره شکایتی از یک ناشر افغان کرده باشند اما میان دو انتشارات که هر دو متعلق به خود افغان هاست، جنجالی در همین زمینه بروز کرده است.

ماجرا از این قرار است که انتشارات عرفان، افغانستان در پنج قرن اخیر کتابی از میر محمد صدیق فرهنگ را با حروفچینی و ویرایش تازه ای چاپ کرده و این اثر از سوی همین انتشارات تا کنون بیست و یک بار چاپ شده است.

انتشارات دیگری در کابل همین کتاب را به عینه کاپی کرده و به فروش آن با قیمت پایین تر از نسخه های اصلی پرداخته است.

آقای شریعتی هم به کمیسیون بررسی تخطی ها در وزارت اطلاعات و فرهنگ شکایت برده است.

در افغانستان قانونی برای حمایت از پدیدآورندگان محصولات فرهنگی و هنری وجود دارد که احکام آن مانند احکام قانون حق تکثیر یا کاپی رایت است.

قانون حمایت حقوق مولف، مصنف، هنرمند و محقق در پنجم ماه اسد سال 1387 در شماره ی 956 جریده رسمی منتشر شده است.

این قانون همان کاپی رایت یا قانون حق تکثیر است اما با این تفاوت که در آن تنها دفاع از حق پدیدآورندگان داخلی مد نظر است.

آقای شریعتی از عدم رسیدگی منصفانه به این مسئله شکایت داشت و از وزیر اطلاعات و فرهنگ انتقاد می کرد. ما به سیدمخدوم رهین وزیر اطلاعات و فرهنگ زنگ زدیم و جریان ماجرا را از او پرسیدیم او می گفت مسئله به او به صورت دیگری توضیح داده است در حالی که اگر ادعای ناشر شاکی ثابت شود حق او تلف شده است موضوع به مراجع عدلی ارجاع خواهد شد.

فارسی تاجیکی و دری

در پی بروز نشانه هایی از تلاش برای جدا دانستن گویش های تاجیکی و دری از زبان فارسی، انجمن قلم افغانستان در کابل دو تن از استادان ادبیات فارسی دانشگاه کابل را دعوت کرد تا معلوم کنند که حقیقت امر از چه قرار بوده است.

دکتر عبدالقیوم قویم و دکتر حسین یمین در حضور جمعی از اهالی ادب شامگاه پنجشنبه در این باره در آن انجمن به سخنرانی پرداختند و با اتکا به شواهد علمی گفتند و به سوال های حاضران هم پاسخ گفتند.

آقای قویم در گفتگویی با بی بی سی تاکید کرد که تاجیکی، فارسی و دری خواهران هم اند و به ریشه واحدی تعلق دارند.

او گفت ما برای فهم زبان ایرانی یا تاجیکی نیازی به مترجم نداریم و می توانیم به راحتی کتاب های چاپ شده در ایران را بخوانیم و شاعران و نویسندگان ما هم با آثار همدیگر آشنا هستند، این ها به این معناست که این زبان ها از همدیگر جدا نیستند.

گلنور بهمن مسئول بخش فارسی در انجمن قلم، اظهار نظر در باره جدایی سه زبان از همدیگر را نوعی زهر پراگنی توصیف کرد.

قفس های طلایی صبوری

امیرجان صبوری آوازخوانی که هر از گاه علاقمندانش را غالگیر می کند، همچنان در اوزبکستان است و مشغول تولید موسیقی برای دیگران.

صبوری که تصنیف پرداز و آهنگ ساز است جبین گشاده ای نیز دارد و در دو سال اخیر بیشتر از بیست آهنگ به کسانی ساخته که تازه وارد دنیای ساز و آواز شده اند.

در یک تماس تلفنی از او پرسیدیم سرنوشت آلبوم تازه اش قفس های طلایی چه شد و چرا تا کنون به بازار نیامده است؟

آقای صبوری می گفت در اوزبیکستان شرکت تولید موسیقی ایجاد کرده و ساختن تصنیف و آهنگ برای جوانان او را بسیار مشغول می دارد و فرصتی برای رسیدن به کارهای خودش باقی نمی گذارد. او در ادامه تکه هایی از یک آهنگ را که در آن آلبوم اجرا شده خواند و گفت دلیل اصلی تاخیر در نهایی کردن کار قفس های طلایی، سختگیری های خود اوست و تا کنون چندین بار آهنگ های آن را از نو ثبت کرده اما هنوز از کیفیت آن راضی نشده است.