وزارت معارف افغانستان: نا امنی و سنت مانع تحصیل دانش آموزان است

دانش آموزان افغان حق نشر عکس getty
Image caption تهدیدهای زیادی سر راه آموزش و پرورش در افغانستان قرار دارد

وزارت معارف افغانستان می گوید هم اکنون بیش از پانصد مکتب در سراسر این کشور بنا به دلایل مختلف تعطیل است.

تعطیلی این تعداد از موسسات آموزشی باعی شده است تا حدود چهار میلیون دانش آموز افغان از تحصیل باز بمانند.

اکثر مکاتبی که تعطیل شده اند در ولایات جنوبی افغانستان، به ویژه در شماری از ولسوالی های ولایت آشوب زده قندهار قرار دارند و نا امنی و فعالیت گروه های شورشی مسلح مخالف دولت، دلیل اصلی عدم فعالیت آنها عنوان می شود.

در همانحال، مقامات وزارت معارف افغانستان می گویند که سنتها و محدودیت های فرهنگی که درس خواندن کودکان را نامناسب می پندارد، از دیگر عوامل تعطیلی این مکاتب است.

آصف ننگ، معاون وزارت معارف افغانستان، با تاکید بر اینکه خشونت و جنگ عمده ترین عامل بازدارنده تحصیل کودکان است، می گوید تهدیدهای امنیتی بیش از دوصد هزار دانش آموز را از رفتن به مکتب محروم کرده است.

قندهار و هلمند؛ نا امنی

اگرچه مقامات می گویند اخیرا شماری از مکاتب در ولایت قندهار بازگشایی شده، اما هنوز مشکلات عمده ای در این ولایت وجود دارد.

نجیب الله مجددی، رئیس معارف قندهار می گوید: "حدود دوصد و پنجاه مکتب (در قندهار) مسدود بود. اما از این جمله، تنها هفده مکتب در ولسوالی معروف بازگشایی شده است. تعداد کم و زیاد در ولسوالی های دیگر نیز بازگشایی شده است. اما هم اکنون در ولایت قندهار کمتر از دو صد مکتب مسدود است. ولسوالی های هم (در قندهار) است از جمله غورک، ریگستان، شاه ولی کوت و میانشین که در آن مکاتب کاملا بسته شده است."

حق نشر عکس getty
Image caption یک دانش آموز افغان از شیشه کلاس درسی خود به بیرون نگاه می کند

آقای مجدیی گفته است که در همکاری با بزرگان قومی، تلاش می شود تا قبل از آغاز سال جدید آموزشی، تعداد بیشتری از مکاتب در قندهار بازگشایی شود.

ولایت هلمند، در همسایگی قندهار نیز از لحاظ تعطیلی مکاتب، از ولایات آسیب پذیر شمرده می شود.

نعمت الله غفاری، نماینده مردم هلمند در مجلس نمایندگان افغانستان می گوید، نفوذ مخالفان مسلح دولت در این ولایت و رویکرد منفی آنها نسبت به مکاتب دولتی، یکی از عوامل اصلی بسته شدن مکاتب در هلمند است.

آقای غفاری می گوید: "بخش زیادی از دانش آموزان در هلمند به مکتب رفته نمی توانند و از فراگیری سواد و تعلیم محروم می مانند."

او می افزاید: "مخالفان دولت برداشت منفی از مکاتب دولتی دارند و تصور می کنند که در این مکاتب آموزشهای غیراسلامی داده می شود، از این رو با مکاتب دولتی مخالفت صورت می گیرد."

معلمان غیرحرفه ای

اما ولایات دیگری در شرق افغانستان هستند که به گفته مسئولان، تهدیدهای امنیتی در آن بسیار جدی نیست، و عوامل دیگری باعث مسدود ماندن یا غیر فعال بودن مکاتب می شود.

نادرخان کتوازی، نماینده پکتیا در مجلس نمایندگان افغانستان می گوید که در ولایت او، کمبود معلمان حرفه ای، دلیل اصلی تعطیلی مکاتب است.

او می گوید: "به نظر من در پکتیا یکی از مشکلات اصلی کمبود معلم است. در صورتیکه معلمان حرفه ای از سوی وزارت معارف استخدام شوند، به دانش آموزان زمینه آموزش فراهم می شود. آنجا (پکتیا) از سوی مخالفان و طالبان فشار یا ممانعت جدی وجود ندارد."

یکی دیگر از انتقادهایی که متوجه وزارت معارف افغانستان است، عدم نظارت بر حضور معلمان در مکتب است.

حق نشر عکس Getty
Image caption شماری از مکاتب در افغانستان ساختمان ندارد و دانش آموزان در فضای باز درس می خوانند

گزارشهایی وجود دارد که در برخی مناطق، وزارت معارف معلمان را استخدام کرده اما آنها با وجود دریافت حقوق، برای تدریس به مکتب نمی روند.

حمایت مردم

وزارت معارف افغانستان بخشی از این انتقادات را می پذیرد، اما می گوید که برای رفع این مشکلات تلاش می کند.

مقامات این وزارت گفته اند که براساس برنامه پنج ساله توسعه معارف، قرار است افراد بیشتری آموزش های حرفه ای معلمی دریافت کرده و به مناطق مختلف افغانستان برای تدریس اعزام شوند.

علاوه بر این، وزارت معارف افغانستان می گوید که همکاری های گسترده ای را برای حفاظت از مکاتب با مردم محل و بزرگان قومی آغاز کرده اند.

آصف ننگ، معاون این وزارت می گوید که ایجاد شوراهای حمایت از معارف در ولایات مختلف افغانستان، یکی از برنامه ها در این زمینه بوده که به گفته او، تا حالا با کمک این شوراها، دهها مکتب بازگشایی شده است.

براساس آمار رسمی، حدود چهارده هزار مکتب در سراسر افغانستان فعال است که بیش از هشت میلیون دانش آموز در آن درس می خوانند.

مطالب مرتبط