'افغانها خواستار مداخله دادگاه بین المللی کیفری هستند'

یک ویرانه برجا مانده از جنگ در کابل حق نشر عکس AP
Image caption یک ویرانه برجا مانده از جنگ: چالشهای زیادی سر راه رسیدگی به جنایات جنگی افغانستان وجود دارد

یک هیات مشترک از فعالان صلح بین المللی که به افغانستان رفته اند، از تلاشها برای مداخله دادگاه بین المللی جنائی (کیفری) در حوادث جاری در افغانستان حمایت کرده اند.

این هیات که متشکل از کارشناسانی از کشورهای آمریکا و ایتالیا است، با شعار "خشونت، جنگ و تروریسم بس است" به افغانستان رفته و با اعضای جامعه مدنی، نهادهای دفاع از حقوق بشر و قربانیان جنگ در این کشور دیدار کرده اند.

آنها می گویند که در جریان بازدید از افغانستان متوجه شدند که تمایل زیادی برای رسیدگی دادگاه بین المللی جنائی، به جنایات جنگی در افغانستان وجود دارد.

فلاویو لوتی، از اعضای ارشد این هیات که عضو نهاد موسوم به "میزگرد صلح" است می گوید، کمک به رسیدگی به جنایات جنگی در افغانستان و تقویت نهادهای جامعه مدنی این کشور از وظایف مهم جامعه جهانی است که باید انجام شود.

او می گوید: "ما نه تنها از مداخله فوری و تاثیرگذار دادگاه بین المللی جنائی حمایت می کنیم، بلکه خواهان ایجاد یک تغییر عمیق و بنیادی در شیوه نگرش نسبت به این بحران و وضعیت هستیم. ما به جامعه جهانی پیشنهاد می کنیم که به نظریات قربانیان گوش دهند و باور داریم که اگر می خواهیم واقعا مشکل را حل کنیم، این آغاز کار است."

نهاد حقوق بشر و دموکراسی افغانستان که با این هیات دیدار کرده می گوید که زمینه سازی برای مداخله دادگاه بین المللی جنائی در مسایل افغانستان، از خواستهای اصلی آنها بوده است.

خداداد بشارت، مسئول اجرایی این نهاد به بی بی سی گفت: "دادگاه بین المللی جنائی به صراحت می تواند به افغانستان بیاید و عملا تحقیقات خود را در مورد جنایات جنگی آغاز کند و این چیزی بود که در گفتگو با هیات صلح مطرح کردیم."

Image caption این هیات می گوید از مداخله دادگاه بین المللی جنائی حمایت می کند

آقای بشارت می افزاید: "ما به دنبال این هستیم که دوستان بین المللی حداقل در این راستا ما را یاری برسانند و به ویژه دادگاه بین المللی جنائی در قبال رسیدگی به جنایات جنگی ما را همکاری کند و دوست داریم که در این زمینه دادخواهی بیشتر صورت گیرد."

عدالت انتقالی

افغانستان مدتهاست که برنامه ای زیر نام "عدالت انتقالی" راه اندازی کرده است که مستندسازی جرایم جنگی در افغانستان بخش اصلی آن است.

اما شرایط شکننده سیاسی در افغانستان، عملا مانع از پیگیری جدی این برنامه شده است.

علاوه بر این، نهادهای دخیل در این برنامه می گویند که بخش اعظمی از گروه ها و چهره های که در جنگهای افغانستان درگیر بوده و به اجرای جنایات جنگی متهم هستند، هم اکنون پست های مهمی در دولت دارند.

فعالان حقوق بشر در افغانستان می گویند، علاوه بر گروه های داخلی افغانستان و گروه های مسلحی چون طالبان و حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار، سربازان کشور های خارجی که در این کشور برای مبارزه با تروریسم مستقر شده اند نیز مرتکب جنایات جنگی شده اند.

نهاد های مدنی در افغانستان تاکید دارند که نیروهای بین المللی مستقر در افغانستان که در کشتار غیرنظامیان دست داشته اند نیز بررسی شود.

ویدا احمد، مسئول "نهاد اجتماعی دادخواهان افغان" می گوید: "کشورهایی که به رهبری آمریکا به افغانستان آمده اند، خود آنها جنایت می کنند و تحت نام اینکه طالبان را می کشیم، یک کودک شش ماهه یک خانواده را می کشند."

خانم احمد افزود: "ما می خواهیم مردم آمریکا بر دولت خود فشار وارد کنند تا از تلفات غیرنظامیان جلوگیری شود."

در ده سال گذشته نهاد های مدنی و دولت افغانستان در مورد، چگونگی برخورد با گذاشته، توافق نظر نداشته اند و دولت افغانستان نیز تاکید داشته است که بررسی حوادث خونین گذشته افغانستان، این کشور را به سوی بی ثباتی، جنگ داخلی و خشونت و خونریزی های دیگر می برد. اما نهاد های مدنی تاکید دارند که ادامه وضعیت کنونی، سبب نقض گسترده حقوق بشر می شود.