سفر کرزی به هند؛ چرا پاکستان نگران است؟

حامد کرزی و من موهان سینگ حق نشر عکس AP
Image caption سفر آقای کرزی به هند به نگرانی پاکستان دامن زده است

حامد کرزی رئیس جمهوری افغانستان در میان بحران بی‌اعتمادی بین دولت او و دولت پاکستان، به همسایه جنوبی خود خاطر جمعی داد که گسترش رابطه افغانستان و هند به هیچ‌ صورت به ضرر پاکستان نخواهد بود.

با اینهمه، با توجه به سابقه بدبینی پاکستان نسبت به هر نوع ارتباط نزدیک کابل و دهلی‌نو، مقامات پاکستانی بیش از هر چیز دیگر نسبت به دو مورد احساس نگرانی می کنند: سهم گیری بیشتر هند در آموزش نیروهای امنیتی افغانستان و حمایت افغانستان از عضویت دائمی هند در شورای امنیت سازمان ملل متحد.

حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان، و من‌موهان سینگ، نخست‌وزیر هند در دیدارشان در دهلی، به این دو مورد اشاره داشتند.

در پیمان استراتژیکی که میان افغانستان و هند امضا شد، طرف افغان موافقت کرده است که مربیان هندی در آموزش نیروهای امنیتی افغانستان سهم داشته باشند.

پاکستان بارها پیشنهاد مشابهی را با دولت افغانستان مطرح کرده، اما هر بار پاسخ منفی شنیده بود.

شاه ‌محمود قریشی، از رهبران حزب حاکم و وزیر خارجه پیشین پاکستان به بی‌بی‌سی فارسی گفت که این رفتار دولت افغانستان هوشمندانه نیست.

آقای قریشی می گوید: "پاکستان به دفعات پیشنهاد داده که نیروهای افغان را آموزش بدهد. دلیل منطقی هم برایش داریم. ما همسایه تان (افغانستان) هستیم. زبان مشترک داریم. نزدیکی‌های مذهبی و فرهنگی داریم. بنابر آن، ما می‌توانیم برادران افغان خود را آموزش بدهیم. این تمایل هنوز هم هست. نگرانی پاکستان این است که چرا افغانستان پیشنهاد ما را نپذیرفت."

جواب این دغدغه دولتمردان پاکستان را بدون شک می‌توان در حساسیت‌های ضدپاکستانی در افغانستان جستجو کرد.

بسیاری از گروه‌های سیاسی در افغانستان و اخیرا حتی رئیس جمهوری این کشور علنا پاکستان را طرف اصلی معمای پیچیده ناامنی و شورش در افغانستان دانسته و باور دارند که شورشیان اسلام‌گرا به نیابت از سوی دست کم نهادهایی در حکومت پاکستان در افغانستان سلاح برداشته‌اند.

هر چند مقامات پاکستانی با تاکید فراوان، حمایت از افراطیون مسلح در افغانستان را اتهامی بی اساس خوانده اند، اما طبیعی است که از نظر مقامات افغان، پذیرش پیشنهاد آموزش ارتش افغانستان توسط مربیان پاکستانی، اقدامی با پی‌آمدهای ناخوش‌آیند محسوب شود.

حق نشر عکس AP
Image caption پاکستان تمایل دارد در آموزش نیروهای افغان سهم داشته باشد

از سوی دیگر، پاکستان با تمام نیرو به دنبال حفظ آنچه توازن قوا در منطقه می‌خواند است.

تحلیلگران مسائل این کشور باور دارند که اگر اسلام‌آباد گروه‌های افراطی را به کار می‌گیرد، این اقدام هم در این راستا صورت می‌گیرد.

در واقع، می توان گفت که اصلی‌ترین دلیل تلاش پاکستان برای دستیابی به قدرت هسته‌ای هم حفظ توازن قوا بوده است.

هند که پیش از پاکستان به سلاح‌های هسته‌ای دست یافته است، اکنون با رشد اقتصادی قابل توجه، نزدیکی به غرب و ایفای نقشی بزرگتر در منطقه، هوای عضویت دایم شورای امنیت را در سر می پروراند که در صورت تحقق، بدون شک اوضاع را به سود رقیب دیرینه پاکستان رقم خواهد زد.

در این میان، رئیس جمهوری افغانستان از این تلاش هند رسما حمایت کرده است.

وزیر خارجه سابق پاکستان با توجه به چنین تحولاتی، به حساسیت‌های موجود بین کشورش و هند اشاره می‌کند و می‌گوید که در این بین افغانستان باید هوشمندانه گام بردارد.

او می گوید: "ما با هند مسائل حل‌نشده معینی داریم. افغانها باید احساسات ما را درک کنند. همانطور که ما احساساتشان را درک می‌کنیم. پاکستان نگرانی‌ دارد و اگر افغانها به آن توجه نکنند، کار هوشمندانه‌ای نکرده‌اند."

به نظر می رسد که مقامات افغان به این حساسیت ها بی توجه نبوده اند و رئیس جمهوری افغانستان در سفر اخیر به هند دوستی با پاکستان را شبیه دوستی دو برادر جدایی ناپذیر خواند و بر اهمیت آن تاکید ورزید.

دولت افغانستان بارها تلاش کرده است به همسایگانش اطمینان بدهد که هیچ کشوری از خاک این کشور علیه همسایه های دیگر استفاده نخواهد کرد.

اما در این سوی مرز در پاکستان به نظر نمی‌رسد که این حرف‌ها، اطمینان جانب پاکستان را فراهم کرده باشد.

مطالب مرتبط