مرگ یک تبعه تاجیک در زندان پل چرخی افغانستان

حق نشر عکس AP
Image caption حسن آتره‌یف در زندان پل چرخی افغانستان درگذشته است

حسن آتره‌یف، یک تبعه 59 ساله تاجیکستان که به اتهام جاسوسی توسط مقامات افغان بازداشت شده بود، در زندان پل چرخی کابل درگذشته است.

بنا به اطلاع شرکت هواپیمایی “کام ایر” افغانستان، شب گذشته یک هواپیمای این شرکت تابوت حسن آتره‌یف را از کابل به شهر دوشنبه انتقال داده است.

حسن آتره‌یف، شیرینبیک اسکندراف و یکاو سا، سه تبعه تاجیکستان که برای انجام فعالیتهای تجاری به افغانستان رفته بودند، 28 ژوئیه سال 2008 در شهر کابل به اتهام جاسوسی برای سرویسهای امنیتی روسیه و تاجیکستان بازداشت شده بودند.

اما از این میان شیرینبیک اسکندراف، ساکن شهر دوشنبه، در ماه ژوئن سال جاری با درخواست رئیس جمهوری تاجیکستان و دستور حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان، از زندان آزاد شد.

به گفته آقای اسکندراف، حسن آتره‌یف مهندس یک شرکت ساختمانی در شهر دوشنبه بوده و به منظور بستن قرارداد با شرکتهای ساختمانی افغانستان به کابل رفته بود. خود آقای اسکندراف به عنوان ترجمان این تاجر تاجیک را همراهی می‌کرد.

آقای اسکندراف گفت که در 40 روز اول بازداشت نهادهای امنیتی افغانستان اتباع تاجیک را به جاسوسی و سپس، به تلاش برای انتقال مواد خام هسته‌ای متهم کرده و بدون محاکمه دادگاهی روانه زندان پل چرخی کرده‌اند.

آزادی آقای اسکندراف از زندان پل چرخی با مداخله امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان صورت گرفته است. مونسه شیرینبیک، دختر آقای اسکندراف، روز 1 ژوئن سال جاری هنگام ملاقات آقای رحمان با جوانان از او خواسته است که به آزادی پدرش مساعدت کند.

به گفته شیرینبیک اسکندراف، در اوایل ماه ژوئن سال جاری پرونده او دوباره از جانب کمیته امنیت ملی افغانستان بازرسی شده و سپس، او با دستور پرزیدنت کرزی از زندان آزاد شده است.

وی می‌گوید که هنگام خیرباد با حسن آتره‌یف وضع سلامتی او وخیم بوده و بر اثر فشار خون دو چشمش نابینا شده بود. او خروج این بیماری را به شرایط بد زندان پل چرخی و محرومیت آقای آتره‌یف از کمکهای پزشکی مربوط می‌داند.

شیرینبیک اسکندراف همچنین از سفارت تاجیکستان در شهر کابل انتقاد کرد که با وجود درخواستهای مکرر این سه تبعه بازداشت شده تاجیک در افغانستان کارمندان آن به آزادی آنها کمک یا از حقوق این افراد حمایت نکرده‌اند.

آقای اسکندراف گفت، وضع سلامتی یکاو سای 75 ساله، تبعه کره ای تبار تاجیکستان و ساکن شهر چکالوفسک نیز که در این زندان به سر می‌برد، وخیم بوده و او نمی‌تواند مستقللانه حرکت کند.

در همین حال، تیمور آتره‌یف، برادر حسن آتره‌یف گفت که از سفر برادرش به شهر کابل و زندانی شدن او اطلاعی نداشته و تنها در سال جاری پس از دعوت شدن به کمیته امنیت ملی تاجیکستان و در صحبت با بازرسان از این قضیه آگاه شده است.

به گفته تیمور، برادرش در شهر دوشنبه تنها زندگی می‌کرد و چند سال قبل دختر وی با خانواده‌اش به روسیه کوچ بسته بود.

با وجود تلاشهای مکرر ما نتوانستیم با سفارت تاجیکستان در افغانستان تماس بگیریم و در باره تعداد عمومی اتباع تاجیک در زندانهای افغانستان اطلاع پیدا کنیم.

در همین حال، محمدحسن امان، کنسول سفارت افغانستان در شهر دوشنبه گفت که حالا در زندانهای افغانستان حدود 10 تن از شهروندان تاجیکستان برای ارتکاب جرایم مختلف از جمله اعمال تروریستی، به سر می‌برند.

آقای امان گفت که سرنوشت این افراد در جریان مذاکرات آینده هیئتهای تاجیکستان و افغانستان در باره استرداد شهروندان زندانی به کشورهای همدیگر روشن خواهد شد.

در سال گذشته در پی چنین مذاکرات حدود 200 تبعه زندانی افغان از تاجیکستان به کشورشان استرداد شدند. از افغانستان نیز هشت تبعه زندانی تاجیک به کشور خود بازگشتند.

او گفت دو سال قبل یک تبعه تاجیک به اتهام انجام حمَلات انتهاری و تروریستی در شهر کابل بازداشت و به اعدام محکوم شده بود. اما تا حال این حکم به مورد اجرا ندرامده است.

ضمناً، موافقتنامه استرداد زندانیان میان تاجیکستان و افغانستان در ماه نوامبر سال 2009 از سوی پارلمانهای هر دو کشور تصویب شده است.