می توان به نتایج مثبت کنفرانس استانبول امیدوار بود؟

حق نشر عکس Reuters
Image caption ترکیه سعی دارد با استفاده از روابط خوب با افغانستان و پاکستان، برای بهبود روابط این دو کشور استفاده کند

کنفرانس استانبول در باره افغانستان با شرکت بیست و هفت کشور فرصت تازه برای تشویق کشور های منطقه به همگرایی و همکاری های بیشتر با افغانستان برای برقراری صلح و ثبات در این کشور است.

تلاش ترکیه با برگزاری نشست استانبول این است که حداقل بتواند تعهد همکاری ولو نه چندان قوی کشور های منطقه را در قبال امنیت افغانستان به دست بیاورد.

دولتمردان ترکیه هم مانند دولت افغانستان به این نظر اند که همگرایی منطقه ای می تواند راه های رسیدن به یک صلح پایدار در افغانستان را سریعتر کند.

اما آنچه هنوز به عنوان مانع بزرگ بر سر راه برقراری ثبات در افغانستان تلقی می شود، دیدگاه ها، سیاست ها و منافع متفاوت کشور های منطقه و بخصوص پاکستان و ایران در باره مسایل افغانستان است.

سیاست های بسیاری از کشور های منطقه در افغانستان براساس روابط این کشور ها با ایالات متحده آمریکا و یا هم برخی از کشور های قدرتمند منطقه ای شکل گرفته است.

پاکستان به دلیل حضور قوی رقیب خود، هند، در افغانستان همواره تلاش کرده با کمک به شورشیان، دولت افغانستان را تحت فشار قرار دهد.

نتیجه این گونه فشار ها هم ایجاد بی اعتمادی و تیرگی روابط بین پاکستان و افغانستان است که امروز ما شاهد آن هستیم.

تنش در روابط این دو کشور بخصوص پس از کشته شدن برهان الدین ربانی رئیس شورای عالی صلح افغانستان به اوج خود رسید. دولت افغانستان اعلام کرد که دیگر به جای گفت و گو با طالبان با حامیان این گروه یعنی پاکستان می خواهد مذاکرات صلح را به پیش ببرد.

ترکیه با توجه به نفوذی که در این دو کشور دارد، در پنج سال گذشته تلاش کرده با میانجیگری کاری برای بهبود روابط این دو کشور انجام دهد.

رئیس جمهوری ترکیه موفق شد ششمین نشست روسای جمهوری افغانستان و پاکستان و اولین نشست این دو رهبر پس از کشته شدن آقای ربانی را روز سه شنبه میزبانی کند.

این نشست شاید بتواند قدمی باشد در کاهش تنش ها بین افغانستان و پاکستان ولی در شرایط کنونی هرگز کافی نیست که پاکستان را به دست برداشتن از همکاری با شورشیان وادار کند.

ایران هم شدیدا نگران حضور گسترده نظامی دشمن سرسخت خود آمریکا در خاک همسایه شرقی خود است. در چند سال گذشته ایران توانسته که سیاست دوگانه خوبی را موفقانه به پیش ببرد.

ایران از یکسو از دولت به رهبری حامد کرزی در افغانستان حمایت کرده است و از سویی دیگر متهم شده که با کمک به شورشیان به نیرو های آمریکایی و متحدانش در افغانستان می خواهد ضربه بزند.

عبدالله گل رئیس جمهوری افغانستان در مراسم افتتاحیه این کنفرانس، گفت حل بحران کنونی افغانستان نیازمند همکاریهای صادقانه کشور های جهان و همسایه است.

در آنچه آقای گل می گوید یعنی نیاز به یک همکاری صادقانه برای عبور افغانستان از بحران کنونی شکی نیست اما با توجه به واقعیت های سر سخت و منافع متضاد کشور ها در افغانستان، بسیار بعید به نظر می رسد که نشست های مثل نشست استانبول، کشور های منطقه را به این ساده گی بتواند به همکاری صادقانه با افغانستان وادار کند.

اما در هر حال دولت ترکیه امیدوار است که دستاورد های نشست استانبول بتواند برای برگزاری موفقانه اجلاس بن دوم کمک کند.

قرار است اجلاس بن دوم پنجم ماه دسمبر در آلمان برگزار شود. اجلاسی که قرار است خطوط اساسی همکاری های جهان با افغانستان پس از خروج نیروهای غربی و آمریکا از افغانستان در آن، مشخص خواهد شد.

مطالب مرتبط