چرا لویه جرگه کابل برای افغانستان مهم است؟

لویه جرگه حق نشر عکس .
Image caption بیش از دو هزار نفر از سراسر افغانستان در کابل جمع شده اند

حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان، بیش از دو هزار نفر از بزرگان قومی و متنفذین محلی را از سراسر افغانستان در کابل جمع کرده تا با آنها در مورد دو مسئله حیاتی که افغانستان با آن روبروست، مشوره کند: یک؛ رابطه درازمدت افغانستان با آمریکا و دو؛ مصالحه با گروه های مسلحی که امنیت افغانستان را در حداقل هشت سال اخیر و با موجودیت ده ها هزار سرباز بین المللی، به چالش کشیده اند.

این نشست، در شرایط عادی برگزار نمی شود. تهدیدهای امنیتی در برابر آن بسیار جدی است و مخالفت های سیاسی، از احزاب و جبهه های مقتدر سیاسی گرفته تا مخالفت های که در درون پارلمان افغانستان نسبت به آن وجود دارد، گسترده بوده است.

با این هم، رئیس جمهور کرزی خطرات بسیاری را قبول کرده و صدها متنفذ قومی را به کابل دعوت کرده است؛ مسئله ای که نشان می دهد برگزاری چنین نشستی، در شرایط کنونی، برای آقای کرزی از اهمیت بسیاری برخوردار است.

افغانستان در آستانه پایان ماموریت نظامی ناتو قرار دارد و تلاش برای جلب حمایت جامعه بین المللی پس از سال ۲۰۱۴، زمانی که ناتو به حضور نظامی خود در افغانستان پایان می دهد، از برنامه های سرنوشت ساز برای افغانستان است.

پیمان استراتژیک و نقش آمریکا

دولت افغانستان در ماه های اخیر، یک پیمان استراتژیک با هند، امضا کرده و همزمان، از تلاش برای امضای تفاهم نامه های مشابه با کشورهای نظیر بریتانیا و فرانسه و همچنین سازمانهای چون ناتو و اتحادیه اروپا خبر داده است.

رنگین دادفر اسپنتا، مشاور امنیت ملی افغانستان در جلسه پارلمان گفت که متن های پیشنهادی برای این تفاهم نامه ها، هم اکنون در وزارت خارجه افغانستان در دست بررسی است.

اما چه چیزی باعث شده که امضای پیمان استراتژیک با آمریکا، بیشتر از پیمانهایی که قرار است با کشورها و سازمانهای دیگر بین المللی امضا شود، جلب توجه کند؟

آمریکا از زمان آغاز تهاجم نظامی به افغانستان در اواخر سال ۲۰۰۱، جنگ بین المللی علیه تروریسم را رهبری کرده است و شاید دور از حقیقت نباشد که اگر بگویم سایر کشورهای عضو ناتو، با دل گرمی حضور آمریکا در افغانستان، به این کشور نیرو فرستادند.

حالا، در شرایطی که ناتو و کشورهای عضو، روی چگونگی تامین روابط خود با افغانستان پس از سال ۲۰۱۴ تصمیم می گیرند، بدون شک برای این کشورها مهم است بدانند که آمریکا چگونه روابطی با افغانستان برقرار می کند.

برای سنجش این امر، نیاز است تا جزئیات پیمان استراتژیک آمریکا با افغانستان روشن شود و اینکه این پیمان دارای کدام ابعاد خواهد بود و چه پیامی برای افغانستان و منطقه خواهد داشت.

حق نشر عکس Getty
Image caption شک و تردیدها در مورد توانایی نیروهای امنیتی افغانستان وجود دارد

این مسئله، حتی بر فضای اجلاس "بن" که قرار است ماه آینده در مورد آینده افغانستان برگزار شود نیز تاثیر خواهد داشت.

همسایه ها و نگرانی منطقه ای

برای همسایه های افغانستان، مسئله ایجاد پایگاه های دائمی آمریکا در افغانستان که احتمالا شامل پیمان خواهد بود، یکی از موارد جدی قابل نگرانی است، کشورهای که هر کدام برنامه خود را برای منطقه دارند و هرنوع رابطه دراز مدتی که بین افغانستان و آمریکا تعریف شود، برای آنها و برنامه های منطقه ای شان مهم است.

اگرچه هنوز آمریکا رسما تائید نکرده که خواستار ایجاد پایگاه های دائمی در افغانستان است، اما این مسئله بارها از سوی مقامات افغان، از جمله شخص رئیس جمهور کرزی مطرح شده است.

همسایه های افغانستان، حضور دائمی آمریکا در این کشور را به عنوان خار‌چشمی برای خود می بینند و حاضر نیستند ناظری در چهره آمریکا در نزدیکی خود داشته باشند.

این نگرانی ها تا حدی است که مسئولان برگزاری لویه جرگه – نشست بزرگ افغانها – در کابل واضحا گفته اند که حلقاتی در کشورهای همسایه افغانستان، برای برهم زدن این جرگه تلاش کرده اند.

شماری از احزاب و ائتلاف های سیاسی در افغانستان نیز با امضای این پیمان مخالف هستند و آن را گامی در راستای "مستعمره" شدن افغانستان می دانند.

اما دولت افغانستان با وجود این همه مخالفت ها و آنچه که "سنگ اندازی" ها تعبیر می شود، تاکید داشته که امضای پیمان استراتژیک با آمریکا، برای افغانستان حیاتی است.

افغانستان هنوز از نظر توانایی های امنیتی و نظامی و همچنین برنامه های درازمدت سیاسی، ضعیف است و تحلیلگران باور دارند که تلاش این کشور برای ایجاد همکاری درازمدت با آمریکا، حداقل سودی را که برای این کشور می رساند، کوتاه کردن دست همسایه های افغانستان از مداخله در امور این کشور پس از خروج ناتو از افغانستان خواهد بود.

مطالب مرتبط