روزنامه های کابل: یکشنبه، ۲۹ عقرب

روزنامه های چاپ کابل پس از تعطیلات چند روزه در این شهر به دلیل برگزاری لویه جرگه سنتی، به بررسی و تحلیل قطعنامه پایانی این جرگه پرداخته اند.

حدود دو هزار تن از ریش سفیدان و متنفذان اجتماعی از سراسر افغانستان در پی چهار روز بحث و گفتگو در این جرگه، با صدور قطعنامه ۷۶ ماده ای، از بستن پیمان استراتژیک با آمریکا، ایجاد تاسیسات نظامی آمریکا در افغانستان و مصالحه با طالبان حمایت کردند.

هشت صبح این قطعنامه را حاوی "پیامی برای همسایگان" افغانستان دانسته و نوشته که موضوعهای مطرح شده در آن "فراتر از تصور" است. روزنامه افزوده که، قبلا تصور بر این بود که ممکن است جرگه به دلیل نفوذ همسایگان در میان اعضای جرگه نتواند در مورد پیمان راهبردی با آمریکا به نتیجه ای قاطع برسد.

به نظر سرمقاله نویس هشت صبح، "مهندسی خوب در کمیته های کاری و مدیریت اعضای جرگه" باعث شد که جرگه در مسیری حرکت کند که انتظارات حکومت افغانستان و هم‌پیمانان آن برآورده شود و در نتیجه قطعنامه پایانی جرگه، "پیام روشنی به نشانی همسایگان ارائه کرد".

هشت صبح معتقد است که حمایت جرگه از ایجاد تاسیسات نظامی آمریکا در مناطق مرزی افغانستان و حمایت آمریکا از افغانستان در صورت حمله کشور سومی به این کشور، پیام صریحی به همسایگان است. نویسنده افزوده که ایران و پاکستان علی رغم انتظار مردم افغانستان در ده سال گذشته در روش و رفتار خود هیچ تغییری نیاوردند.

این روزنامه باور دارد که حمایت اعضای جرگه از بستن پیمان استراتژیک با آمریکا، بیشتر ناشی از "ناگزیری" افغانها در مورد "مداخله های" همسایگان افغانستان بوده است. هشت صبح افزوده که همسایگان افغانستان با ادامه مداخلات خود برای پیمان راهبردی میان افغانستان و آمریکا زمینه سازی کردند.

روزنامه افغانستان این پرسش را مطرح کرده که برگزاری لویه جرگه سنتی برای حامد کرزی چه سودی داشته است. به باور نویسنده، او می تواند از این جرگه به عنوان حمایت عموم مردم از نظرات خود در پیمان استراتژیک با آمریکا و همچنین کنفرانس بن دوم استفاده کند.

محمد رضا هویدا در این مطلب معتقد است که مهمترین بخش جرگه سخنرانی خود رئیس جمهوری بود که او در آن به موضوعهای چالش برانگیز در باره رابطه با آمریکا اشاره کرد - ایجاد تاسیسات نظامی آمریکا در افغانستان، توقف عملیات شبانه آمریکاییها و روابط با کشورهای همسایه.

مدیر مسئول روزنامه افغانستان افزوده که این مسائل، همانگونه که پیش بینی می شد، در قطعنامه پایانی جرگه هم مطرح شده، ولی استقبال آقای کرزی از آن به عنوان "نظر ملت" با نظر اعضای پارلمان، که می گویند هر موافقتنامه ای قانونا باید از تصویب آنها بگذرد، متضاد است.

سرمقاله نویس افغانستان در ادامه بحثها و مشورتهای اعضای جرگه در باره مصالحه با طالبان، که دومین موضوع مورد بحث آنها بود، در "سطح مسائل کلی" باقی ماند و آنها کمتر وارد جزئیات این مساله شدند. به نظر نویسنده، آنچه در پیشنهادهای جرگه مطرح شده، نمی تواند راهکاری در زمینه مصالحه باشد.

اراده قعطنامه پایانی جرگه را "کپی سیاستهای دولت" خوانده و نوشته است که چیز تازه ای در این قعطنامه دیده نمی شود و موضوعهایی که در آن آمده "تکرار گفته های کلیشه ای مقامهای بلندپایه و شخص رئیس جمهوری است که در گذشته بارها بر آنها تاکید کرده اند".

به نظر سرمقاله نویس اراده، آن چه که در این قعطنامه اهمیت دارد، تعیین حدود و ثغور حضور نیروهای آمریکایی در افغانستان و موضوع واگذاری فرماندهی عملیات علیه شورشیان به ارتش افغانستان در این کشور است که یادآوری بر این موضوعها لازم هم بوده است.

به عقیده اراده، بسته شدن زندانهای مربوط به نظامیان خارجی و توقف عملیات شبانه به وسیله این نیروها هم از مسائل عمده ای است که در این قعطنامه آمده است و پیش از آن آقای کرزی هم در سخنرانی خود بر آن تاکید کرده بود، به نوشته روزنامه، اما فرمانده نیروهای ناتو با توقف عملیات شبانه مخالفت کرده است.

اما روزنامه ماندگار برگزاری جرگه را "جنگ با قانون و قتل دموکراسی" خوانده و احمد ولی مسعود، رئیس بنیاد مسعود در این مطلب نوشته که در این جرگه بیشتر افراد "وابسته به حکومت" گرد هم آمدند تا رابطه ملت افغانستان را با آمریکا رقم بزنند.

ولی به نظر نویسنده، حضور آنها در این جرگه در واقع تنها یک "همایش تلویزیونی" بوده که اعضای جرگه حتی یک روز اصلا موضوعی برای بحث نداشته و محتوای سندی که آنها در باره آن گفتگو کردند، اصلا تا زمان "توافق تلویزیونی" بر سر آن، در نزد عده ای "افراد خاص محفوظ" بوده است.

تعبیر آقای مسعود این است که جرگه "سناریوی خودساخته"ای است که دستگاه حاکم آن را با "طمطراق" و "شعارهای اغفال کننده، عصبیت برانگیز و نامفهوم رئیس دولت" برگزار کرد. به باور نویسنده، دستگاه حاکم با تلاش برای "تمرکز قدرت" و استفاده از جرگه به عنوان "ابزار فراقانونی" بر حقوق مردم تصرف می کند و از جانب مردم سخن می گوید. مقاله نویس ماندگار در ادامه هشدار داده که بیش از این "موقع دادن به دستگاه حاکم" ساختارهای قانونی در کشور تخریب خواهد شد و استفاده "نامشروع از قانون" به وسیله این دستگاه "افغانستان را به تباهی" خواهد کشاند. احمد ولی مسعود تاکید کرده که حالا باید در باره "جایگزین این دستگاه برنامه ریزی کرد".

چراغ در عنوان سرمقاله شماره امروز خود نوشته است: "آمریکا از تو کمک، حمایت و خون، از ما خوردن، خوابیدن و غریدن". روزنامه اما در متن سرمقاله خود نوشته که قعطنامه پایانی جرگه فهرستی از تقاضاهای اهانت آمیز به هر دو ملت بود که بیشتر به "ناز یک کودک" شباهت داشت تا "غریدن یک شیر در جنگل".

اشاره کنایه آمیز نویسنده به اظهارات آقای کرزی در مراسم افتتاحیه جرگه است که او در آن مردم افغانستان را "شیر" خواند و از اعضای جرگه خواست که در باره روابط استراتژیک "میان شیر و آمریکا" به دولت افغانستان مشورت دهند. چراغ معتقد است موضوع "همسایه هراسی" "گفتمان غالب" در مذاکرات اعضای جرگه بوده است. روزنامه تاکید کرده که درست است که همسایگان افغانستان "جفاهایی در حق افغانستان کرده اند که کمتر نظیر داشته" اما این امر بدان معنا نیست که ما علیه همسایگان خود از او دادخواهی کنیم.

اما روزنامه دولتی انیس جرگه را نماینده وحدت نظر مردم افغانستان دانسته و نوشته که اعضای جرگه در پی چهار روز "گفتگوهای داغ" در باره موضوعهای حیاتی برای مردم افغانستان به توافقاتی در باره ارائه مشورتهایی به دولت افغانستان دست یافتند.

به باور این روزنامه، نظام سیاسی افغانستان در شرایط کنونی به شدت نیازمند حمایت و مشورتهای مردم در باره مسئولیتها و اولویتهای کاری خود بوده است و دولت با برگزاری این جرگه به این هدف خود دست یافت.

انیس ابراز امیدواری کرده است که دولت افغانستان بر اساس پیشنهادهای اعضای جرگه بتواند که در مورد مصالحه با شورشیان و تامین امنیت و صلح پایدار در کشور به نتایجی دست یابد.

مطالب مرتبط