مجله فرهنگی: بازتاب خرافه پرستی در جنجال بر سر یک عدد

Image caption در یک گردهمایی در مرکز افغانستان نسبت به رسمیت بخشیدن به خرافه پرستی در یک نشست مهم سیاسی اعتراض شد

در مجله فرهنگی هفته به بازتاب جنجالها بر سر عدد ۳۹ در میان فرهنگیان افغانستان پرداخته ایم. چند و چون فستیوال بین المللی موسیقی جاز در لندن و ۹۰ سالگی کتابخانه عامه هرات از دیگر مطالب این مجله است.

اخیراً لغو کمیته شماره ۳۹ در لوی جرگه سنتی افغانستان، به دلیل برداشتهای منفی درباره این عدد، بحثها را به میان اهل قلم و رسانه ها نیز بر سر ریشه های باورهای خرافی در جامعه افغانستان کشیده است. این که جایگاه ذهنیتهای خرافی در این جامعه چیست و چرا گروهی از نخبگان آن در یک نشست سیاسی مهم به چنین باورهای عامیانه ای رسمیت بخشیده اند.

در این شماره مجله فرهنگی خواهیم دید که جوانان و تحصیلگردگان افغانستان در این باره چه دیدگاهی دارند، بازتاب این رویداد در میان مردم در مناطق مختلف چه بوده، و فعالان شبکه های اجتماعی چه واکنشی دراین باره نشان داده اند.

گفتنی است که بخشی از باورهای خرافی در گذشته به باور غیر علمی به نجوم و اختربینی باز می گردد. یونس بخشی رییس موسسه نجوم افغانستان طی گفتگویی کوتاه با ما گفت که چنین باورهایی محدود به جامعه افغانستان نیست و در جوامع پیشرفته نیز چنین می توان اشکال مختلف آن را مشاهده کرد.

نبی خلیلی، روزنامه نگار و مدیر یک مرکز آموزشی-فرهنگی در کابل بر این باور است که موج اطلاع رسانی و پیشرفت در عرصه های آموزشی در دهه های اخیر، عامل مهمی در ارتقای علمی جامعه افغانستان بوده، و از این رو بسیاری از مردم عادی از ابراز حساسیت در مورد یک عدد، که در لویه جرگه پیش آمد، به تمسخر می نگرند، اما با این وصف در برخی در چنبره ذهنیتها گرفتارند.

Image caption شعار گردهمایی این بود که زن ستیزی بی ناموسی است و نه عدد 39

شاید موید همین موضوع گردهمایی دهها تن در بامیان به نشانه اعتراض نسبت به چنین حساسیتهایی باشد.

عبدالله برات از سازمان دهندگان این اعتراض گفت به باور راهپیمایان مشکل نه از عدد ۳۹ بلکه از کسانی است که چنین باورهایی دارند. آنان روی پلاکاردهایی نوشته بودند که زن ستیزی بی ناموسی است و نه عدد .۳۹

یکی از شرکت کنندگان این گردهمایی نیز گفت که این باورها ریشه در مذهب ندارد، چرا که ۳۹ صرفاً یک عدد است، و در قرآن نیز آیه ۳۹ و سوره ۳۹ وجود دارد.

در چنین شرایطی فرهنگیان، نیروهای جوان و تحصیلکرده افغانستان بستر باورهای خرافی را چه می دانند و از چه زاویه ای به این موضوع می نگرند. بسیاری از اهالی قلم، ابراز حساسیت در مورد یک عدد را بی حرمتی هم به مقدسات مذهبی و هم به علم و دانش می خوانند.

رحمت الله بیژنپور فعال فرهنگی در بحث کوتاه این برنامه به همکار ما عارف یعقوبی گفت که برخی از تعبیرات از حوزه اخلاقیات اجتماعی بر می خیزد و چنین خرافات باوری توهین آشکار به علم و اندیشه است.

عطا روشنگر دانشجو معتقد است که جوانان افغانستان واکنش منفی و قاطعانه در مورد چنین ابراز حساسیتهایی نشان داده و آن را کاملاً غیرعقلانی می دانند.

مرتضی معراج وبلاگ نویس می گوید برخورد جوانان نشان داد که بر چنین باورهایی نمی توان به سادگی مهر تأیید کوبید.

برخی هم بر این باورند که ذهنیت شماری از شرکت کنندگان جرگه سنتی نمی تواند از باورهای عمومی در میان مردم افغانستان نمایندگی کند.

از سوی دیگر، ابراز حساسیت در مورد یک عدد در لویه جرگه افغانستان، بازتاب وسیعی در میان شبکه های اجتماعی نیز داشته است.

استفاده کنندگان از شبکه اجتماعی فیس بوک گروهی را به نام ضد خرافات تشکیل دادند و شمار قابل توجهی از فعالان فرهنگی نیز به این مجموعه پیوستند.

برخی از اعضای این گروه به نشانه اعتراض عدد ۳۹ را به جای تصاویر خود در این شبکه قرار دادند.

Image caption تلفیق موسیقی شرق و غرب از ویژگیهای فستیوال موسیقی جاز در لندن است

در ادامه مجله فرهنگی به چند و چون فستیوال اخیر موسیقی جاز در بریتانیا پرداخته ایم.

اخیراً لندن میزبان نوازندگان موسیقی جاز از سراسر جهان بود. این سبک موسیقی که ریشه در میان سیاهپوستان امریکا دارد و از اواخر قرن نوزدهم شکل گرفت، اکنون به یک پدیده جهانی تبدیل شده است.

سویس، فرانسه، نیویورک و هاوانا پایتخت کوبا از دیگر برگزارکنندگان فستیوال بین المللی جاز در جهان است، اما فستیوال جاز لندن همیشه ویژگی خاص خود را داشته است.

تلفیق موسیقی شرق و غرب در فستیوال جاز لندن، بیشتر به آن رنگ بین المللی داده است.

پایان بخش مجله فرهنگی این هفته به بهانه ۹۰ سالگی کتابخانه عامه هرات، در گزارشی جایگاه این کتابخانه برای پژوهشگران و علاقمندان کتاب در غرب افغانستان به بررسی گرفته ایم.