روزنامه های کابل: شنبه، ۲۱ قوس

روزنامه های چاپ امروز کابل سخنان حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان در باره فساد در نهادهای دولتی این کشور را تحلیل و بررسی کرده اند.

آقای کرزی روز یکشنبه، ۲۰ قوس/آذر در مراسمی به مناسبت روز جهانی مبارزه با فساد کارمندان دوتابعیتی، حمایت افراد قدرتمند از فساد و عدم اطمینان ماموران دولتی به آینده را از عوامل گسترش فساد در نهادهای دولتی دانست.

هشت صبح در مطلب اصلی خود نوشته که بزرگداشت از روز جهانی مبارزه با فساد در کشوری که مقام دوم را در فساد کسب کرده، جالب و قابل توجه است. روزنامه افزوده که "حکومت افغانستان ـ با تمام فشارهای داخلی و خارجی ـ موفق نشده تا از این مقام خود را عبور دهد".

به نظر روزنامه، زشتی و قباحت رشوه در جامعه از بین رفته و شهروندان در کارهای عادی خود هم متوسل به دادن رشوه می شوند و ماموران دولت هم در گرفتن آن در محل کارهای خود هراسی ندارند. نویسنده افزوده که گسترش فساد اعتماد مردم و جامعه جهانی به دولت افغانستان را کاسته است.

هشت صبح معتقد است که دولت تلاش دارد که ریشه فساد را به خارجی‌ها نسبت دهد، اما در واقع حکومت خود در این زمینه بیش از همه "مسئول" است. به نوشته روزنامه، شماری از کسانی که از سوی آقای کرزی به کارهای دولتی گماشته شده، پرونده فساد دارند، اما برخی از آنها در خارج به زندگی عادی خود مشغولند.

به نظر نویسنده هشت صبح، اگر دولت آقای کرزی بر اساس تعهدی که در اجلاس بن به جامعه جهانی در زمینه مبارزه با فساد داده، گامهای جدی و عملی برندارد، این تعهد زیر سوال خواهد رفت و در آن صورت بعید نیست که حمایتهای جهانی از افغانستان کم شود و نارضایی‌های داخلی هم افزایش یابد.

اراده در سرمقاله خود با عنوان "فساد از کجا آغاز می شود؟" نوشته که همه می دانند "مفسد کیست و دولت فاسد کدام است". به نظر نویسنده، موارد آشکار قانون شکنی از سوی کسانی صورت می گیرد که "دور و بر آقای رئیس جمهوری" بر مسند قدرت تکیه زده اند.

روزنامه افزوده که فساد و قانون گریزی چیزی نیست که یک مامور عادی، بیچاره و بی‌وسیله مرتکب آن شود، بلکه کسانی این کار را می‌کنند که میلیون‌ها دلار اندوخته، از پیگرد قانونی معافند و در دوبی و جاهای دیگر صاحب ملکیت و قصر شده‌اند.

سرمقاله‌نویس اراده انتقاد کرده که کسی یاد ندارد که در ده سال گذشته "مفسدان و فسادپیشگان اصلی" مورد بازپرس قرار گرفته باشند، هر چند نهادهای زیادی برای این کار با پول بیت‌المال ساخته شده‌اند. به نظر نویسنده، کار این نهادها بجایی نرسیده و حتی پولی که صرف تشکیل این نهادها شده، خود نوعی فساد است.

روزنامه در ادامه هشدار داده که عدم موفقیت در مبارزه با فساد اداری در نهادهای دولتی افغانستان در آینده عامل اصلی شکست جامعه جهانی در این کشور و هدر رفتن دستاوردهای ده سال گذشته در افغانستان خواهد بود.

چراغ در سرمقاله خود نوشته که آقای کرزی رازهای فساد گسترده را در سخنرانی روز یکشنبه خود گشود، بدون این که بگوید خود در فساد دست ندارد. به نظر روزنامه، "اغماض به فساد روزافزون دوستان و اقارب" او به زمینه‌سازی برای رونق بازار فساد در کشور کمک کرده است.

نویسنده با انتقاد از اینکه آقای کرزی گفته "کسی که زور دارد، معاف است" نوشته که "ما می‌گوییم هر که شماره تلفن شما و منشی‌ها، مشاوران، منشی‌های مشاوران، همسایه منشی و راننده شما را ـ که همه فوق قانون تلقی می‌شوند ـ دارند، معاف هستند".

چراغ در ادامه تاکید کرده که عزیزالله لودین، رئیس اداره مبارزه با فساد حق دارد که بگوید برای فلج کردن ماشین فساد در کشور "اراده سیاسی" وجود ندارد. روزنامه افزوده که به گفته آقای لودین، مبارزه با فساد با سر دادن شعار و تورم تشکیلاتی و "برخوردهای ترجیحی" ممکن نیست.

نویسنده چراغ همچنین هشدار داده است که اگر رئیس جمهوری افغانستان مبارزه با فساد را از خود شروع نکند، "فتنه‌های زیادی" بیدار خواهند شد و آنگاه هر دو، فساد و فتنه، دست به دست هم خواهد داد و فرصت از دست خواهد رفت.

مدیر مسئول روزنامه افغانستان روشهای مبارزه با فساد در افغانستان را "ناکارآمد" دانسته و نوشته که رئیس جمهوری و دیگر مقامهای دولتی "فرافگنی" می‌کنند و تلاش دارند که خود را پاک جلوه دهند و دیگران را مقصر بدانند.

محمد رضا هویدا افزوده که در افغانستان سعی می‌شود که ریشه همه مشکلات در خارج از مرزهای کشور جستجو شود، مثل این که ریشه ناامنی را در بیرون می‌بینند، مقامها می‌گویند که طالبان افغانی عوامل انفجاها و حملات انتحاری نیستند.

به نظر نویسنده روزنامه افغانستان، اینکه تلاش می‌شود ریشه فساد ناشی از حضور جامعه بین‌المللی و موسسات خارجی دانسته شود، در مواردی کاربرد دارد که دولت بخواهد افکار عمومی را علیه دولتهای خارجی یا حتی نیروهای داخلی که دولت با آنها خصومت دارد، تحریک کند.

نویسنده چنین روشی را "بازی" خوانده و افزوده که چنین بازی برای دولتهایی که سرگرم بازیهای سیاسی هستند، از ارائه خدمات به شهروندان عاجزند یا نمی‌خواهند چنین خدماتی ارائه کنند، کاربرد دارد. به نظر روزنامه افغانستان تا وقتی که دولت از مرحله چنین بازی نگذرد، موفقیتی در مبارزه با فساد نخواهد داشت.

مطالب مرتبط