روزنامه های کابل: شنبه، ۱۷ جدی

گفتگو با طالبان در قطر و احتمال واگذاری مسئولیت نگهداری بازداشتگاه بگرام در شمال کابل، در محور مطالب اصلی روزنامه های چاپ امروز کابل قرار دارد.

هشت صبح در مطلب اصلی خود نوشته که در ده سال گذشته طالبان و دیگر گروه های شورشی به نیابت از کشورهای دیگر و برای دفاع از منافع آنها در افغانستان سرگرم جنگ بوده اند و حالا آمریکا به نیابت از مردم افغانستان با این گروه ها گفتگوی صلح را در قطر آغاز کرده است.

به تعبیر این روزنامه، کشورهای دخیل در قضیه افغانستان حالا تصمیم گرفته اند که به جای جنگ نیابتی، "معامله و مصالحه نیابتی" را در پیش گیرند. به باور نویسنده، گفتگوهای قطر در غیاب دولت مشروع افغانستان، "تلاش ناکام و نیابتی" تلقی می شود و حامل پیام مثبتی نیست.

روزنامه افزوده که پیش از این کشورهای غربی و متحدان افغانستان از گفتگو با طالبان به رهبری افغانها حمایت کردند، اما حالا در عمل حکومت افغانستان به حاشیه رانده شده است. به باور هشت صبح، این امر نوعی "اهانت و تحقیر سیاسی" دولت افغانستان دانسته می شود و نگرانی هایی را هم در پی دارد.

به عقیده نویسنده، مردم افغانستان نگران از دست رفتن دستاوردهای ده ساله خود در این "معامله" و بازگشت طالبان و عاملان قتل های سازماندهی شده اقوام کشور هستند. هشت صبح تاکید کرده که آقای کرزی با خروج از "حلقه کوچک کاخ ریاست جمهوری"، این موضوع را با گروه های سیاسی و سران قوای دیگر در میان بگذارد و ابتکار عمل را به دست گیرد.

روزنامه ماندگار در مطلب اصلی خود با عنوان "آمریکا در متن، کرزی در حاشیه" نوشته که حامد کرزی گفتگوهای قطر را "موافق منافع خود نمی داند"، ولی "تحت فشار متحدان بین المللی" خود تن به تایید این گفتگوها داده است.

به نظر این روزنامه، آقای کرزی در آغاز متوجه روی دیگر این سکه نبوده و حالا آمریکا تلاش دارد که مدیریت گفتگوها را به دست گیرد و آن را ظاهرا از انحصار پاکستان و گروه های تندرو مذهبی این کشور بیرون کند.

ماندگار معتقد است که دیگر دولت افغانستان مانند سال های ۲۰۰۲ و ۲۰۰۳ برای غرب اولویت ندارد و حالا "بهار عرب" بسیاری از معادلات را تغییر داده و از سویی هم آمریکایی ها "اعتراف" می کنند که در یک دهه گذشته از "یک دولت فاسد" در افغانستان حمایت می کرده و میلیاردها دلار را هدر داده اند.

روزنامه افزوده که حالا آمریکا بیشتر متوجه ایران و پاکستان است و از جنگ افغانستان خسته شده است. به نظر ماندگار، در هر معادله سیاسی مردم افغانستان به گونه مستقیم قربانی می شوند. نویسنده پرسیده که آیا غرب و کاخ ریاست جمهوری به این موضوع توجه ندارند.

روزنامه وحدت در مطلبی با عنوان "سناریوی قطر پیچیده تر می شود، حامد کرزی نگران است" با اشاره به اظهارات اخیر جو بایدن، معاون رئیس جمهوری آمریکا که گفته "طالبان لزوما دشمن ما نیستند"، نوشته که "آمریکا دوباره به طالبان روی آورده است".

این روزنامه باور دارد که "بحث های جدیدی در راه است و ممکن است تغییر و تحولات جدیدی در منطقه رو نما شود". به نظر نویسنده وحدت، حرف اصلی بزرگتر از کنترل زندانیان بازداشتگاه بگرام است و دفترپراگنی ها ابزاری است برای رسیدن به منابع آسیای میانه.

نویسنده افزوده که آمریکا قطر را به طور حساب شده‌ای برگزیده و هدف از آن به دست گرفتن رهبری مذاکرات با طالبان در کشوری دور از دسترس دولت افغانستان است. به نظر نویسنده، سناریوی قطر تنها در حد گفتگو با طالبان نیست، بلکه برنامه‌های دیگری هم در راه است که در روزهای آینده مشخص خواهد شد.

روزنامه ویسا در سرمقاله خود نوشته که با وجود "اعتراف" جو بایدن، معاون رئیس جمهوری آمریکا بر این که طالبان دشمن آمریکا نیستند و همچنین تایید مذاکراتی بین آمریکا و طالبان از سوی این گروه، ادامه جنگ در روستاهای افغانستان، تعبیری جز وحشت آفرینی ندارد.

ویسا پرسیده حالا که مشخص شده طالبان دشمن آمریکا نیستند، چرا شماری از افغان ها در بازداشتگاه های گوانتانامو و بگرام زندانی هستند. روزنامه تاکید کرده که از همین روز باید مسئولیت نگهداری از این زندانیان به دولت افغانستان واگذار شود.

روزنامه افزوده که حالا که باب گفتگو میان دو طرف باز شده، دو طرف باید از "رقابت بر سر کشتن مردم" دست بردارند و بگذارند که مردم افغانستان به آرامش واقعی دست یابند. به باور ویسا، خواست اصول انسانی همین است، اما هنوز باید دید که دو طرف به این خواست احترام می گذارند یا نه.

روزنامه چراغ با اشاره به احتمال واگذاری مسئولیت بازداشتگاه بگرام به دولت افغانستان، نوشته که این دولت پس از تایید گفتگو میان طالبان و آمریکا، حالا تلاش دارد که با گرفتن مسئولیت نگهداری از زندانیان طالبان، در این بخش از معاملات در جریان مذاکرات اثرگذار باشد و نقشش نادیده گرفته نشود.

اخیرا دولت افغانستان از آمریکایی ها خواسته که مسئولیت نگهداری از بازداشتگاه بگرام را تا یک ماه دیگر به نهادهای دولتی واگذار کنند. رئیس اداره زندانهای افغانستان گفته که حدود دو هزار زندانی در این بازداشتگاه نگهداری می شوند که عمدتا اعضای گروه طالبان هستند.

سرمقاله نویس چراغ تردیدی ندارد که در هفته های آینده و با آغاز "رسمی‌تر گفتگوهای صلح میان آمریکا و طالبان، آمریکا اقدام به آزادی شماری از زندانیان طالبان خواهد کرد". به باور نویسنده، اگر این زندانی ها در اختیار دولت افغانستان نباشد، نقش این دولت بیشتر از گذشته "تضعیف" و به حاشیه رانده خواهد شد.

چراغ معتقد است که آمریکا برخلاف دولت کابل می دانست که کار با "سر و صدا و گدایی صلح" آغاز نمی شود و به همین دلیل با اعزام سی هزار سرباز به افغانستان به طالبان پیام داد که راهی جز مذاکره وجود ندارد. به نظر نویسنده، باراک اوباما نشان داد که حاضر نیست افغانستان را بدون داشتن یک راه حل به حال خودش رها کند.

روزنامه افزوده که عدم تمایل آمریکا و طالبان به دادن نقش محوری به دولت کابل، حامد کرزی را مجبور کردند که به طور ناخواسته تن به تایید گفتگوها میان دو طرف بدهد. به نظر چراغ، آمریکایی ها دولت افغانستان را در مقابل عمل انجام شده قرار دادند و حالا کابل تلاش دارد که با "تایید یا تهدید" نقش خود را بیشتر کند، اما به باور نویسنده، حالا دیر شده است.

روزنامه سرنوشت در سرمقاله خود نوشته کسانی در زندان بگرام هستند که سال ها زندانی بوده اند، اما نمی دانند که چرا به این بازداشتگاه منتقل شده اند. نویسنده مدعی است که با بازداشتی‌های بگرام بدرفتاری شده و وضعیت حقوق بشری آنها از دولت، فعالان حقوق بشری و رسانه ها پنهان نگهداشته شده است.

این روزنامه با لحن کنایه آمیزی افزوده که دولت افغانستان در پی "سکوت یا ضعف طولانی" در این مورد، حالا با توجه به "کرامت انسانی، حقوق بشری و قوانین ملی و بین المللی تلاش هایی را برای نجات دادن افغان ها از بازداشتگاه بگرام به راه انداخته است.

سرنوشت تاکید کرده که حفاظت از شهروندان کشور و دفاع از حقوق آنها وظیفه دولت افغانستان است. به نظر نویسنده، هر چند آمریکا از بررسی درخواست اخیر دولت افغانستان در این مورد خبر داده، اما ممکن است به دلائل مختلفی اجرای آن را به تعویق اندازد.

روزنامه اما تاکید کرده که این وظیفه دولت افغانستان است که در مورد به دوش گرفتن مسئولیت نگهداری از زندانیان بگرام موضع جدی داشته باشد و به همین منظور، گفتگوهایی را با نیروهای خارجی روی دست گیرد و به آنچه که روزنامه رفتار غیرقانونی از جانب این نیروها خوانده، نقطه پایان گذاشته شود.

مطالب مرتبط