روزنامه های کابل: دوشنبه، ۳ دلو

موضوع تغییر نظام یا عدم تغییر آن در صدر مطالب خبری و تحلیلی روزنامه های چاپ امروز کابل قرار دارد. اخیرا این مساله موضوع بحثهای داغی در محافل سیاسی و رسانه ای افغانستان بوده است.

پس از تاکید دو هفته پیش رهبران جبهه ملی بر تغییر نظام ریاستی به پارلمانی در نشستی با چند عضو کنگره آمریکا در برلین آلمان، این مساله بحثهایی را در افغانستان برانگیخت. دو روز پیش حامد کرزی، رئیس جمهوری این طرح را به بیگانگان نسبت داد و با آن مخالفت کرد.

روز یکشنبه، ۲ دلو رهبران جبهه ملی در یک نشست خبری از جمع کردن یک میلیون امضا برای تغییر قانون اساسی که راه را برای تشکیل نظام پارلمانی هموار کند، خبر دادند.

ماندگار در مطلب صفحه نخست خود نوشته که نظام پارلمانی مشارکت مردمی را در قدرت سیاسی افزایش می دهد، تقسیم قدرت را به گونه شایسته ای انجام می دهد و قدرت را از انحصار یک شخص و گروه خارج می کند. نویسنده تاکید کرده که نظام پارلمانی حق مردم افغانستان است.

احمد عمران در این مطلب افزوده که نظام ریاستی کنونی بخش عمده قدرت سیاسی را به رئیس جمهوری داده و آقای کرزی در این مقام بسیار خشنود است، اما این نظام نمی تواند مشکل میلیونها انسان فقیر، فساد، ناامنی و مواد مخدر را حل کند.

مقاله‌نویس ماندگار تاکید کرده که نظام ریاستی کنونی "محصول شبات‌زدگی یک برهه خاص از تاریخ کشور ما است" و در آن زمان فکر می‌شد که افغانستان پس از سقوط طالبان به نظام متمرکز نیاز دارد تا قدرت بیشتری به رئیس جمهوری داده شود. به نظر روزنامه، این کار نتیجه تحلیل کارشناسانه نبود.

چراغ انتساب طرح نظام پارلمانی به بیگانگان از جانب حامد کرزی را نقد کرده و نوشته که نظام ریاستی تحت ریاست او خود "ساخته بیگانگان" است و آن را کسانی مانند زلمی خلیلزاد، سفیر پیشین آمریکا در افغانستان بر مردم افغانستان "تحمیل" کردند.

روزنامه پرسیده که چرا باید از "مردمی ساختن بیشتر قدرت و مشارکت بیشتر مردم در رهبری کشور ترس داشت؟ مگر آزادی بیان و داشتن حق اظهار نظر یکی ارزشهای اساسی نیست که براساس آن همه حق دارند نظر خود را در باره چهارچوب قانون بیان کنند و برای آوردن تغییر تلاش کنند؟"

چراغ واکنش آقای کرزی به طرح نظام پارلمانی را "احساساتی" خوانده و نوشته که در این مورد باید نظر مردم را از طریق همه‌پرسی یا راههای دموکراتیک دیگر به دست آورد، اما هیچ کسی و از جمله رئیس جمهوری حق ندارد که بجای مردم در خصوص مسائل بزرگ ملی کاری انجام دهد.

روزنامه وحدت اظهارات رهبران جبهه ملی را "پاسخی کوبنده" به سخنان حامد کرزی در مراسم گشایش سال دوم پارلمان خوانده و نوشته که آقای کرزی با هدف تخریب مسائل سیاسی و انحراف افکار عمومی تلاش کرد که نشست برلین را نشستی تحت تسلط بیگانگان جلوه دهد.

وحدت که خود روزنامه حزب وحدت اسلامی مردم به رهبری محمد محقق، عضو ارشد جبهه ملی است، نوشته که حالا رهبران این جبهه با نفوذی که در میان مردم دارند، رئیس جمهوری و هواداران او را با "دشواریهای طاقت‌فرسا" مواجه کرده‌اند.

نویسنده تاکید کرده که دیگر مردم، روشنفکران و نخبگان سیاسی اجازه نمی‌دهند که کشور به سوی "انحصار قدرت" به وسیله عده ای معدود به پیش برود و خواست اکثریت زیر پا شود. وحدت افزوده که جمع کردن یک میلیون امضا برای تغییر نظام، نشان داد که جبهه ملی توانایی بسیج افکار عمومی را در این زمینه دارد.

آرمان ملی نوشته که اگر رهبران سیاسی مخالف حکومت واقعا خواستار تغییر نظام هستند، باید در این زمینه برنامه‌ای مشخص و واضح داشته باشند و نه این که تنها به ایراد سخنرانی و حرف زدن اکتفا کنند. نویسنده افزوده که طرفداران نظام پارلمان باید توضیح دهند که خواستار چگونه نظام پارلمانی هستند.

روزنامه معتقد است که صرف نظر از این که مخالفان سیاسی حامد کرزی واقعا خواستار تغییر نظام هستند یا نه، این مساله روشن است که نظام ریاستی کنونی در ده سال گذشته کارآمدی لازم نداشته و حالا این نظام توانایی خود را برای اصلاح امور از دست داده است.

به نظر آرمان ملی، اگر در این ده سال نظام پارلمانی حاکم می‌بود، رئیس جمهوری به عنوان رئیس قوای ثلاثه عمل می‌کرد و اگر کابینه کارآمد نمی‌بود، نخست‌وزیر را برکنار و نخست‌وزیر جدیدی را به مجلس معرفی می‌کرد و در نتیجه مردم از اقتدار گروهی خاص نجات می‌یافتند.

اما روزنامه محور در مطلب نخست خود اظهارات اخیر رهبران جبهه ملی در باره تغییر نظام ریاستی به پارلمانی را "تبلیغات" برای تحت فشار قرار دادن حکومت برای به دست آوردن "امتیاز" در حکومت کنونی افغانستان دانسته است.

روزنامه از جبهه ملی به عنوان "اتحاد شمال" یاد کرده و نوشته که رهبران این گروه پس از افتادن از قدرت دولتی، در پی اعمال فشار سیاسی علیه حکومت هستند. به نظر روزنامه محور، "تبلیغات" در زمینه تغییر نظام و تغییر قانون اساسی کشور وسیله خوبی در این زمینه شمرده می‌شود.

به باور نویسنده محور، یکی از انگیزه‌های جبهه ملی برای عنوان کردن این موضوعها نگرانی از گفتگوهای آمریکا با گروه طالبان است. آنگونه که این روزنامه توضیح داده، این جبهه این گفتگوها را "معامله یک‌جانبه" می‌داند و نسبت به آن شک دارند.

محور همچنین معتقد است که رهبران سابق اتحاد شمال، که در سالهای نیمه دوم دهه هفتاد خورشیدی علیه طالبان می‌جنگیدند، در تلاش هستند که سهم خود را در حکومت کنونی افزایش دهند و در گفتگوهای صلح با طالبان به عنوان یک جناح مطرح شوند.

روزنامه اراده در سرمقاله خود سیاست حکومت افغانستان در قبال مذاکرات مستقیم میان آمریکا و طالبان در قطر را "دوگانه" خوانده و نوشته که پس از افشای این گفتگوها، کابل با آن مخالف بود، اما به تدریج موضع خود را تغییر داد و از آن حمایت کرد.

روزنامه در پاسخ به این پرسش که دلیل اصلی این "تغییر موضع" از جانب حکومت حامد کرزی چه بوده، نوشته که ممکن است در اثر این گفتگوها به گروه طالبان "امتیازاتی" داده شود که با "منافع دولتمردان داخل دستگاه قدرت" مغایرت داشته باشد.

اراده در ادامه هشدار داده که اگر حکومت کابل به سیاست "دوگانه" خود در قبال گفتگوهای مستقیم آمریکا و طالبان ادامه دهد، آمریکا این فرصت را به دست خواهد آورد که از "رویکرد مبهم و ناکارآمدی" حکومت افغانستان در مورد مصالحه با طالبان بیشتر استفاده کند.

روزنامه دولتی انیس در گزارش نخست خود از قول حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان در دیدار با ژرارد لانگویت، وزیر دفاع فرانسه در کابل نوشته که تیراندازی یک سرباز ارتش افغانستان به سربازان فرانسوی "نشان دهنده خشم مردم افغانستان علیه فرانسویها" نیست.

وزیر دفاع فرانسه در پی کشته شدن چهار سرباز و زخمی شدن ۱۶ سرباز دیگر کشورش در این تیراندازی در ولایت کاپیسا، در شمال شرق کابل، به افغانستان سفر کرد. فرانسه اعلام کرده که ماموریت نظامیانش در زمینه آموزش نیروهای امنیتی افغان و اجرای عملیات مشترک با این نیروها را به حالت تعلیق در آورده است.

انیس نوشته که آقای کرزی از این که برای دومین بار سربازان ارتش کشورش سربازان فرانسوی را هدف تیراندازی قرار داده‌اند، اظهار تاسف کرده و گفته است که به وزارت دفاع افغانستان دستور داده که عوامل این حوادث را به صورت جدی بررسی کند.

به نوشته این روزنامه دولتی، وزیر دفاع فرانسه در این دیدار تاکید کرده که کمکهای کشورش به افغانستان در اثر این حادثه قطع نخواهد شد و برعکس فرانسه آماده است که در آینده نزدیک پیمان همکاریهای درازمدت و استراتژیک با افغانستان امضا کند.

مطالب مرتبط