افزایش آمار فرار از منزل در میان زنان افغان

حق نشر عکس AFP
Image caption زنان در افغانستان با انواع خشونتها مواجه هستند

کمیسیون حقوق بشر افغانستان اعلام کرده است که آمار فرار زنان از منزل در افغانستان، ۴۱ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است. مقامهای این کمیسیون، ازدواج در سنین پائین، خشونتهای خانوادگی و فقر را از عوامل عمده فرار دختران و زنان از منزل عنوان کرده اند.

لطیفه سلطانی، هماهنگ کننده امور زنان در کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان می گوید که بیشتر این موارد در مناطق مرکزی، شمالی و غرب افغانستان ثبت شده است.

خانم سلطانی گفت: "آمار فرار از منزل نسبت به سال ۱۳۸۹ چهل و یک درصد افزایش یافته، یعنی در سال ۱۳۸۹، در مدت نه ماه، ۲۱۹ مورد فرار از منزل داشتیم و در سال ۱۳۹۰ این آمار به ۳۰۹ مورد افزایش یافت."

به گفته خانم سلطانی، زنان و دخترانی که از خانه فرار کرده اند، بیشتر شان بین ۱۵ تا ۲۰ ساله بوده اند.

خشونت در برابر زنان در افغانستان به گونه های مختلفی اعمال می شود و شمار زیادی از زنان و دختران از سوی اعضای خانواده های خود نیز مورد خشونت قرار می گیرند.

این خشونتها، یکی از عوامل اصلی فرار از منزل دانسته می شود.

حق نشر عکس AFP
Image caption حامد کرزی بر نقش علما در کاهش خشونت علیه زنان تاکید کرده است

لیلا، ۲۲ ساله زنی است که به گفته خودش، ازدواج اجباری و خشونت خانگی او را مجبور به فرار از منزل کرده است.

او گفت: "ما در ایران زندگی می‌کردیم، پدر و مادرم از هم طلاق گرفتند، پدر بزرگم سرپرستی ما را به دوش داشت. من دوازده سال داشتم و شنیده بودم که پدرم در تهران است، من عکسش را گرفتم تا پیدایش کنم، اما وقتی پشت درب خانه مردی که بعدا با او ازدواج کردم رسیدم، برادرش گفت بیا فردا به تو کمک می کنم پدرت را پیدا کنی. وقتی داخل خانه شدم، دیگر به من اجازه نداد که بیرون بروم و گفت یا با برادرش، که شصت ساله است، ازدواج کنم یا به من تجاوز کند، من مجبور شدم با او (مرد شصت ساله) ازدواج کنم."

لیلا ده سال با شوهرش زندگی کرد و دو کودک به دنیا آورد. او می گوید، شوهرش معتاد است.

لیلا می گوید وقتی که او تلاش کرد تا منبع درآمدی برای خود و فرزندانش پیدا کند، همه اعضای خانواده شوهرش با او مخالفت کردند و حتی تصمیم گرفتند در تاریکی شب او را بکشند.

لیلا گفت: "وقتی من از این موضوع آگاه شدم، از خانه فرار کردم."

حالا این زن فراری به یک خانه امن در کابل پناه برده ــ محلی که به همکاری نهادهای بین المللی و دولت افغانستان به عنوان پناهگاه موقت برای زنانی که سرنوشتی مشابه به وضعیت لیلا دارند، در نظر گرفته شده است.

در جامعه افغانستان اگر زن یا دختری به هر دلیلی از خانه فرار کند، کمتر دیده شده است که دوباره از سوی خانواده پدر یا شوهرش پذیرفته شده باشد.

بسیاریها در افغانستان به زنانی که از منزل فرار می کنند، نظر خوبی ندارند و این موضوع یکی از مسائلی است که زندگی این گونه زنان و دختران را بیشتر تلخ می کند.

قاضی امین وقاد، آگاه مسائل حقوقی در مورد این که قوانین موجود در افغانستان در مورد فرار زنان از منزل چه حکمی دارد گفت: "اگر یک زن زیر ستم و فشار یک مرد قرار گرفته و ثابت شود که شوهرش بر او ظلم کرده است، در این صورت زن مظلوم است و مراجع دولتی می توانند از او دفاع کنند، اما اگر زن یا دختر با یک مرد فرار می کنند، این جرم است."

مسئولان دادگاه خانوادگی در کابل می گویند که آنها با استفاده از روشهای مناسب تلاش دارند تا مشکلات زنان فراری را با خانواده هایشان حل کنند و آنها را دوباره به خانه های شان بازگردانند.

فوزیه امینی، رئیس بخش حقوقی در وزارت زنان می گوید برای زن افغان، هیچ جایی امن تر از خانه نیست. او تاکید کرد که تلاشها باید بر این امر متمرکز باشد که مدت اقامت زنان و دختران فراری در مراکزی مانند خانه امن کوتاهتر باشد و زمینه بازگشت آنها به خانه فراهم شود.

از سوی دیگر، کمیسیون حقوق بشر افغانستان، همکاری دولت این کشور در رسیدگی به پرونده های زنان قربانی خشونت ها را کافی نمی داند.

لطیفه سلطانی در این مورد گفت: "چیزی که باعث نگرانی کمیسیون شده، ناامنی و سهل انگاری پلیس و عدم رسیدگی دولت به پرونده های زنان است، به ویژه پرونده هایی که متهم آن افراد قدرتمند باشند."

Image caption نهادهای مدنی در افغانستان تاکید دارند که بازنگری قوانین و اصلاح نهادهای قضایی این کشور می تواند به کاهش خشونت با زنان کمک کند

حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان حدود یک ماه پیش در دیداری با شماری از علما، بر نقش آنها در کاهش خشونت علیه زنان تاکید کرد و از آنها خواست تا در بالا بردن آگاهی مردم از حقوق زنان همکاری کنند.

ظاهرا اقدامات قابل ملاحظه ای از سوی علما در این راستا صورت نگرفته، اما عبدالمالک ضیائی، رئیس اداره امور مساجد افغانستان می گوید علما پیوسته تلاشهایی در این زمینه داشته اند.

اما فعالان حقوق زن تاکید دارند که تنها رسیدگی منصفانه از طریق نهادهای رسمی و مدنی به مسائل حقوقی زنان می تواند در زمینه کاهش خشونت علیه زنان و آمار فرار از منزل موثر واقع شود.

ماه گذشته دست کم سه بار موضوع خشونت علیه زنان در افغانستان در صدر اخبار رسانه های جهان قرار گرفت و گزارشهای تکاندهنده ای در مورد شکنجه و اعمال خشونت علیه زنان منتشر شد.

دولت افغانستان گسترش حضور زنان به عرصه های آموزش، کار و همچنین حضور آنها در عرصه های مختلف اجتماعی را از مهم ترین دست آورد هایش در یک دهه گذشته می داند و بارها بر آن تاکید کرده است.

اما به رغم تغییرات جدی که در زندگی زنان افغان رونما شده، هنوز مشکلات زنان افغان نیز بی شمار و جدی است.

مطالب مرتبط