بحران بی اعتمادی ناتو در افغانستان

حق نشر عکس Reuters
Image caption .,.,

فردی که هفته گذشته دو آمریکایی را در افغانستان کشت نمی بایست مجوز تایید صلاحیت مقامات امنیتی را دریافت می کرد.

بی بی سی دریافته که مجموعه ای از اشتباهات امنیتی به تیراندازی در وزارت کشور و فرار ضارب منجر شده است. آنگونه که بلال سروری از کابل گزارش می دهد نگرانی زیادی درباره آینده همکاری های امنیتی ناتو وافغانستان وجود دارد.

تیراندازی در وزارت کشور افغانستان تازه ترین مورد در فهرستی بلند از حوادثی است که در آن نیروهای امنیتی افغانستان سر اسلحه خود را به روی نیروهای ائتلاف برگردانده اند. علیرغم تدابیر امنیتی پیچیده به نظر می رسد مقامات افغانستان برای متوقف کردن این افراد قدرتی ندارند.

نگرانی از این موضوع در میان مقامات آمریکایی و ناتو در حال حاضر چنان زیاد شده که حس اعتماد بین آنها و مقامات امنیتی نظامی افغانستان را به پایین ترین حد خود رسانده است. بسیاری نگرانند که رابطه بلندمدت استراتژیک دو طرف از این موضوع تاثیر بپذیرد.

اسناد وزارت کشور افغانستان نشان می دهد که عبدالصبور پیشتر دوبار توسط پلیس این کشور اخراج شده بود. یک بار به دلیل درگیری با همکارانش و بار دیگر به دلیل رفتار خشونت آمیز.

علیرغم این موضوع این فرد نهایتا توانسته برای بار سوم به استخدام نیروی پلیس دربیاید و در وزارت کشور مشغول به کار شود.

یکی از مقامات ارتش آمریکا در افغانستان که بسیار از این موضوع ناراحت است می گوید: "این فرد اصلا نباید افسر نیروی امنیتی می شد و نباید تاییدیه امنیتی می گرفت"

تقریبا هر هفته در یک حادثه سربازان افغان اسلحه خود را به سوی همتایان غربی خود می گیرند.

پیش از حادثه وزارت کشور،دو سرباز آمریکایی به ضرب گلوله یک افسر ارتش ملی افغانستان در تظاهراتی در پایگاه ناتو در ننگرهار کشته شدند.

روز پنجشنبه نیز دو سرباز آمریکایی دیگر در جنوب این کشور به ضرب گلوله کسانی کشته شدند که به گفته ناتو لباس متحدالشکل ارتش افغانستان را به تن داشتند.

درحقیقت در سال های اخیر بیش از ۷۰ نیروی ناتو به دست همتایان افغان خود کشته شده اند. اتفاقی که به عقیده برخی دیپلمات ها نهایتا به بی اعتمادی جبران ناپذیری بین دوطرف منجر شده است.

اگرچه جان آلن فرمانده آمریکایی ناتو می گوید هنوز هم حاضر است پای پیاده و بدون اسلحه وارد وزارت کشور افغانستان شود، کمتر سرباز ناتویی در این منطقه یافت می شود که چنین اعتمادی به همتایان افغان خود داشته باشد. برخی سربازان افغان هنوز هم پیام های تبلیغاتی طالبان را روی گوشی های موبایل خود دریافت می کنند.

حقیقت آن است که درحال حاضر هرگاه نیروهای ناتو با همتایان افغان خود جایی حاضرند احساس ناراحتی و ناامنی می کنند و تحقیقی که بی بی سی درباره تیراندازی در وزارت کشور انجام داده دلیل این امر را مشخص می کند.

مدارک وزارت کشوری که بی بی سی به آن دست یافته نشان می دهد که مراحل گزینش و استخدام نیروهای ارتش و امنیت افغانستان بسیار معیوب است و هر تلاشی برای بهبود این پروسه به شدت زمانبر و دشوار است.

به گفته یک مقام ارشد اداره امنیت ملی چند ایراد امنیتی جدی در این روند وجود دارد: " اولین اقدامی که در چنین شرایطی انجام می شود قرق کردن ساختمان و نگه داشتن تمام افراد از جمله شاهدین عینی است. اما در حادثه اخیر چنین کاری انجام نشد."

همین مسئله باعث شده که قاتل بتواند از سه حایل امنیتی وزارت کشور بگذرد و فرار کند.

روند استخدام نیروهای امنیتی نیز به شدت مشکل دارد. بسیاری از داوطلبان کار، هویت های جعلی، امضاهای جعلی و رابطهای جعلی دارند.

پرسش اینجاست که چند عبدالصبور دیگر ممکن است در میان سربازهای افغان باشد؟

رفتار خشونت آمیز

مدارکی که بی بی سی به دست آورده چندان اطمینان بخش نیست. این اسناد نشان می دهند که عبدالصبور دوبار به دلیل بدرفتاری توسط پلیس ملی افغانستان اخراج شده است.

یک افسر تحقیق می پرسد: "با این وضع چطور حاضر شدند برای کار در وزارت کشور تاییدیه امنیتی به او بدهند؟ چه کسی این تاییدیه را به او داده و اجازه داده در این پست حساس مشغول به کار شود؟"

این پرسشی است که احتمالا بی جواب می ماند. در حال حاضر وزارتخانه های مختلف افغانستان تلاش می کنند تقصیر را گردن یکدیگر بیاندازند.

برخی از اقوام عبدالصبور معتقدند او که بعد از بازگشت از مدرسه ای مذهبی در پاکستان آبدارچی وزارتخانه بوده و از حمایت حنیف اتمر وزیر کشور سابق برخوردار بوده است.

به گفته منابعی در وزارت کشور وقتی عبدالصبور در سال ۲۰۰۷ برای پیوستن به نیروی پلیس ابراز علاقه کرد دستیاران ارشد آقای اتمر ضامن های اصلی او بوده اند.

آقای اتمر هرگونه رابطه با عبدالصبور را انکار می کند و می گوید او بعد از چهار ماه کار در وزارتخانه او اخراج شده است. به گفته آقای اتمر اولویت اصلی باید یافتن کسی باشد که او را دوباره استخدام کرده و بر سر چنین کار حساسی گمارده است.

چنین روابط و شرایطی که در آن سوابق افراد جویای کار درست بررسی نمی شود در وزارتخانه های دولت افغانستان معمول است.

دیپلمات های غربی می گویند این مشکل تنها زمانی حل می شود که پارتی بازی فساد و روابط شخصی در افغانستان از میان برود.

به گفته این مقامات در عین حال جنگ پنهان بین اداره امنیت ملی، که سازمان جاسوسی کشور است و وزارت دفاع افغانستان نیز باید حل شود.

مقامات افغان و غربی می گویند"شیرین آقا" فرمانده نیروهای امنیتی وزارت کشور مسئول استخدام عبدالصبور بوده است. به گفته این مقامات شیرآقا از بستگان سببی بسم الله خان وزیر کشور است.

اما صدیق صدیقی می گوید این فرد هیچ ارتباط سببی با وزیر کشور ندارد.

اگرچه عبدالصبور تنها محافظ و راننده شیرآقا بوده، اجازه داشته به اغلب بخش های حساس وزارتخانه رفت و آمد کند. جایی که حملات شبانه، عملیات ضد تروریستی و مبارزه با قاچاق برنامه ریزی و کنترل می شده است.

یک مقام غربی می گوید: "دردناک است اما مجموعه ای از مشکلات دیرینه و اشتباهات جدی امنیتی به ورود عبدالصبور به وزارت کشور منجر شده است. این شیوه ای است که با کمال تاسف در سراسر کشور تکرار می شود."

."