هویتهای ناشناخته، هویتهای پریشان

Image caption در یک دهه اخیر پژوهش آکادمیک در عرصه مسایل سیاسی و اجتماعی افغانستان روندی رو به رشد داشته است

تحولات سیاسی و اجتماعی دهه اخیر افغانستان در عرصه پژوهشهای علمی و آکادمیک نیز در داخل و خارج از این کشور بازتاب یافته است. اکنون پژوهشگر مسایل افغانستان هنگام جستجو، منابع و آثار بیشتری را در زمینه سیاست، اجتماع، فرهنگ و هنر به زبانهای مختلف خواهد یافت.

در این میان به نظر می رسد پژوهشگران خارجی سهم بزرگتری را در زمینه کارهای تحقیقاتی دارند، اگرچه روند گرایش به این عرصه، بویژه با توجه به افزایش شمار دانشجویان در مقاطع عالی تر تحصیلات دانشگاهی در داخل و خارج افغانستان از رشد قابل توجه پژوهشهای علمی میان اهل قلم این کشور نیز حکایت داشته است.

در این شماره مجله فرهنگی به بهانه انتشار اثر هویتهای پریشان، جستاری در مفاهیم و مبانی فرایند ملت سازی در افغانستان از حمزه واعظی، نویسنده و پژوهشگر، بحث کوتاهی در مورد جایگاه پژوهشهای علمی مسایل افغانستان میان اهل قلم این کشور خواهیم داشت و به این اثر تازه نیز نگاهی خواهیم افکند. صبورالله سیاسنگ نویسنده و محمد جواد خاوری پژوهشگر فرهنگ عامیانه در بحث ما شرکت دارند.

Image caption "این اثر را می توان یک نمونه برجسته پژوهش علمی در عرصه مسایل سیاسی و اجتماعی افغانستان بویژه در زمینه هویت ملی و ملت سازی به شمار آورد"

صبورالله سیاسنگ، پرداخت محققان و پژوهشگران خارجی را درباره مسایل افغانستان در عرصه سیاست و اجتماع دارای سهم بیشتری در مقایسه با اهل قلم این کشور می داند و می گوید که ادبیات نگارشی دسته اخیر بویژه در زمینه مسایل سیاسی و اجتماعی باید بیشتر با معیارهای آکادمیک سازگار شود. چرا که پژوهشگر این مسایل باید خود را از تعلقات و پیشداوریها رها سازد و از برخورد عاطفی با مسایل برحذر بماند.

محمد جواد خاوری به دشواری تفکیک عرصه های تحقیق و عواطف و احساسات در میان اهل قلم افغانستان اشاره می کند، و می گوید که سخن یک پژوهشگر باید مبتنی بر معیارهای علمی و اسناد و شواهد باشد. به نظر وی، اگرچه محقق پیش از انجام پژوهش ممکن است فرضیه ای را در نظر داشته باشد، اما بعد از تحقیق و با استفاده از شواهد می تواند درستی فرضیه خود را بیازماید.

آقای سیاسنگ در ادامه به کتاب هویتهای پریشان، که خود نقدی مفصل بر آن نوشته است، به عنوان یک نمونه برجسته پژوهش در عرصه مسایل سیاسی و اجتماعی افغانستان اشاره کرد و نگاه نویسنده را به قضایای درونی این کشور و نحوه پرداخت آنها را مبتنی بر شیوه های آکادمیک خواند. او گفت که این کتاب به شیوه عینی مشاهداتی که پیروزمندانه ترین نحو برخوردها با مسایل آکادمیک است، به نگارش درآمده است.

آقای خاوری نیز در همین مورد گفت که معیارها و اصول تحقیق تا حدود زیادی در این اثر درنظر گرفته شده و به مسئله هویت ملی که یکی از بزرگترین دغدغه ها در افغانستان است، نگاه آسیب شناسانه شده است. به نظر آقای خاوری، یکی از ویژگیهای هویتهای پریشان این است که نویسنده به تحقیقات دست اول مراجعه کرده و ارزیابی خود را بر مبنای آمار و مشاهدات مستقیم خود استوار ساخته است.

حق نشر عکس bbc
Image caption دوروزیهای بلگراد اثر داستانی ربیع جابر نویسنده لبنانی برنده جایزه بوکر عربی امسال شده است

در ادامه مجله فرهنگی از جایزه بوکر عربی امسال می گوییم که ربیع جابر نویسنده لبنانی با اثر داستانی دوروزیهای بلگراد به دست آورد. در این داستان به جنگهای داخلی میان فرقه های مذهبی لبنان در قرن 19 میلادی را به تصویر می کشد. جایزه عربی بوکر اقتباسی است از جایزه بین المللی بوکر، که برای آثار برجسته به زبان انگلیسی اهدا می شود. تشویق نویسندگان جهان عرب و ترجمه آثار آنها به زبان انگلیسی از اهداف ایجاد جایزه عربی بوکر شمرده می شود.

پایان بخش مجله فرهنگی هفته یک مطلب هنری است. درسال های اخیر سینما درافغانستان نفس تازه ای گرفته و چندین فیلم وسریال در این کشور توسط سینما گران افغان ساخته شده است. حضور زنان درسینمای افغانستان کمرنگ است، اما با این وصف برخی دختران جوان علی رغم چالش های موجود در یک جامعه سنتی در عرصه های هنری نقش آفرینی کرده اند. سحر پرنیان یکی از این بازیگران است و می گوید که با وجود دشواریها به کار فیلم و سینما با جدیت ادامه خواهد داد.

مطالب مرتبط