سوالاتی که در کنفرانس شیکاگو بی جواب ماندند

حق نشر عکس president.gov.ua
Image caption جدول خروج نیروهای ناتو بر اساس پیش فرض موفقیت برنامه صلح، در شیکاگو مشخش شد اما هیچ احتمال دیگری بررسی نشد که اگر این روند در دو سال آینده بصورت دلخواه، پیش نرفت آنگاه چه باید کرد؟

در اجلاس سران ناتو، نه تنها روی جدول زمانی خروج نیروهای این سازمان از افغانستان توافق شد بلکه در آن پایان یک فصل طولانی و آغاز یک دور جدید همکاری به شمول آموزش و حمایت غیر رزمی از نیروهای امنیتی افغان اعلام شد.

این توافق اما بریک پیش فرض استوار است. پیش‌فرض این است که گویا این جنگ به نحوی از راه تلاش های سیاسی به یک مصالحه خواهد انجامید و تا دو سال آینده پایان خواهد یافت.

باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا در سخنرانی پایانی کنفرانس شیکاگو به درستی هشدار داد که "روزهای مشکل و چالش های بزرگ فراروی ما قرار دارد".

در حالیکه افغانها باید اداره امور در کشورشان را تا دو سال دیگر به صورت کامل به عهده بگیرند، ساختارهای امنیتی، سیاسی و اقتصادی در این کشور همچنان متزلزل است و در معرض خطر قرار دارد.

سوالی که هنوز بی جواب است این است که اگر راه حل سیاسی دلخواه که پیش فرض توافقات شیکاگو است به دست نیاید و یا حتی نیروهای تروریستی با متحدان منطقه ای شان دوباره مثل سلول های سرطانی به عنوان یک تهدید فرا مرزی عرض اندام کنند، آن وقت چه باید کرد؟

به عبارت دیگر جدول خروج نیروهای ناتو بر اساس پیش فرض موفقیت برنامه صلح، در شیکاگو مشخص شد اما هیچ احتمال دیگری بررسی نشد که اگر این روند در دو سال آینده بصورت دلخواه، پیش نرفت آنگاه چه باید کرد؟

مخاطبان اجلاس شیکاگو

جلسه سران ناتو دو مخاطب کاملا جدا داشت و برای هریکی هم پیام جداگانه ای فرستاد. مخاطب نخست، اذهان عامه خسته از جنگ در کشورهای کمک کننده بود که در سالهای گذشته تلفاتی را در جنگ افغانستان متحمل شده اند و خواهان پایان این غائله هستند.

تصمیم اخیر ناتو در افکار عمومی آمریکا و فرانسه و به احتمال زیاد شماری دیگر از کشور های غربی، استقبال خواهد شد.

مخاطب دومی افغان ها بودند. کنفرانس تلاش کرد تا به افغانها اطمینان دهد که ناتو در کنارشان به عنوان حامی و مربی باقی خواهد ماند اما افغانها مطمئن نیستند که نهادها و ظرفیت های داخلی این کشور بتواند ضربات ناشی از انتقال همزمان مسئولیت های امنیتی، سیاسی و اقتصادی را تحمل کند.

جایگاه افغانستان در دو سال آینده

حق نشر عکس na
Image caption بخش دیگر پاسخ به سوال بالا را می توان در منطقه جستجو کرد. با آنکه افغان ها جنگ در کشورشان را ناشی از بازی های ژئوپولتیک و مداخله همسایه ها می دانند، اما اعلامیه کنفرانس شیکاگو به جز از یک اشاره ضمنی به نقش کشورهای منطقه و به ویژه پاکستان در امر تامین امنیت و ثبات، دیگر چیزی در زمینه جنبه منطقه ای بحران افغانستان ندارد

پس چه باید کرد که از یک سو اثر ضربات روند انتقال کاهش پیدا کند و از سوی دیگر مخالفان مسلح دولت را بدون برباد دادن دستاوردهای یک دهه اخیر، به میدان مبارزات مسالمت آمیز سیاسی بکشاند؟

بخش عمده پاسخ این سوال را می توان در افغانستان جستجو کرد.

مردم افغانستان هنوز هم امیدوار هستند و این باور در میان شان وجود دارد که جامعه جهانی اشتباه بزرگ دهه نود میلادی یعنی فراموش کردن افغانستان را دوباره تکرار نخواهد کرد.

در این زمینه اکثر مردم افغانستان به ویژه از تاکید ناتو بر موارد خاص شبیه پیشبرد روند دموکراسی، برگزاری انتخابات آزاد و عادلانه، احترام به حقوق بشر و حقوق زن، مبارزه با فساد اداری، حاکمیت قانون و دیگر ارزشهای امروزی استقبال می کنند.

نقش منطقه و جنبه منطقه ای بحران افغانستان

بخش دیگر پاسخ به سوال بالا را می توان در منطقه جستجو کرد. با آنکه افغان ها جنگ در کشورشان را ناشی از بازی های ژئوپولتیک و مداخله همسایه ها می دانند، اما اعلامیه کنفرانس شیکاگو به جز از یک اشاره ضمنی به نقش کشورهای منطقه و به ویژه پاکستان در امر تامین امنیت و ثبات، دیگر چیزی در زمینه جنبه منطقه ای بحران افغانستان ندارد.

در اخیر می توان گفت که چنانچه پیش بینی می شد، نتایج نشست سران ناتو نکته شگفت آور نداشت اما بر روند بازگشت ناپذیر خروج نیروهای ناتو از افغانستان بدون پرداختن به ابهامات این روند مهر تائید گذاشته شد.

اصل کار انتقال مسئولیت ها حال در سه بعد آغاز می شود و براساس برنامه، تا اخیر سال ۲۰۱۴ باید نتایج دلخواه را به همراه داشته باشد.

برنامه ریزی، مدیریت و اجرای روند انتقال در جریان دو سال آینده نه تنها سرنوشت ماموریت ده ساله ناتو را در افغانستان مشخص خواهد کرد، بلکه بر امنیت و ثبات افغانستان و منطقه اثرات بسزایی خواهد داشت.

مطالب مرتبط