تلقین، نصیحت و نماز؛ تداوی معتادان به مواد مخدر در قندهار

مرکز معتادان قندهار حق نشر عکس BBCpersian
Image caption در این مرکز هم اکنون حدود ششصد معتاد به مواد مخدر نگهداری می شود

در یک منطقه صحرایی در ولسوالی اسپین بولدک ولایت قندهار، در نزدیکی مرز پاکستان، قلعه‌ای بزرگی اعمار شده که داستان ویژه خود را دارد. این قلعه‌ای گلی، از بیرون بیشتر به یک زندان می ماند: دروازه بزرگ آهنی و دیوارهای بلندی که روی آن سیم خاردار کشیده شده است.

اینجا اما زندان نیست، درمانگاه معتادان مواد مخدر است که برای تداوی آنها، بیشتر از دارو، از نصیحت و تلقین های مذهبی کار گرفته می شود.

حدود شش صد نفر که به مواد مخدر معتاد هستند، در حال حاضر در این مرکز نگهداری می شوند، اما مسئولان آن می گویند، تعداد زیادی از معتادانی که در گذشته اینجا نگهداری می شدند، مواد مخدر را ترک کرده و به زندگی عادی خود بازگشته اند.

ملا زین‌الله که در میان مردم محل به "ملا زینو" مشهور است، این مرکز را ایجاد کرده و اداره آن را نیز خودش برعهده دارد.

انگیزه‌ای که ملا زینو را واداشت تا این مرکز را ایجاد کند نیز جالب است. او می گوید: "در اول، هدفم از آغاز این کار، درمان اعضای خانواده خودم بود که به مواد مخدر معتاد بودند."

او می گوید: "نگهداری آنها در خانه برایم بسیار دشوار بود، (یکجا با آنها) زنان نیز به مواد مخدر آلوده می شدند. زمانیکه ما به خانه برمی گشتیم آنها از خانه فرار می کردند ، پس از این مشکلات الهام گرفتم و دست به کار شدم. حدود شش سال است که این مرکز معالجه را فعال کرده ایم."

'بستن به زنجیر'

ملا زینو می گوید که در ایجاد و ادامه کار این مرکز، از حمایت مستقیم فرمانده پلیس قندهار برخوردار است؛ کسیکه به او اجازه داده تا معتادان را از شهر جمع آوری کرده و برای تداوی به مرکز خود بیاورد.

شیوه درمان در این مرکز با دیگر مراکز درمان معتادان متفاوت است.

افراد معتاد به مواد مخدر در این مرکز بدون اینکه با خانواده خود ارتباطی داشته باشند، برای چهل روز آنجا نگهداری می شوند.

حق نشر عکس BBCpersian
Image caption ملا زینو می گوید، برای بیست و سه روز معتادان را به زنجیر می بندند

ملا زینو می گوید، افرادی را که به این مرکز می آورد، همه را در بیست و سه روز اول، به زنجیر می بندد و روزانه به آنها آبی می دهد که روی آن آیات قران خوانده شده است.

او گفت: "با نوشیدن دوامدار آب، فرد متعاد شروع به استفراغ می کند. این عمل ۲۰ تا ۲۵ روز ادامه می یابد."

ملا زینو افزود "برای درمان، پنج درصد از دارو و ۹۵ درصد از روشهای دیگر استفاده می کنیم، مانند نوشاندن آب، غسل دادن با آب سرد، ورزش، ادای نماز، تلاوت قران و از این قبیل کارها که روان انسان را راحت می سازد."

بهتر از بیمارستان؟

در این مرکز، علاوه بر معتادانی که از ولایات مختلف افغانستان تداوی می شوند، افرادی از کشورهای ایران و پاکستان نیز مراجعه کرده اند.

خدمات این مرکز برای معتادان رایگان است و تاکید بر روش های اسلامی و دینی در تداوی معتادان نیز، ظاهرا دلیل دیگری برای شهرت این مرکز قلمداد می شود.

بسیاری از کسانی که در این مرکز نگهداری می شوند به این باور هستند که استفاده از دین و اسلام، در تداوی آنها موثر بوده است.

عبدالبصیر، که در شهر کویته پاکستان زندگی می کند و برای ترک اعتیاد به مواد مخدر به این مرکز آمده، می گوید "در کویته هر چه کردم که تداوی شوم، نتیجه نداد. اما حالا با گذشت ۹ ماه از بودنم در اینجا، تاثیرات مواد مخدر از وجود من بیرون شده."

او افزود "اینجا از بیمارستان بهتر است، چون برای ترک اعتیاد از شیوه های روانی و مذهبی کار گرفته می شود."

معتادانی که 'خدمت می کنند'

این مرکز بیش از صد و بیست کارمند دارد و جالب اینکه تمامی کارمندان آن، کسانی هستند که پیش از این به مواد مخدر معتاد بودند و پس از ترک اعتیاد در این مرکز، حالا بدون دریافت حقوق، در اینجا کار می کنند.

قاهر، یکی از این کارمندان است که می گوید "حدود یک سال است که من صحت یاب شده ام و حالا این وظیفه را به من سپرده اند که از شهر افراد معتاد را دستگیر کرده و به این مرکز بیاورم. ما چهار نفر این مسئولیت را برعهده داریم."

علاوه بر این مرکز، سه مرکز دولتی برای تداوی معتادان در قندهار فعال است، و مقامات می گویند، در جریان یک سال، حدود سه صد معتاد مواد مخدر در این مراکز تداوی می شوند.

ریاست صحت عامه قندهار می گوید، تنها در قندهار حدود هفتاد هزار نفر به مواد مخدر معتاد هستند؛ آماری که در سراسر افغانستان به بیش از یک میلیون نفر می رسد.