کنفرانس توکیو از دید دولت افغانستان

ده سال پس از اولین کنفرانس بین المللی بازسازی و توسعه برای افغانستان فردا توکیو یکبار دیگر میزبان کنفرانسی است که تمرکز اصلی آن بر دیدگاه دراز مدت (۱۳ ساله) حکومت افغانستان بسوی خود کفایی است.

چرا کنفرانس توکیو برای دولت افغانستان مهم است

نخست این که افغانستان هنوز هم در محراق توجه جدی شرکای بین المللی خود قرار دارد. کنفرانس توکیو سیزدهمین کنفرانس از نوع خود در ده سال گذشته برای افغانستان است و این تعداد کنفرانس برای یک کشور تا حال دیده نشده است.

تنها در هفت ماه گذشته این ششمین کنفرانس (بن دوم، شیکاگو، ریکا، قلب آسیا، کنفرانس سرمایه گذاری دهلی و اینک توکیو) در سطح جهانی در مورد آینده افغانستان برگزار می شود.

ثانیا این کنفرانس در مقایسه با کنفرانس های قبلی، نگاه دراز مدت به مسائل اقتصادی دارد که محور آن فراهم آوری زمینه های خودکفایی است و آجندای مطرح در این کنفرانس از سوی متخصصان افغانی با استفاده از اندوخته ها و تجارب ده سال گذشته ترتیب شده است.

با طرح این دیدگاه دولت افغانستان می خواهد در سال ۲۰۲۵ یک کشور صلح آمیز، دارای ثبات اقتصادی و توانایی بهتر ارائه خدمات به شهروندان و عمدتا متکی به درآمد و منابع داخلی باشد.

محرک های رشد افغانستان

۱- بلند بردن درآمد داخلی به ویژه با استفاده معقول از معادن، منابع طبیعی و موقعیت جغرافیایی افغانستان در جهت ترانزیت کالا و انرژی.

۲- کنترل مصارف و اختصاص منابع به مواردی که باعث رشد پایدار اقتصادی و ایجاد اشتغال شده و درجه احتیاج ما را به کالاهای وارداتی - که افغانستان توانایی تولید آنرا دارد - روز تا روز تقلیل دهد.

حق نشر عکس foreign policy
Image caption توکیو ده سال پیش نیز میزبان کنفرانس جلب حمایت مالی برای بازسازی افغانستان بود

در برنامه بلند مدتی که افغانستان در کنفرانس توکیو مطرح خواهد کرد، زیر ساخت های اساسی از جمله حمل و نقل، بشمول خط آهن، معادن و انرژی، رشد بخش خصوصی شامل سرمایه گذاری خارجی و توسعه اقتصاد روستایی که بیشترین تمرکز آن بر زراعت و راه های روستایی خواهد بود به عنوان محرک های رشد مد نظر گرفته شده اند.

در این دیدگاه رشد اقتصادی افغانستان بصورت تقریبا ثابت درحدود ۶ الی ۸ درصد پیشبینی شده است که خیلی با پیش بینی های بانک جهانی نزدیک است.

دولت افغانستان توقع دارد تا درآمد نا خالص داخلی ازسطح ۱۸ میلیارد دلار درحال حاضر، به ۴۴ میلیارد دلار درسال ۲۰۲۵ میلادی برسد.

درآمد داخلی که اکنون حدود ۲ میلیارد دلار آمریکائی است درسال ۲۰۲۵ با یک پیش بینی خیلی محتاطانه به ۸.۴ میلیارد دلار خواهد رسید و این به این معنا است که درآمد داخلی ما تقریبآ ۱۹ درصد تولیدات نا خالص داخلی را تشکیل خواهد داد که شاخص خیلی خوبی درسطح کشور های مانند افغاستان خواهد بود.

پس از کنفرانس شیکاگو که درآن ۳.۶ میلیارد دلار آمریکایی برای مصارف امنیتی تعهد شد، انتظار ما ازشرکای بین المللی درکنفرانس توکیو این است که سالانه 4 میلیارد دیگر به افغانستان کمک کنند.

کمک‌های توکیو در امورد غیرامنیتی، مصرف خواهد شد که شامل کمک های خیریه و توسعه ای نیز می شود.

پروژه های بزرگ منطقه ای، گام اول

در این کنفرانس به علاوه اعلامیه و سند اصلی "افغانستان بسوی خود کفائی"، اسنادی در مورد حسابدهی متقابل و همکاری های منطقه ای ازسایر اسناد خیلی مهم اند که عملی شدن تعهدات توکیو را تضمین می کند.

اسنادی که در توکیو امضا خواهند شد، همکاری های منطقه ای را در قالب سازمانهای ایکو،سارک، کرک و پروسه استابول بیشتر خواهد کرد همکاریهایی که سبب خواهند شد چند پروژه بزرگ در منطقه عملی شوند.

انتقال برق از قرقیزستان و تاجکستان از طریق افغانستان به پاکستان، پروژه انتقال گاز از ترکمنستان به افغانستان، پاکستان و هند، پروژه راه جدید ابریشم.

امضای این اسناد و همکاری های منطقه ای همچنین به افغانستان کمک خواهد کرد تا دسترسی اش به بنادر و آبهای آزاد از طریق کشورهای همسایه آسان شود.

افغانستان نیاز دارد تا با استفاده ازسیاست فعال با همکاری سایرکشورهای ذی نفع برای ترانزیت کوتاه تر و انتقالات بیشتر، راه حل های مختلفی از جمله انتقال تدریجی ازطریق چابهار به نسبت بندر عباس شرکای بین المللی اش راقناعت دهد.

رسیدن به رفاه بوسیله معادن بدون سرمایه گذاری در احداث راه ها و خطوط آهن و ادارات موثر تنظیم کننده آنها، امکان پذیر نیست که این موضوعات درکنفرانس توکیو مورد تائید قرار خواهند گرفت.

حسابدهی

افغانستان و جامعه جهانی هردو، ضرورت حسابدهی متقابل را بیشتر از پیش درک نموده اند و بر اساس همین نیاز در کنفرانس توکیو سند حسابدهی متقابل را نهایی خواهند کرد.

کنفرانس توکیو و تعهدات جامعۀ بین المللی که در آن اعلام خواهد شد برای ما اهمیت دارد اما، بیشتر ازین، در عمل پیاده کردن این تعهدات که مستلزم اصلاحات جدی و تغییرات مثبت در عملکرد سنتی هردو طرف می باشد دارای اهمیت است.

افغانستان تلاش خواهد کرد تا برای دسترسی به خود کفایی و حصول اطمینان شهروندان و جامعه جهانی به بهبود در ظرفیت های مدیریتی، حکومتداری، حاکمیت قانون و ازبین بردن فساد اداری و حل و فصل موضوعاتی چون کابل‌بانک بیشتر از پیش بکوشد.

در مقابل اصلاحات درنحوه کمک رسانی و موثرسازی کمک ها از جانب شرکای بین المللی ضرورتی است که بیش از هر وقت دیگر محسوس است. هردوجانب نیاز دارند درشیوه های معمول کار شان اصلاحاتی بیاورند. حکومت باید یک صدا، همآهنگ، و با نظر واحد پیرامون سیاستگذاری های ملی بویژه در امور اقتصادی خود را عیار سازد و درمقابل کمک کننده ها باید بیشتر کمکها را در اختیار دولت افغانستان قرار دهند تا کمک ها ازطریق بودجه ملی درخط اولویت های برنامه های ملی و زمانبندی ازقبل تعین شده مصرف شوند.

وزارت مالیه/دارایی افغانستان این بار اصلاحات در نحوه کمک رسانی را خیلی جدی گرفته و می کوشد پالیسی مدیریت کمک ها را تا سه ماه دیگر یکجا با جامعه جهانی نهایی کند.

در حالی که تجدید تعهدات جامعه جهانی برای حمایت از دیدگاه جدید اقتصادی ما در "دهه تحول" حیاتی است ولی حکومت افغانستان از اینکه جامعه جهانی نتوانست با این سیاست که در روشنی تمام اصول قبول شده بین المللی در رابطه به مؤثریت کمک ها بصورت مشترک تهیه شده بود قبل از کنفرانس توکیو به توافق برسد راضی نیست.

اگر پس از توکیو هنوز هم کمک ها به شیوه های سنتی و یک نواخت بدون در نظر گرفتن شرایط عینی افغانستان ادامه یابد مؤثریت آن نمی تواند بهتر از نتایج ده سال گذشته باشد.

در حالیکه برخی از اقتصاد های بزرگ جهانی اکنون با مشکلات اقتصادی جدی روبرو هستند، تعهدات توکیو می تواند فرصت بی نظیری باشد برای افغانستان تا از یکی از آخرین کنفرانسها از نوع خود، بیشترین استفاده را بکند.