مجله فرهنگی: نقش و تاثیرگذاری شبکه‌های اجتماعی در افغانستان

نهاد "نی"، که در عرصه حمایت از رسانه های آزاد درافغانستان فعالیت می کند، برای تجلیل از نقش شبکه های اجتماعی، هفته ای گذشته را، هفته ای "رسانه های اجتماعی" در این کشور اعلام کرد و برنامه های برای تجلیل از این هفته، به راه انداخت.

در سالهای اخیر، فعالیت شبکه های اجتماعی، تحول بزرگی را در دنیای ارتباطات و شیوه اطلاع رسانی درجهان به میان آورده است.

کاربران به ذوق وسلیقه خود خبر رسانی می کنند ویاهم در مورد خبرها، عکسها یا مطالب تحلیلی مرتبط به کشور خود یا حوادث جهان، اظهار نظر کرده، ویا تبصره می نویسند.

اما نقش شبکه های اجتماعی بیشتر در کشورهای برجسته شد و همچنان برجسته است که شاهد نا آرامی وسرکوب حکومتی بوده و رسانه های بین المللی به آنها دسترسی نداشته ویا هم در پوشش رویدادها دراین کشورها با مشکلات وموانع روبرو بوده.

کشورهای بهار عرب، تونس، مصر، لیبی، یمن و سوریه از همین جمله هستند.

جوانان با استفاده از شبکه های اجتماعی چون فیس‌بوک، تویتر و یو تیوب، خبر رسانی کرده و حتی عکس و تصویر نیز از رویدادهای جاری درکشورهای خود به جهانیان می دهند.

در حال حاضر، در سوریه جایی که کشمکش خونینی در جریان است، شبکه های اجتماعی از منابع مهم خبر رسانی محسوب می شود.

در افغانستان، برغم اینکه استفاده از انترنت و شبکه های اجتماعی برای افغانها هنوز سراسری نیست و محدودیت هایی از جمله قیمت گزاف انترنت و ساحات محدود پوشش انترنتی وجود دارد، تعداد کاربران افغان هر روز بیشتر می شود، بخصوص در میان جوانان و طبقه تحصیل کرده افغانستان.

این کشور درحال حاضر نزدیک به ۳۰۰ هزار کاربر فیسبوک دارد که بیش از هفتاد در صد آن را جوانان تشکیل می دهند.

جوانان، با راه انداختن تبلیغات وشریک کردن مطالب، عکس وتصویر در شبکه های اجتماعی، بویژه فیس بوک، خشونت را، که به گفته ای آنها جای منطق وگفتگو را گرفته، نکوهش می‌کنند، از فساد مزمن در لایه های مختلف حکومت شکوه می کنند، و ازناهنجاری ها وباورهای نادرست حاکم بر جامعه سنتی افغانستان، بیزاری می جویند.

اخیرا راهپیمایی های نیز در محکومیت فساد، عملیات انتحاری وخشونت درکابل از طریق فیس‌بوک سازماندهی شد و همه شرکت کنندگان در این راهپیمایی ها از طریق همین شبکه ها دعوت شده بودند تا به گفته ای خودشان نشان دهند که بدون سلاح و زور فیزیکی نیز می توان درحکومت وجامعه دست به اصلاحات زد و تغییرات سالم به وجود آورد.

این فعالان جوان، نامگذاری دوباره ی لیسه (مدرسه) بی بی مهرو که وزارت معارف افغانستان، نام عبدالقیوم وردک را برآن گذاشته بود و جلوگیری از توقف انتشار روزنامه "اتفاق اسلام" چاپ هرات که بیش از 90 سال سابقه دارد را از دست آوردهای خود می‌پندارند. به گفته ای این جوانان، در اثر تلاشهای آنها برای جلب توجه افکار عمومی به آمار و اطلاعات نادرست وارده در اطلس اقوام غیر پشتون افغانستان و دانشنامه آریانا بود که اعتراض های به راه افتاد و درپی آن رئیس اکادمی علوم افغانستان وسه تن دیگر از مقامات ارشد این نهاد، از مقام های شان برکنار شدند.

اما نقش شبکه های اجتماعی دنیای مجازی انترنت در افغانستان، چقدر واقعا گسترده است، چه تعداد کاربر دارند و تا چه حد تأثیر گذار هستند، و چه آینده درافغانستان خواهند داشت؟

در مجله فرهنگی این هفته بحثی داریم با شرکت عبدالله خدا داد، ازبنیانگذاران گروه اصلاح طلبان که در زمینه مبارزه با فساد در افغانستان فعالیت دارد، و همکارم ستار سعیدی که فعالیت شبکه های اجتماعی در این کشور را دنبال می کند.

مطالب مرتبط