جدال روستاییان شمال افغانستان با سالدانه

به روز شده:  14:12 گرينويچ - سه شنبه 04 سپتامبر 2012 - 14 شهریور 1391
فردی سالدانه داشته

"سال گذشته در ولایت بلخ ۲۰۲۸ مورد داشتیم، اما تعداد بیماران در ۵ ماه اول امسال به ۶۳۲ نفر رسیده است"

ساکنان یک ولسوالی در ولایت بلخ مدت‌ها است که یک دیگر را با لکه‌ای می‌شناسند که در پی نیش‌زدن پشه سالدانه (سالک) در بدن آنها به‌جا مانده‌است.

در روستای "شاخ مغلان" ولسوالی دولت‌آباد هیچ‌کسی به چشمم نخورد که دست‌کم یک لکه بر پوستش نداشته باشد.

از کودکان چندساله گرفته تا مردان مسن و دختران جوان یادگاری از نیش پشه بر تن دارند.

منطقه دولت آباد که حدود ۲۰ کیلومتر از شهر مزار شریف، مرکز ولایت بلخ فاصله دارد، شامل ۵۲ روستا است.

مشکل است کسی در این قریه‌ها پیدا شود که از پشه‌ها درد دلی نداشته باشد.

پاینده مرادی، از ساکنان محل که خود لکه‌ای بر پیشانی دارد، می‌گفت: "پشه سالدانه مثل پشه‌های عادی می‌گزد. اول معلوم نیست که چه گزیده. زیادتر مردم را شبها گزیده. من روزی وقتی از خواب بلند شدم، پیشانی‌ام سرخ شده بود، خارش داشتم و بعدش هم محل گزیدگی وسعت پیدا کرد و شد سالدانه."

زخم ناشی از نیش پشه حدود یک سال، مرهم نمی شود و به همین دلیل در افغانستان به سالدانه، مشهور شده است. اما حتی پس از خوب شدن زخم سالدانه، لکه آن برای همیشه باقی می ماند.

محمدالله از دیگر ساکنان محل می‌گوید: "ما مردها به این نیش‌ها دیگر عادت کرده‌ایم. اما دختران ما خیلی رنج می‌برند چون لکه سالدانه دایمی است.

او افزود: "کسی که در منطقه ما زندگی کند، پشه سالدانه حداقل یک بار در طول عمرش به جان او حمله می‌کند. بعد در مقابل آن معافیت پیدا می‌کند."

در افغانستان به بیماری سالدانه که با نیش پشه‌های خاکی شایع می‌شود، بیماری "لشمانیا" هم می‌گویند. گرچه این بیماری کشنده نیست، اما به گفته مقام‌های افغان، سالانه صدها هزار نفر به آن مبتلا می‌شوند.

دکتر میرویس ربیع، رئیس اداره صحت (بهداشت) ولایت بلخ موش‌های صحراحی را عامل آن می‌داند و می‌گوید مناطقی که زمین هموار دارد، بیشتر برای شیوع این بیماری مساعد است.

اداره محلی صحت می‌گوید تنها راه مقابله با پشه‌ها را توزیع پشه‌خانه یا چادرهای ویژه محافظت از پشه می‌داند

او می‌گوید:"سال گذشته در ولایت بلخ ۲۰۲۸ مورد داشتیم، اما تعداد بیماران در ۵ ماه اول امسال به ۶۳۲ نفر رسیده است. ولسوالی‌های (شهرستانهای) دهدادی، نهرشاهی، کلدار و چهاربولک و دولت‌آباد ما در معرض خطر قرار دارد."

اداره محلی صحت می‌گوید تنها راه مقابله با پشه‌ها را توزیع پشه‌خانه یا چادرهای ویژه محافظت از پشه می‌داند.

آقای ربیع می‌گوید که در این اواخر بیش از ۱۳۰ هزار چادر به محلات مختلف در معرض خطر توزیع شده است.

اما تا حالا حتی یک چادر هم به ولسوالی دولت‌آباد نرسیده‌است.

مسئولان صحت ولایت بلخ اما می‌گویند که به‌زودی برنامه توزیع چادر را در این منطقه هم شروع خواهند کرد.

مردم در روستای شاخ مغلان و دهها روستای دیگر ولسوالی دولت‌آباد سالها است سعی می‌کنند با استفاده از شیوه‌های محلی سر و صورت خود را در برابر پشه‌های مهاجم محافظت کنند ـ که تا اکنون توفیق چندانی نداشته‌اند.

دکتر حفیظ‌الله فیاض، سخنگوی وزارت صحت افغانستان اما می‌گوید که با برنامه‌های که آنها روی دست دارند، امیدوار است در امیدوار است در آخر امسال آمار بیماری‌های سالدانه کاهش بیشتر یابد. او می‌گوید: "گرچه عامل این بیماری پشه‌های خاکی است که در مخروبه‌ها، خانه‌های گلی و کهنه و آب‌های ایستاده زندگی می‌کنند، اما وزارت ما با آگهی دهی و تدابیری وقایوی در صدد مبارزه با این بیماری است.

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.