کارخانه 'سمنت غوری' بزرگترین سرمایه‌گذاری داخلی

به روز شده:  11:55 گرينويچ - دوشنبه 22 اکتبر 2012 - 01 آبان 1391

کارخانه 'سمنت غوری' حدود پنج دهه پیش با سرمایه‌گذاری دولت افغانستان ایجاد شد

بازسازی در افغانستان، این کشور را به یکی از وارد کنندگان بزرگ سیمان در منطقه تبدیل کرده است. در کنار شماری زیادی از پروژه‌های دولتی بازسازی در افغانستان، بخش خصوصی نیز در ده سال گذشته کارهای زیادی در زمینه ساختمانی انجام داده است.

این مسئله موجب شده افغانستان حالا سالانه حدود شش میلیون تن سیمان مصرف کند. اما تولیدات سیمان این کشور پاسخگوی نیازهای مصرفی آن نیست. چه چیزی سبب شده افغانستان نتواند سیمان کافی تولید کند؟

در این بخش از رشته گزارشهای "معادن؛ ثروت نهان افغانستان" علی سلیمی گزارشگر بی‌بی‌سی در کابل به تلاش این کشور برای تولید سیمان بیشتر پرداخته است.

مدتی است که چرخ‌های کارخانه 'سمنت غوری' تنها کارخانه سیمان افغانستان به صورت منظم کار می‌کند. افغانستان این روزها به شدت نیازمند این محصول برای پروژه‌های بازسازی و ساختمانی در این کشور است. اما این کارخانه نمی‌تواند پاسخگوی تقاضای روز افزون سیمان باشد.

اسلام‌الدین احمدی، رئیس کارخانه سمنت غوری می‌گوید: "روزانه بیش از ۴۰۰ تُن سمنت (سیمان) در هر دو کارخانه تولید می‌کنیم. این مقدار سمنت اکنون تنها ۶۰ در صد نیازمندی‌های مناطق شمالی افغانستان را رفع می کند."

رئیس کارخانه 'سمنت غوری' می‌گوید برق و ذغال سنگ ارزان می‌تواند سمنت 'غوری' را رقابتی‌تر بسازد

این کارخانه حدود پنج دهه پیش با سرمایه گذاری دولت افغانستان ایجاد شد. در آن زمان سالانه ۱۵۰ هزار تن سیمان تولید می کرد که برای مصرف داخلی افغانستان کافی بود.

تولید این کارخانه در سالهای جنگ اما به شدت افت کرد و به نصف رسید. روزگار که ورق خورد، سیاست های اقتصادی هم تغییر کرد. حالا شش سال است که این کارخانه به بخش خصوصی واگذار شده است. 'سمنت غوری' را می‌توان بزرگترین سرمایه‌گذاری بخش خصوصی افغانستان در زمینه معادین این کشور به حساب آورد.

سهامداران جدید کارخانه می گویند تا ۳۰ میلیون دلار برای تجهیز و نوسازی دستگاههای این کارخانه سرمایه‌گذاری کرده اند. اما منتقدان می گویند که بخش خصوصی در پیشبرد مدیریت این کارخانه ناموفق بوده است.

محمد رسول محسنی، رئیس شورای ولایتی بغلان می‌گوید: " نه تنها راضی نیستیم، که چندین بار کارگران این کارخانه و معدن تظاهرات کرده اند و خواهان حقوق شان شدند. ما صدای اعتراض آنها را حتی به ریاست جمهوری و وزارت معادن رسانده ایم."

از میان حدود ششصد کارگر در این کارخانه بسیاری‌شان امیدوار بودند با تغییر مدیریت کارخانه، وضع آنها هم بهتر شود. اما آنها می‌گویند این طور نشد. یکی از کارگران گفت: " معاش ما بلندتر از کارگران دولتی است. اما قیمت ها بلند است. اگر معاش ما همچنان ۵۰۰۰ افغانی (معادل صد دلار) باشد، بهتر است کارخانه دوباره دولتی شود."

سهامداران بخش خصوصی می بایست کارخانه دوم را هم با ظرفیت روزانه یک هزار تن سیمان فعال می کردند. اما با گذشت شش سال هنوز کارخانه دوم به ظرفیت کامل نرسیده است. صاحبان جدید کارخانه می گویند که تا کنون به خیلی از تعهدات شان عمل کرده اند.

افغانستان سالانه حدود شش میلیون تن سیمان مصرف می‌کند

کیسه های سیمان غوری به دلیل کیفیت بالا و سابقه درخشان در میان مردم افغانستان زبانزد است. روزانه هزاران کیسه سیمان از کارخانه غوری به ولایات شمالی افغانستان برده می شود.

برنامه‌های دولت برای افزایش تولید

در بازار پلخمری سیمان پاکستانی و افغانی در کنار هم فروخته می شوند. قیمت یک کیسه سیمان غوری در حال حاضر ۲۷۰ افغانی است و یک کیسه سیمان فوجی (پاکستانی) ۳۶۰ افغانی است.

سالانه هزاران تن سیمان پاکستانی از طریق گذرگاه سالنگ به کشورهای آسیای میانه صادر می شود. خرابی جاده ها گاهی سبب می شود روزها طول بکشد تا یکی از این کامیونها به مرز شمالی افغانستان برسد.

محمد ظاهر راننده کامیون می‌گوید: "از تونل سالنگ که خارج می‎شویم تا شهر پلخمری سرعت ما از ۴۰ مایل در ساعت بالاتر نیست. مجبوریم تنها همین مسیر را در یک شبانه روز طی کنیم."

در پاسخ به تقاضای روز افزون برای سیمان، دولت در نظر دارد به زودی چند کارخانه بزرگ تولید سیمان ایجاد کند. از جمله احیای کارخانه سیمان جبل السراج ولایت پروان و ساخت کارخانه های جدید در ولایات قندهار و هرات.

با توجه به وجود منابع سرشار سنگ آهک و ذغال، افغانستان از ظرفیت خوبی برای تولید سیمان برخوردار است. بسیاری معتقدند که سرمایه گذاری بر روی صنعت سیمان می تواند این کشور را از واردات سیمان بی نیاز کند. اما در حال حاضر افغانستان خود به بازار بزرگی برای کارخانه های سیمان کشورهای همسایه تبدیل شده.

شماری از کارگران کارخانه 'سمنت غوری' از دستمزدهای پایین در این کارخانه شکایت دارند

رئیس کارخانه 'سمنت غوری' می‌گوید: " هرقدر که ما بتوانیم بندهای برق بیشتر بسازیم و ذغال سنگ بیشتر استخراج کنیم، قیمت تولیدات ما هم پایین می‌آید و مشکلاتی که داریم حل می شود."

با گذشت شش سال از آغاز کار این کارخانه، دولت هم از عملکرد بخش خصوصی راضی نیست. وزارت معادن می خواهد در قرار داد کارخانه سیمان غوری تجدید نظر کند. این وزارت می‌گوید قرارداد کنونی ناقص است و مشکلاتی هم برای دولت و هم برای بخش خصوصی بوجود آورده‌است.

جواد عمر سخنگوی وزارت معادن می‌گوید: "هیچ وقت قرار دادی در چهار صفحه صورت نمی گیرد. اما متأسفانه این قرار داد در چهارصفحه است. تصمیم گرفته شده که تغییرات لازم درمتن قرارداد بوجود آید و بخش هایی که قبلا گفته می شد به این شرکت داده می شود، به داوطلبی گذاشته شود."

در گوشه دیگر شهر پلخمری، کار تولید برق جریان دارد. کارخانه سیمان غوری روزانه ۸ مگاوات برق نیاز دارد. بیشتر آن از برق وارداتی از ازبکستان تأمین می شود. اما یک نیروگاهی برق آبی در شمال هم روزانه حدود ۱.۵ مگاوات برق به کارخانه می دهد.

کارخانه غوری روزانه ۱۶۰ تن ذغال سنگ مصرف می کند. ذغال از معدنی در ۱۴ کیلومتری شمال شهر پلخمری تأمین می‌شود.

سنگ آهک، گچ و گل‌رُس مورد نیاز برای تولید سیمان هم از معادنی در نزدیکی همین کارخانه بدست می‌آید.

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.