تلاش افغانستان برای استخراج و صدور گاز

به روز شده:  11:36 گرينويچ - پنج شنبه 25 اکتبر 2012 - 04 آبان 1391

وزارت معادن افغانستان می گوید ذخایر گاز طبیعی این کشور حدود ۴۵۰ میلیارد متر مکعب برآورد شده. با وجود آن، خود این کشور گاز مورد نیازش را از خارج وارد می کند.

پالایشگاه گاز جرقدوق در حومه شهر شبرغان در شمال افغانستان بزرگترین تأسیسات تصفیه گاز در افغانستان است.

روزگاری بخش بزرگی از درآمدهای افغانستان از طریق همین پالایشگاه تأمین می شد و حدود سه دهه پیش، یکی از تأسیسات استراتژیک افغانستان به حساب می آمد.

از این پالایشگاه سالانه بیش از یک میلیارد متر مکعب گاز به شوروی سابق صادر می‌شد و در ازای آن پول، مواد غذایی و اسلحه به افغانها داده می شد. امروزه تأسیسات تصفیه گاز جرقدوق دیگر رونق گذشته را ندارد.

اداره زمین شناسی آمریکا میزان ذخایر گاز طبیعی افغانستان را حدود ۴۵۰ میلیارد متر مکعب برآورد کرده. اما دولت می گوید ممکن است میزان واقعی بسیار بیشتر باشد.

میدان‌های گازی افغانستان

دولت افغانستان و اداره زمین شناسی آمریکا میدانهای گازی زیر را مهم میدانهای گازی افغانستان اعلام کرده اند:

حوزه گازی ولایت جوزجان در شمال

حوزه نفتی افغان – تاجیک در شمال شرق افغانستان

حوزه نفتی هلمند در جنوب

"در پی سقوط رژیم تحت حمایت شوروی سابق و بی ثباتی سیاسی در افغانستان، صادرات گاز این کشور به شوروی قطع شد و تأسیسات تصفیه گاز در پالایشگاه جرقدوق هم از نظر افتاد"

اولین پالایشگاه گاز افغانستان در سال ۱۳۵۸ خورشیدی در شمال این کشور شروع به کار کرد. در حال حاضر بیش از ۸۰۰ نفر در این پالایشگاه کار می کنند.

پالایشگاه گاز جرقدوق روزانه حدود ۲۰۰ هزار متر مکعب گاز تولید می کند. بخش اعظم گاز تولید شده دراینجا، در یک کارخانه تولید برق و کودشیمیایی در شهر مزار شریف استفاده می شود.

بخش کمی از آن هم گاز مورد نیاز حدود دو هزار خانواده را در شهر شبرغان تأمین می کند.

یک خط لوله که در دهه هفتاد خورشیدی و سال‌های حاکمیت مجاهدین برشمال افغانستان کشیده شد، گاز را از پالایشگاه به شهر شبرغان می رساند. این خط لوله در دوران حکومت مجاهدین تا شهر مزار شریف نیز کشیده شد و بخش هایی از مزار شریف در آن سالها، از گاز شبرغان استفاده کردند.

خواجه تاج‌الدین یکی از شهروندان شهر شبرغان برای استفاده از گاز طبیعی ماهانه ۲۰۰ افغانی معادل ۴ دلار می پردازد. در حالی‌که دیگر هموطنانش ماهانه تا ده برابر این رقم را از بازار گاز می خرند. خواجه تاج الدین می گوید که در مقایسه با دیگر شهروندان شبرغان او و همسایگانش زندگی خیلی راحت تری دارند.

"ما در تابستان روزانه ۱۸ ساعت گاز داریم. اما در زمستان گاز ۲۴ ساعته داریم. از گاز برای پخت و پز استفاده می کنیم و زمانی هم که برق قطع شود از آن برای روشنایی استفاده می کنیم."

اما هنوز بخش اعظم جمعیت حدود ۴۰۰ هزار نفری شبرغان از گاز محروم اند و مجبورند آن را از بازار خریداری کنند.

بخشی از دستگاه‌های آن امروزه عملا از کار افتاده و کارگران تلاش می کنند از فرسودگی بیشتر آنها جلوگیری کنند

سیستم توزیع گاز در شهر شبرغان ابتدایی است و سیستمی وجود ندارد که میزان مصرف خانواده ها را نشان دهد. دولت هزینه مصرف گاز را بصورت تخمینی محاسبه می کند.

گاز و سیاست

افغانستان سالانه ۲۵۰ هزار تن گاز مصرف می کند. بخش اعظم آن از ترکمنستان و ایران وارد می شود. اما این کار به راحتی انجام نمی شود.

فرید شیرزوی رئیس شرکت نفت و گاز افغانستان می گوید که در بسیار موارد واردات گاز به افغانستان از گرمی و سردی روابط سیاسی افغانستان با این کشورها، متاثر می شود.

" شکی نیست که مسائل سیاسی جدا بر واردات گاز تأثیر دارد و دست های نامرئی دراین کار دخیل است. چنانچه در زمستان گذشته قیمت یک کیلو گاز به یکبارگی از ۴۵ افغانی به ۱۲۰ افغانی رسید."

توسعه میدانهای گازی

در پی سقوط رژیم تحت حمایت شوروی سابق و بی ثباتی سیاسی در افغانستان، صادرات گاز این کشور به شوروی قطع شد و تأسیسات تصفیه گاز در پالایشگاه جرقدوق هم از نظر افتاد.

بخشی از دستگاه‌های آن امروزه عملا از کار افتاده و کارگران تلاش می کنند از فرسودگی بیشتر آنها جلوگیری کنند.

خواجه تاج‌الدین یکی از شهروندان شهر شبرغان برای استفاده از گاز طبیعی ماهانه ۲۰۰ افغانی معادل ۴ دلار می پردازد. در حالی‌که دیگر هموطنانش ماهانه تا ده برابر این رقم را از بازار گاز می خرند

اما چندی است که دولت به این فکر افتاده که با بهره برداری از دیگر معادن افغانستان از دیگر حوزه های گازی این کشور هم بهره برداری کند.

متین صدیق مشاور ارشد وزارت معادن افغانستان می گوید که در نظر است پس از این سرمایه گذاری بیشتری در صنعت استخراج و تصفیه گاز انجام شود.

"وزارت معدن برنامه دارد که دستگاه‌های تصفیه گاز را در شمال ایجاد کند. از طرف دیگر پروژه خط لوله تاپی(خط انتقال گاز ترکمنستان به پاکستان و هند) از افغانستان می گذرد و اگر افغانستان بتواند ذخایر عمده گاز خود را استخراج کند، گاز ما می تواند به هند نیز صادر شود."

مقام‌های دولت افغانستان می گویند اگر صنعت استخراج گاز در افغانستان توسعه یابد، نه تنها وضعیت ساکنان این سرزمین متحول می شود، که افغانستان خود از صادر کنندگان مهم گاز در منطقه خواهد شد.

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.