بازار پر رونق برقع در شمال افغانستان

به روز شده:  09:10 گرينويچ - پنج شنبه 03 ژانويه 2013 - 14 دی 1391

بازرگانان در شمال افغانستان می گویند که بازار فروش چادری زنان یا برقع رو به گسترش است و مشتریان این نوع پوشش در یکی دو سال اخیر به گونه چشمگیری افزایش یافته است.

برقع نوعی پوشش مورد استفاده زنان است که از سر تا پا و از جمله صورت زنان را می‎پوشاند. این نوع پوشش هر چند از گذشته‎های دور در افغانستان رایج بوده، اما در زمان حاکمیت گروه طالبان برای زنان اجباری شد.

پس از سقوط رژیم طالبان این اجبار برداشته شد، اما بازرگانان شمال افغانستان می گویند چادری هنوز هم طرفداران زیادی دارد.

حاجی کمال یکی از این تاجران در مزارشریف است که می‌گوید در یک سال گذشته توانسته حدود ۷۰ هزار چادری بفروشد.

به باور او، در زمان رژیم طالبان زنان بیشتر در چهاردیواری خانه بودند، از این جهت داشتن یک برقع برای یک خانواده کافی بود، اما حالا به دلیل این‎که زنان بیشتر از خانه بیرون می‌آیند، برقع نیز زیاد فروخته می‌شود.

به نظر این بازرگان، به دلیل کاهش بهای چادری دسترسی زنان هم به این نوع پوشش بیشتر شده است. به گفته او، زنانی هم هستند که چند تا چادری دارند که در موقعیت‌های مختلف از آنها استفاده می‌کنند. مثلاً یکی برای رفتن به عروسی نگه می‎دارند و یکی هم برای بازار.

دلیل دیگری که این برقع فروش با سابقه برای افزایش مشتری دارد، این است که در چند سال پیش، بیشتر زنان در روستاهای افغانستان، برقع نمی‌پوشیدند و در محیط بیرون از خانه یا شال به سر می‌کردند یا یک روسری ساده، اما حالا پوشیدن برقع در روستاهای این کشور نیز رایج شده و حتی نوعی مُد و نشانه موقعیت اجتماعی بهتر به حساب می‌آید.

اجبار یا عادت

تقی واحدی

تقی واحدی: "چادری در واقع ارتباط و نقش اجتماعی زنان را کاهش می‌دهد و محدود می‌کند"

در گوشه و کنار شهرهای بزرگ افغانستان زنانی که چادری نمی‎پوشند زیادند، اما تعداد زنانی که برقع می‎پوشند هم کم نیست.

پوشیدن برقع در افغانستان برای زنان از نظر قانونی اجباری نیست، اما برای برخی‌ از زنان افغان این پوشاک یگانه شرط بیرون رفتن از خانه به حساب می‌آید. مردان خانواده این پوشاک را برایشان اجباری کرده‌اند.

اما برای برخی از زنان پوشیدن برقع تنها یک عادت است نه اجبار.

عاتکه زنی است که در یکی از سازمان‌های حقوقی در مزارشریف کار می‌کند. او در محیط بیرون از دفتر و خانه برقع می‌پوشد. شوهرش هیچ مخالفتی ندارد که اگر او چادری نپوشد، اما استفاده از این پوشش برای او این یک عادت شده است ـ عادتی که به گفته خودش، از زمان طالبان باقی مانده است.

عاتکه می گوید: "اگر چادری نپوشم، فکر می‌کنم همه به طرفم به نظر منفی می‌نگرند. پیش از طالبان چادری نمی‌پوشیدم و فکرش را هم نمی‌کردم."

عاتکه می‌گوید دختر جوانش در محیط بیرون از خانه برقع نمی‌پوشد و کسی هم او را مجبور به این کار نمی‌کند.

اما تنها دلیل برقع‎پوشی زنان عادت داشتن به آن نیست، شماری از آنان با پوشیدن آن "احساس مصونیت بیشتری" می‌کنند.

فهیمه یکی از زنانی است که می‌گوید برای این‎که از مزاحمان خیابانی در امان باشد، مجبور است چادری بپوشد:"فکر می‌کنم تا وقتی که افغانستان خوب پیشرفت نکرده، چادری بپوشیم بهتر است."

نسل نو مخالف چادری

شماری از دختران دانشجو به این باورند که چادری نشانه‎‏ای از سطح پائین فرهنگ جامعه است

از جانب دیگر به نظر می آید که در محیط‌هایی که حضور جوانان بیشتر است، مثل دانشگاه‌ و مکتب/مدرسه، نسل نو زنان افغانستان دوست ندارند که برقع بپوشند.

شماری از دختران دانشجو به این باورند که چادری نشانه‎‏ای از سطح پائین فرهنگ جامعه است

فاطمه سلطانی دانشجوی دانشگاه بلخ می‌گوید:"حس مصونیتی که ما نیاز داریم، در همین لباس‌های عادی ما هست. نیازی نداریم که چهره خود را پنهان کنیم، چرا که ما زن هستیم و انگار حق نداریم به آزادی چهار طرف خود را ببینیم."

فاطمه می‌گوید اگر پوشیدن برقع اجباری شود، حتی حاضر است افغانستان را ترک کند.

مریم احمدی دانشجوی دیگری است که می‌گوید که به طور کلی با چادری مخالف است و از آن نفرت دارد: "حالا ما دخترانی که می‌توانیم آزادانه فعالیت‏های اجتماعی داشته باشیم، دانشگاه برویم، آموزشگاه برویم، اگر مثل زنان نسل گذشته چادری بپوشیم، کاملاً این فعالیت‌ها برای ما مشکل می‌شود."

مانع نقش اجتماعی

حاجی کمال در یک سال گذشته هفتاد هزار چادری فروخته است

شماری از آگاهان امور اجتماعی نوع پوشش زنان را از مسایل مهم و تاثیرگذار در یک جامعه می‌خوانند.

تقی واحدی نویسنده و جامعه‌شناس می‎گوید که برقع می‌تواند آسیب‌های جدی به روند رشد و پیشرفت یک جامعه بزند: "اسلام اجازه این را داده که زن با دست و صورت باز در جامعه حضور داشته باشد و آن بخش‌هایی که لازم است پوشش داشته باشد، می‌تواند با لباس‌های دیگر هم تأمین شود."

او افزو: "چادری در واقع ارتباط و نقش اجتماعی زنان را کاهش می‌دهد و محدود می‌کند. هنگامی که نیمی از پیکر جامعه نقش مفیدی در یک جامعه نداشته باشد، به طور طبیعی زمینه رشد و پیشرفت کمرنگ می‌شود و ما همچنان یک جامعه عقب‌مانده خواهیم ماند."

با وجود تلاش‌های‌ گروه‎های نوگرا و جوان و رسانه‎های دیداری در داخل افغانستان برای نشان دادن چهره قابل تشخص زنان این کشور فروش چادری یا برقع افزایش یافته است و این پوشاک در جهان هنوز به عنوان نماد زن افغان شناخته می‌شود.

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.