نروژی‌ها حامد کرزی را چگونه می بینند

به روز شده:  17:52 گرينويچ - دوشنبه 11 فوريه 2013 - 23 بهمن 1391

حامد کرزی رئیس جمهوری افغانستان در بیست و هشتم ژانویه/جنوری پس از سفر به لندن برای مذاکرات سه جانبه با پاکستان و بریتانیا سفری هم نروژ داشت. رئیس جمهور کرزی در مدت اقامتش در نروژ، با مقام های آن کشور، از جمله پادشاه، نخست وزیر و وزیر خارجه ملاقات دیدار کرد و مهمان پارلمان نروژ نیز شد.

سفر رئیس جمهور کرزی به ناروی هر چند در مجموع بازتاب رسانه ای بسیار گسترده ای نداشت، اما به دلیل اهمیت موضوع آن، یعنی انعقاد قرارداد چهار ساله بین دو کشور، برخی احزاب، سیاستمداران، نهاد های مدنی و تحلیلگران سیاست خارجی، نسبت به این سفر حساسیت بالایی نشان داند.

تعهد نامه ای که در این سفر بین دو کشور امضا شد، نروژ را ملزم می کند که در چهار سال آینده سالیانه مبلغ حدود ۷۵۰ میلیون کرون (معادل بیش از ۱۳۵ میلیون دلار) به افغانستان کمک کند.

هم به دلیل التزام کشور نروژ به پرداخت این کمک هنگفت و هم به دلیل اینکه نظر به اصطلاح مروج در نروژ، این کمک ها از محل مالیات و دست رنج مردم تامین می شود، سیاستمداران و تحلیلگرانی از طیف ها و جناححهای مختلف نسبت به سفر رئیس جمهور کرزی و امضای قرارداد واکنش نشان دادند.

بد بینی نسبت به سیستم تحت ادارۀ آقای کرزی

جناحی از آگاهان و تحلیلگران با ابراز بدبینی نسبت به دست آورد های حکومت آقای کرزی در بیش از ۱۲ سال گذشته، به شدت در قبال بهتر شدن امنیت، مردم سالاری، حقوق زنان و سیستم آموزشی ابراز تردید کردند.

رئیس جمهوری افغانستان و پادشاه نروژ

از نظر این عده، اداره آقای کرزی در تامین امنیت ناکارآمد، در تحقق مردم سالاری بی تاثیر و در مهار فساد اداری بسیار ضعیف بوده است.

برخی از این تحلیلگران و روزنامه نگاران، با یاد آوری جنجالهای انتخاباتی دور دوم انتخابات ریاست جمهوری در سال ۲۰۰۹ و همچنین اتهام مطرح در مورد بعضی از اطرافیان و بستگان کرزی در فساد اداری، اختلاس ها و قاچاق مواد مخدر، او را در هنگام ورودش به نروژ "رئیس جمهور مورد مناقشه/جنجالی" خواندند.

برجسته ترین چهره منتقد رئیس جمهور کرزی در محافل آکادمیک و سیاسی، "دکتر کریستیان برگ هارپ ویک" ، افغانستان شناس معروف نروژی است.

او قبل از ورود رئیس جمهور افغانستان به نروژ گفته بود که کرزی فقط یک "رهبر قومی" است که در هر شرایطی از برادران و بستگانش که در قضایای مهم مثل اختلاس کابل بانک، متهم بوده اند حمایت کرده و مانع از به محکمه کشیدن آنها شده است.

برخی از روزنامه نگاران از اظهارات و انتقادات تند آقای "کای آیده" دیپلمات کار کشتۀ نروژی و فرستادۀ سابق سازمان ملل در افغانستان، در مورد رئیس جمهور کرزی نیز به عنوان پشتوانۀ نظر انتقادی خود استفاده کردند. آقای ایده در کتابش که پس از پایان ماموریتش در افغانستان نوشته بود، حکومت آقای کرزی را فاسد، ناکارآمد و مافیای خانوادگی خوانده است.

"طرف نروژ به صراحت اعلام کرده که تخطی از تعهدات را در هیچ سطح و زمینه ای نمی پذیرد و چنانچه در اجرای پروژه ای سوء استفاده از این کمکها را مشاهده نمایند، فورا اعطای کمک برای آن پروژه را متوقف خواهند کرد."

بنا براین، منتقدان رئیس جمهور کرزی نسبت به مصرف درست کمکهای جامۀ جهانی و به ویژه نروژ، به صورت جدی ابراز تردید کرده اند.

اعطای کمک در مقابل تعهدات جدی

گروه دیگر اما، دیدگاه‌های ملایم تری داشتند. این گروه از جمله نخست وزیر، وزیر خارجه و نماینده های احزاب میانه رو در پارلمان نروژ، ضمن وارد دانستن قسمتی از انتقادات و نگرانی های منتقدان به آقای کرزی، بر این نکته تأکید داشتند که تعهد جدی جانب افغانستان در برطرف ساختن نگرانی های دولت و مردم نروژ و همچنین جامعۀ جهانی، می تواند ضامن عملی برای اجرای مفاد قرارداد بین دو کشور، باشد.

دولت نروژ در قبال اعطای این کمک ها، در زمینه های مشخصی از آقای کرزی تعهد گرفته است. تامین و ضمانت حقوق زنان در ابعاد مختلف، بهبودی سیستم آموزشی، تقویت مردم سالاری، تحکیم زیر ساخت های نظام اداری ـ سیاسی و مبارزۀ جدی با فساد اداری از مواردی است که به عنوان شروط اعطا و ادامۀ کمکها در قرارداد مطرح شده است.

طرف نروژ به صراحت اعلام کرده که تخطی از تعهدات را در هیچ سطح و زمینه ای نمی پذیرد و چنانچه در اجرای پروژه ای سوء استفاده از این کمکها را مشاهده نمایند، فورا اعطای کمک برای آن پروژه را متوقف خواهند کرد.

به گفتۀ خانم "لیلا گُستاوسن، نمایندۀ حزب کارگر و عضو کمیسیون سیاست خارجی در پارلمان، آقای کرزی برای شنیدن شروط دولت ناروی آمادگی کامل داشته و قول داده است که تمام نگرانی های دولت و مردم ناروی را رفع کند.

" از نظر هُلم، رئیس جمهور افغانستان مرد زیرک و هوشیاری است که زبان سیاسی رهبران و سیاست مداران اروپایی را خیلی خوب می فهمد. "

خانم گُستاوسن معتقد است که جانب نروژ از اینکه آقای کرزی با رعایت قانون اساسی، در انتخابات ریاست جمهوری در سال ۲۰۱۴ نامزد نمی شود، اطمینان حاصل کرده است.

کرزی نگران نتیجۀ انتخابت ۲۰۱۴

خانم "گرو هُلم، یکی از خبرنگاران و تحلیلگران برجستۀ نروژی که هر از گاهی برای تهیۀ خبر و گزارش به افغانستان سفر می کند، یکی از کسانی است که دید نسبتا خوشبینانه ای نسبت به آیندۀ افغانستان دارد.

دید او نسبت به شخص کرزی هم بسیار مثبت است. از نظر هُلم، رئیس جمهور افغانستان مرد زیرک و هوشیاری است که زبان سیاسی رهبران و سیاست مداران اروپایی را خیلی خوب می فهمد.

از دید این خبرنگار، حامد کرزی را می توان یک ضامن قابل اعتماد در قبال حرفهای که اداره اش در مورد مبارزه با فساد اداری و تأمین حقوق بشر و حقوق زنان می زنند، به حساب آورد. این تحلیلگر مسائل افغانستان، ضمن اینکه تصمیم آقای کرزی در مورد کنار رفتن آرام از قدرت بعد از انتخابت را می ستاید، در عین حال نگران است که بعد از او چه خواهد شد.

دلیل نگرانی کرزی از نظر هلم این است که چون خیلی از مناطق پشتون نشین نا امن است، پشتونها نمی توانند آنگونه که لازم است در انتخابات شرکت کنند. به همین دلیل رئیس جمهور کرزی سخت در تلاش است تا قبل از انتخابات با طالبان صلح کند.

در این زمینه بیشتر بخوانید

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.