گیاه‌خواران افغان بر سفره‌های خالی

به روز شده:  17:07 گرينويچ - پنج شنبه 28 فوريه 2013 - 10 اسفند 1391

حسینا، فروزان و فرشته اعضای یک خانواده گیاه‌خوار هراتی

در گوشه و کنار افغانستان، افراد و حتی خانواده هایی هستند که به گیاه‌خواری رو آورده‌اند و بنا بر دلایلی از جمله توصیه های پزشکی و داشتن سلامت خوب، کمتر از گوشت استفاده می‌کنند. برخی از گیاه خوران افغان اما گیاه خواری را یک ارزش می‌دانند، این دسته از گیاه خوران که سالها لب به گوشت نزده اند، اعتقاد دارند که برای سیر ماندن نباید جان زنده جانی را گرفت.

در ولایت هرات در غرب افغانستان خانواده‌ای زندگی می‌کند که تمام اعضای آن گیاه‌خوار هستند.

آرین آرون پسر جوان این خانواده هفت سال است که گوشت نخورده است. او می گوید که تنها نیست و حسینا، فروزان و فرشته هم، خواهرهای گیاه خوار او هستند.

آرین و سه خواهرش می‌گویند که می‌خواهند گیاه خواری را برخلاف دیگران که دوباره گوشت‌خوار شدند، ادامه دهند.

گیاه‌خواری در افغانستان

پاره ای از یادداشت ها نشان می دهد که گیاه خواری در افغانستان پنجاه-شصت سال پیش تا حدودی رایج بود اما سالها جنگ، مجالی برای پرداختن به موضوعاتی چون گوشت خواری و گیاه خواری نداد.

منابع بسیار کمی در مورد موضوعات مرتبط به گیاه‌خواری در افغانستان وجود دارد که شامل یک سری نوشته ها و تعداد محدودی مقالات منتشر ناشده است. اما چرا به موضوع گیاه‌خواری در افغانستان کمتر پرداخته شده است؟

برخی وجود سنت‌ها و ارزش های قدیمی را دلیل این امر می دانند. سنت هایی که گاهی رنگ و بوی مذهب به خود می گیرد.

بودن گوشت روی سفره یکی از ارزش ها در سنت های جامعه افغانستان است. در بسیاری از موارد نیز این موضوع ملاک میزبانی کامل و خوب به شمار می‌آید و اگر کسی مهمان خانه‌ای باشد و نخواهد گوشت بخورد، نوعی توهین به میزبان محسوب می‌شود.

آگاهی نداشتن مردم از گیاه‌خواری در افغانستان هم سبب شده تا گیاه خواران دلایلی غیر از آن چه که برای خود دارند، به مردم بگویند. حسینا می‌گوید: "گاهی که از من می پرسند چرا گوشت نمی‌خوری، می‌گویم چون دکتر پرهیز داده." و خودش به حرف خودش می‌خندد.

آرین: این سوال (آیا هندو هستی؟) را بار ها از من پرسیده اند، اما این مسئله اصلا به مذهب ربطی ندارد و گیاه خواری یک ارزش فردی است.

با برخی از کسانی صحبت کردم که مدتی گیاه خوار بودند اما به دلیل فشارهای خانواده مجبور به استفاده دوباره از غذاهای سابق و گوشت شده‌اند.

فرشته عضو دیگر خانواده گیاه‌خوار هراتی می‌گوید که برخی از دوستان او از ترس خانواده یا نمی توانند گیاه خوار شوند و یا وقتی که گیاه خوار می‌شوند بعد از مدتی دوباره به گذشته بر می‌گردند.

مشکلاتِ گیاه خواری

من و آرین برای صرف غذا به یک غذاخوری رفتیم و عمدا او را به رستورانی بردم که کمی شلوغ تر باشد. وقتی سر میز نشستیم از کسی که سفارش غذا می گرفت، پرسیدم غذا برای گیاه‌خواران چه دارید؟

او دقیقا منظور ما را درک نمی کرد و مثلا سعی می‌کرد با کم کردن گوشت از غذا هایی مانند برنج و گوشت، به ما غذای مخصوص بدهد. در میز دیگر دو مرد کنجکاو شدند و به آن ها گفتم که دوستم گیاه خوار است و یکی از آن ها از آرین پرسید: آیا تو هندو شده ای؟

آرین می گوید: "این سوال را بار ها از من پرسیده اند، اما این مسئله اصلا به مذهب ربطی ندارد و گیاه خواری یک ارزش فردی است."

حسینا خواهر آرین می‌گوید که با وجود همه مشکلات نمی‌خواهد که دوباره گوشت‌خوار شود. او می گوید: "همین که می دانم خونی برای خوراک خودم نمی ریزم کافی است، آدم های گیاه خوار خیلی صمیمی هستند."

با امان پویامک از نویسندگان گیاه‌خوار در کابل در مورد مشکلات گیاه‌خواری در افغانستان صحبت کردم و پرسیدم که چطور با این مشکلات کنار می‌آید؟

آقای پویامک می‌گوید: "کنار آمدن کار آسانی نیست، اما به عنوان این که برای خودم یک ارزش فردی است و علاوه بر آن به عنوان یک زندگی انسانی، خود را مکلف می دانم که گوشت نخورم."

در افغانستان گیاه‌خواران معمولا از لبنیات و تخم مرغ استفاده می‌کنند و در میان کسانی که به عنوان گیاه‌خوار می شناسم، فردی که خام‌خوار باشد، وجود ندارد. یکی از دلایل این مسئله نبود فرهنگ غذایی، برای گیاه‌خواری در افغانستان است.

هر چند اخیرا رستوران ها سعی می کنند، در فهرست غذایی خود برای گیاه‌خواران هم چیزی در نظر گیرند، اما میزان آگاهی مردم نسبت به وجود غذاهای بدون گوشت در غذاخوری‌ها چندان بالا نیست.

شبکه گیاه خواری

اما در افغانستان افراد چگونه گیاه‌خوار می شوند و روابط گیاه‌خوران افغان با هم چگونه است؟

پگاه: در افغانستان افراد، ابتدا گیاه‌خوار می شوند و سپس در مورد گیاه‌خواری مطالعه می‌کنند.

به نظر می‌رسد گیاه‌خواری معمولا با احساسات عاطفی شروع می‌شود. به عنوان نمونه وقتی یک فرد گیاه‌خوار به جمعی از دوستان صمیمی می پیوندد، این دوستی و ارتباط عاطفی باعث می‌شود تا دیگر افراد به گیاه‌خواری ترغیب شوند.

با اغلب گیاه‌خوارانی که صحبت کردم، یک نکته را دریافتم که کمتر کسی از طریق مطالعه در این زمینه گیاه خوار می‌شود و در بسیاری از موارد افراد در افغانستان ابتدا گیاه‌خوار می شوند و سپس در مورد گیاه‌خواری مطالعه می‌کنند.

رقم دقیقی از میزان گیاه‌خواران در افغانستان در دست نیست. نبود انجمن گیاه‌خواری و نبود ارتباط میان گیاه‌خواران در سایر ولایات باعث شده، اطلاع دقیقی از گیاه خواری جمع آوری نشود. این موضوع هم‌چنان سبب شده که افراد گیاه‌خواری که زیر فشار قرار دارند، حمایت نشوند.

امان پویامک می‌گوید: "خیلی از افراد به دلیل ارتباط نداشتن با سایر گیاه‌خواران خود را تنها حس می کنند و این موضوع باعث می‌شود که از این رژیم غذایی دست بکشند."
با این حال گیاه‌خواری در افغانستان هنوز دشواری های خود را دارد. مانند آرین بسیاری هستند که در مهمانی ها گرسنه می‌مانند.

در این زمینه بیشتر بخوانید

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.