افغانستان،آمریکا و پل لرزان اعتماد

به روز شده:  18:15 گرينويچ - سه شنبه 12 مارس 2013 - 22 اسفند 1391

رابطه کابل واشنگتن در سالهای گذشته بارها دچار تنش شده است

مدتی است که مردم نسبت به اظهارات خارجی ستیزانه حامد کرزی رییس جمهوری افغانستان با وسواس و شک می نگرند. این انتقاد ها به چه معناست و آقای کرزی به دنبال چیست؟

در تازه ترین مورد آقای کرزی روز یکشنبه ( ۱۰ مارچ) با لحن تندی آمریکا را متهم کرد که پشت پرده با سران طالبان سرگرم گفت و گو است و با طالبان برای بی ثبات کردن اوضاع در افغانستان، هدف مشترک را دنبال می‌کنند. کرزی حملات اخیر طالبان در شهر های کابل و خوست را خدمتی در جهت توجیه ادامه حضور نیروهای خارجی در افغانستان خواند که در واقع قبل از همه ضربه ای بود به طالبان.

اظهارات انتقاد آمیز آقای کرزی علیه آمریکا در زمانی مطرح شد که آمریکا سرگرم مطالعه زمینه هایی است تا بتواند پس از سال ۲۰۱۴ نیز شماری از نیروهایش را در افغانستان نگهدارد و چک هگل وزیر دفاع تازه منصوب شده آمریکا سرگرم دیدار از کابل بود.

با آنکه آقای هیگل پس از ملاقات خصوصی با رییس جمهور کرزی گفت که برخی اختلافات اخیر میان نیروهای به رهبری آمریکا و رهبران افغان می تواند ماهیت سیاسی داشته باشد، اما گفت " نوع فشار هایی را که رهبران کشور ها همواره تحت تاثیر آن قرار دارند درک می‌کند " او گفت :" مطمئن است دو کشور می توانند و باید مسایل مورد اختلاف شانرا را حل کنند".

واکنش تند

این اظهارات تند آقای کرزی واکنش تند مقامات آمریکایی از جمله سفیر آنکشور و ژنرال ژوزف دانفور فرمانده عمومی ناتو در افغانستان را به دنبال داشت و چاک هیگل وزیر دفاع آمریکا کنفرانس خبری مشترک از پیش اعلام شده خود با حامد کرزی را لغو کرد.

به رغم تلاش های دولت برای مذاکره، طالبان همواره تاکید کرده اند، که حاضر به مذاکره با دولت نیستند

برخی از تحلیلگران این سوال را مطرح می‌کنند که آیا این حرکات اقای کرزی واقعا ناشی از اختلافات وی باخارجی هاست یا اینکه او می خواهد از چنین فرصت هایی به عنوان ابزاری فشار روانی علیه مخالفان مسلح به ویژه طالبان استفاده کند تا آنها را به مذاکره وادارد. اما برخی دیگر چنین حرکات زیرکانه سیاسی را از حامد کرزی بعید می‌دانند.

تلاشهای بی نتیجه صلح

برخی از تحلیلگران این سوال را مطرح می‌کنند که چرا دولت حامد کرزی با هرگونه مذاکره ای میان آمریکا و طالبان مخالفت می کند.

زمانی که حامد کرزی برای بار دوم در انتخابات ریاست جمهوری برنده شده برنامه اصلی او مصالحه با طالبان بود. اما ایجاد شورای عالی صلح، برگزاری لویه جرگه مشورتی، دیدار های متواتر با مقامات پاکستانی در اسلام آباد، ترکیه و لندن،ب رای دولت این کشور در مصالحه با طالبان هیج دست آوردی نداشته است.

یکی از پرسشهای جدی در امر مصالحه با طالبان ترکیب شورای عالی صلح است. این شورا از افرادی تشکیل شده که در آن چهره های قابل قبول طالبان به چشم نمی خورند. این شورا تا هنوز دستورالعمل مشخصی را برای رسیدن به صلح پایدار ارائه نکرده و موفق نه شده با سران اصلی طالبان تماس برقرار کند.

از سوی دیگر در میان مقامات حاکم نیز بر سر شیوه مصلحه با طالبان اختلاف وجود دارد. خود دولت هم نمی‌داند که مصالحه را از کجا آغاز کند. در چنین شرایطی اگر به گفته آقای کرزی آمریکایی ها با طالبان مذاکره می کنند شاید یکی از دلایل آن همین عملکرد ضعیف و سردرگرمی دولت برای رسیدن به مصالحه با طالبان باشد.

یکی از نگرانی های دیگر دولت کرزی از گفت و گوهای مستقیم آمریکایی ها با طالبان، شاید این باشد که می خواهند بداند، در این معامله، چه امتیازی به طالبان داده می شود.

چون ظاهرا دولت کرزی و متحدین سیاسی اش به این باورند که نباید قیمت گزاف سیاسی به طالبان پرداخت و به ویژه حاضر نیستند قدرت را حتی پس از خروج نیروهای خارجی از افغانستان با طالبان تقسیم کنند.

طولانی شدن تلاشهای بی نتیجه صلح به اندازه ای ناراحت کننده شده که عده ای این سوال را مطرح می‌کنند که آیا دولت افغانستان واقعا در تلاش برای مصالحه با طالبان جدی است؟

عده ای می گویند، طالبان می توانند این سوال را مطرح کنند که افرادی با تفکر طالبان در کنار حاکمیت دموکراتیک و منتخب کنونی نشسته اند و دارای امتیازاتی نیز هستند در حالی‌که سابقه مدیریت و سابقه سیاسی شان سوال برانگیز است پس چرا طالبان نتوانند جزء دولت شوند. این واقعیتی است که شاید یافتن پاسخ واقع بینانه برای آن بتواند مذاکرات صلح را از بن بست نفس گیر کنونی بیرون کند.

اطیمنان به آینده، بدون رسیدن به صلح

"سوال اصلی این است که در حالی که سرنوشت مذاکره با طالبان هنوز مشخص نیست، اگر رابطه آقای کرزی با آمریکا و متحدان غربی اش نیز، به اندازه کافی محکم نباشد، چگونه می توان با چنین اطیمنان قاطع، از آینده بهتر سخن گفت؟"

ولی نگرانی عمومی در افغانستان این است که اگر تلاشهای صلح با طالبان پیش از خروج نیروهای خارجی از این کشور به نتیجه نرسد، ممکن است اوضاع امنیتی در این کشور پس از ۲۰۱۴ دگرگون شود.

ظاهرا آقای کرزی نیز با درک همین نگرانی سعی می‌کند با انتقاد از برخی عملکرد های نیروهای بین المللی به رهبری آمریکا از خود یک چهره مستقل و ملی ارائه کند تا بتواند در میان مردم و به ویژه طالبان پس از خروج نیروهای خارجی جای پایی داشته باشد.

با اینکه آقای کرزی بخوبی می‌داند که پس از ۲۰۱۴ تا ده سال دیگر بودجه ارتش ونیروهای امنیتی اش را آمریکا و کشور های غربی خواهند پرداخت ولی با این حال می خواهد ژست یک رهبر ملی‌گرا و خارجی ستیز را بخود بگیرد.

از سوی دیگر آقای کرزی رسانه های غربی را متهم به بزرگ نمایی چالشهای افغانستان پس از 2014 می کند، و می گوید که" پس از ۲۰۱۴ اوضاع بهتر از امروز خواهد بود."

اما سوال اصلی این است که در حالی که سرنوشت مذاکره با طالبان هنوز مشخص نیست، اگر رابطه آقای کرزی با آمریکا و متحدان غربی اش نیز، به اندازه کافی محکم نباشد، چگونه می توان با چنین اطیمنان قاطع، از آینده بهتر سخن گفت؟

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.