رهنمود منع آزار جنسی در ادارات دولتی افغانستان

به روز شده:  16:33 گرينويچ - جمعه 15 مارس 2013 - 25 اسفند 1391

در رهنمود تازه منع آزار و اذیت جنسی که توسط اداره ارگان های محلی افغانستان طرح شده است، تاکید شده که اذیت کارمند زن در ادارات دولتی ممنوع است

دولت افغانستان اخیرا رهنمودی را برای جلوگیری از آزار جنسی و هرنوع برخورد تبعیض‌آمیز در شاخه‌های دولتی این کشور طرح کرده است.

هدف این رهنمود، "ایجاد شرایط و فضای کاری امن و سالم برای تمام کارمندان دولتی" عنوان شده است.

در این رهنمود که از سوی اداره مستقل ارگان‌های محلی افغانستان و به کمک برنامه توسعه‌ سازمان ملل (UNDP) تنظیم شده است، تاکید شده که آزار و اذیت جنسی کارمندان زن در ادارات دولتی ممنوع است.

اداره ارگان‌های محلی افغانستان یکی از ادارات مستقل افغانستان است که وظیفه کنترل ادارات محلی در سراسر افغانستان را به عهده دارد.

رهنمود جدید تمام کارمندان دولتی را از هرنوع برخورد تبعیض آمیز به ویژه آزار و اذیت جنسی در ادارات دولتی منع کرده و برای متخلفان مجازات پیش بینی کرده است.

آزار و اذیت جنسی چیست؟

آریه نجات: این رهنمود که نوعی تعهد و "ترس مثبت" را به میان می‌آورد از سوی کمیته‌ موظف تطبیق می‌شود و قربانیان تبعیض جنسی می‌توانند شکایت‌های خود را با مراجعه به این کمیته ثبت کنند

در قوانین افغانستان هر نوع اقدام، تلاش و برخورد نامناسب برای تحقیر و وادار کردن افراد برای برقراری رابطه جنسی و مواردی که در آن "نشانه هایی از تبعیض جنسی" به چشم بخورد "آزار و اذیت جنسی" تعریف شده‌است.

شماری از زنان، می گویند آنها مواردی چون مزاحمت تلفنی، چشم چرانی و استفاده از جملات نامناسب برای توصیف قد و اندام و لباس زنان در اداره تجربه کرده اند.

عده ای از قربانیان این پدیده که با بی بی سی مصاحبه کرده‌اند در ادارات دولتی افغانستان کار می‌کنند.

یکی از دختران که خواست نامی از او برده نشود به بی‌بی‌سی گفت که مسئولین ادارات دولتی از او پرسیده‌اند که به چه دلیلی در بیرون از خانه کار می‌کند. او که تجربه رفتار نامناسب در اداره را دارد می‌‎گوید که از این نوع سوال ها خسته شده است.

تعداد دختران و زنانی که با رفتارهای نامناسب مسئولان ادارات دولتی و کارفرمایان خود مواجه شده‌اند، کم نیستند.

یکی دیگر از قربانیان آزار و اذیت جنسی در ادارات دولتی افغانستان می‌گوید: "بدون اطلاع عکس ما را می‌‎گیرند و بعد می‌بینیم که در اینترنت پخش شده است. متلک‌های بی معنی می‌گویند و ما فکر می کنیم شاید رفتار خوب و یا لباس مناسب نداشته‌ایم."

سالها جنگ، سنتی بودن جامعه افغانستان و پایین بودن سطح فرهنگی از دلایل اصلی آزار جنسی زنان در افغانستان به شمار می‌آید.

"بدون اطلاع عکس ما را می‌‎گیرند و بعد می‌بینیم که در اینترنت پخش شده است، متلک‌های بی معنی می‌گویند و مافکر می کنیم که رفتار ما خوب نبوده و یا لباس مناسب نداشته‌ایم."

از قربانیان آزار و اذیت در ادارات حکومتی

آزار جنسی زنان در ادارات دولتی و غیردولتی

موارد آزار و اذیت زنان تنها در محیط کار محدود نمی‌ماند بلکه از خانه و خانواده گرفته تا محل زندگی و درس، هیچ کجا زنان و دختران از آزار و اذیت جنسی مصون نیستند. و این مساله سبب شده که بسیاری از خانواده‌ها به دختران و زنان خود اجازه کار و تحصیل در بیرون از خانه را ندهند.

منیره یوسف‌زاده، از کارمندان اداره ارگان‌های محلی افغانستان می‌گوید که در تعدادی از ادارات دولتی و غیردولتی در افغانستان زنان برای سوء استفاده جنسی استخدام می‌شوند.

خانم یوسف‌زاده می‌گوید: "این تنها ادارات دولتی نیست، در موسسات و ادارات غیردولتی نیز از خانم‌ها به جای استفاده از نیروی عقلانی و یا نیروی شخصیتی‌شان از جنسیت آن‌ها استفاده شده‌است."

به باور او بار ها اتفاق افتاده که "وقتی خانمی استخدام شده و نتوانسته‌اند از او استفاده جنسی کنند، او را از کار بر کنار کرده و یا کوشش در برکناری او کرده‌اند."

کامله یکی از شهروندان کابل می‌گوید که او مادر دو دختر جوان است و با وجودی که هر دو دخترش تحصیل کرده‌اند اما تا زمانی که مطمئن نشود و محیط کاری سالمی پیدا نکند، برای آنها اجازه کار در بیرون از خانه را نمی‌دهد. او می‌گوید در شرایط کنونی نه به ادارات دولتی اعتماد دارد و نه هم به ادارات غیردولتی.

بخش‌هایی از رهنمود منع آزار و اذیت جنسی در ادارات دولتی افغانستان

  • شامل تحقیر، توهین لفظی، اشارات و اظهارات زشت و تهدید آمیز، مزاحمت جنسی، تهمت و پخش شایعه
  • نمایش پوستر، کارتون، عکس و نقاشی توهین آمیز، ارسال نامه های کتبی و الکترونیک و صفحات اینترنتی آزار دهنده به طرف مقابل
  • تماس جسمی غیرضروری، بند انداختن راه رفت و آمد طرف مقابل، تعقیب، لت و کوب، سواستفاده و تجاوز جنسی.
  • برخورد تهدیدآمیز برای وادار کردن طرف مقابل به تن دادن به رابطه جنسی.
  • جلوگیری از درج شکایت قربانی آزار جنسی به کمیته مربوط
  • استفاده سو از اختیارات کاری علیه کارمندان پایین رتبه
  • هر برخورد دیگری که بر صحت روانی و روحیه کاری کارمندان، تاثیر منفی بگذارد

مراحل تطبیق رهنمود تازه

کمتر از ده درصد کل کارمندان اداره مستقل ارگان‌های محلی افغانستان، زنان هستند. مسئولان در این اداره می‌گویند که برنامه جدی برای اجرایی کردن این رهنمود و جلوگیری از آزار و اذیت جنسی در ادارات دولتی دارند.

آریه نجات، از مسئولان اداره ارگان‌های محلی می‌‎گوید که در قدم نخست تمام کارمندان ادارات ارگان‌های محلی در مرکز و ولایات این رهنمود را به عنوان یک ‌سند" می‌خوانند و پای آن امضا می‌کنند و در قرارداد کاری آنها ضمیمه می شود.

خانم نجات می‌گوید که این رهنمود که نوعی تعهد و "ترس مثبت" را به میان می‌آورد از سوی کمیته‌ موظف تطبیق می‌شود و قربانیان تبعیض جنسی می‌توانند شکایت‌های خود را با مراجعه به این کمیته ثبت کنند.

او تاکید می‌کند در صورتی که شکایت‌های ثبت شده مستند باشد، به متهم ابتدا گوشزد می شود، اگر تکرار شد به او هشدار داده می شود و بار سوم کارش را از دست خواهد داد.

آزار و اذیت در ادارات دولتی و غیردولتی و نهادهای رسمی و غیررسمی در افغانستان حرف تازه‌ای نیست، پیش از این شماری از سازمان های اجتماعی آماری از آزار و اذیت جنسی را منتشر کرده بودند.

شبکه زنان افغان نیز پژوهشی را در دانشگاه کابل انجام داد و ادعا کرد که آزار و اذیت در این دانشگاه، روند آموزش را برای دانشجویان دختر و پسر مختل کرده‌است.

پلوشه حسن، از موسسان این شبکه می‌گوید که بعضی از استادان دانشگاه کابل دانشجویان را به خاطر تن ندادن به روابط جنسی، تهدید به ندادن نمره کرده اند.

خانم حسن می‌گوید که "دختران به خاطر اینکه استاد با آنها تماس فزیکی نگیرد، جرات نمی‌کردند که در ردیف اول صنف/کلاس بنشینند." او می گوید که "بسیاری از استادان مشهور با دانشجویان شوخی های رکیک می‌کنند که اخلاقا درست نیست."

هرچند تلاش برای تامین حقوق زنان در افغانستان، در سالهای پس از سقوط طالبان، شدت گرفته است. اما این نخستین باری است که رهنمود مشخص و لازم الاجرایی در زمینه بهبود وضعیت زنان در ادارات دولتی، به منصه اجرا گذاشته شده است.

در این زمینه بیشتر بخوانید

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.